Suzuki, Subaru, Mitsubishi và loạt hãng xe 'tháo chạy' khỏi Thái Lan

Thái Lan từng được mệnh danh là "Detroit" châu Á khi thu hút lượng lớn nhà máy ôtô từ các thương hiệu.

Đầu năm 2024, VinFast từng công bố thương hiệu và ký kết thư hợp tác với khoảng 15 đại lý. Thế nhưng chỉ sau nửa năm, hãng xe điện Việt Nam đã thông báo hoãn kế hoạch mở rộng thương hiệu tại đất nước chùa vàng, chuyển mục tiêu sang một số thị trường lân cận.

Nhiều sự bàn luận được mở ra xoay quanh câu chuyện rời đi của VinFast, rằng liệu Thái Lan, hiện tại còn là đích đến lý tưởng cho các hãng xe không? Và câu trả lời là không, đặc biệt với các thương hiệu Nhật Bản.

Vậy chuyện gì đã xảy ra với nhóm xe từng đóng góp đến 11% GDP cho xứ sở chùa vàng giai đoạn 2018-2019?

Honda

Honda từng thuộc top thương hiệu ghi nhận doanh số tốt thứ nhì tại Thái Lan trong nhiều năm, chỉ sau Toyota. Năm 2023, Honda bán được 93.785 xe, trở thành thương hiệu bán chạy thứ nhì tại đất nước chùa vàng.

Dù vậy, con số này vẫn được xem là một nốt trầm với thương hiệu bởi doanh số trung bình dưới 100.000 xe/năm là thấp hơn nhiều so với mục tiêu và kế hoạch của thương hiệu.

Từng là hãng xe bán chạy nhất nhì thị trường Thái, Honda đã vừa thông báo đóng cửa một nhà máy. Ảnh: Đan Thanh.

Tuy nhiên vào tháng 7/2024, hãng xe này thông báo sẽ đóng cửa một nhà máy ở tỉnh Ayutthaya (Thái Lan) vào đầu năm 2025, đồng thời hợp nhất toàn bộ dây chuyền về duy nhất nhà máy ở tỉnh Prachinburi.

Đại diện thương hiệu đã chia sẻ việc hợp nhất hoạt động sản xuất của 2 nhà máy được kỳ vọng sẽ thu hẹp khoảng cách giữa sản lượng với doanh số mà hãng xe Nhật Bản ghi nhận tại thị trường Thái Lan.

Mitsubishi

Mitsubishi thường xuyên lọt vào nhóm các hãng xe bán chạy tại Thái Lan. Tuy nhiên từ năm 2020-2021, lợi nhuận và doanh thu của hãng đã đi xuống dần.

Trong năm 2023, thương hiệu này bán được khoảng 38.335 chiếc, giảm đến 24,5% doanh số so với năm 2022. Bên cạnh vấn đề về doanh số, biến động tỷ giá Baht Thái là một trong những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến Mitsubishi.

Nhà máy thứ 3 của Mitsubishi dự kiến ngừng hoạt động từ năm 2027. Ảnh: Mitsubisihi.

Theo báo cáo kinh doanh của tập đoàn Mitsubishi Motors, đồng Baht Thái tăng giá mạnh so với các ngoại tệ khác khiến tập đoàn bị giảm đến 38,4 tỷ Yen (tương đương gần 250.000 USD).

Để giải quyết tình trạng lợi nhuận sụt giảm và tối ưu hóa chi phí, Mitsubishi đã thông báo kế hoạch đóng cửa nhà máy thứ 3 của hãng tại Thái Lan vào giữa năm 2027.

Nissan

Nissan đã trải qua giai đoạn đen tối nhất trong lịch sử doanh nghiệp. Năm 2025, Nissan ghi nhận lợi nhuận bị giảm đến 88%. Và để tối ưu hóa lợi nhuận, giảm bớt gánh nặng chi phí cố định, thương hiệu đã quyết định kế hoạch cắt giảm gần 20.000 nhân sự, đóng cửa hàng loạt nhà máy vào đầu năm 2025.

Nhà máy ở Thái Lan là một trong số 8 nhà máy được Nissan lên kế hoạch đóng cửa. Ảnh: Đan Thanh.

Trong số các nhà máy bị đóng cửa, nhà máy tại tỉnh Samut Prakan (Thái Lan) là nơi được chọn. Đây là nhà máy có công suất lớn nhất của Nissan tại khu vực Đông Nam Á, khoảng 220.000 chiếc/năm. Đây cũng là nơi lắp ráp các mẫu xe quen thuộc như Nissan Almera hay Kicks, X-Trail.

Dây chuyền sản xuất của các mẫu xe Nissan tại Thái được sáp nhập vào nhà máy nhỏ hơn, nơi đang sản xuất bán tải Navara và Terra, với công suất khoảng 150.000 chiếc/năm.

Suzuki

Tháng 6/2024, Suzuki bất ngờ thông báo dừng hoạt động nhà máy sản xuất ôtô và xe tải tại nhà máy ở Thái Lan từ cuối năm 2025. Đây là nhà máy duy nhất của Suzuki tại Thái, có công suất khoảng 60.000 xe/năm với quy mô 800 nhân viên.

Vào đầu tháng một, hãng cũng vừa chính thức bán dây chuyền sản xuất tại đây cho Ford, chính thức kết thúc 12 năm sản xuất, lắp ráp ôtô tại Thái Lan.

Những chiếc Swift tại Việt Nam của Suzuki đã chuyển từ nhập Thái sang nhập Nhật Bản. Ảnh: Đan Thanh.

Hiện, toàn bộ xe Suzuki phân phối tại Thái Lan và các thị trường lân cận, bao gồm cả Việt Nam đều được chuyển sang hình thức nhập khẩu từ Nhật Bản hay Ấn Độ.

Trong tuyên bố của mình, Suzuki cho rằng quyết định này đến từ những cân nhắc nhằm tối ưu hóa quy trình điện hóa, tập trung vào nhóm xe điện và hybrid trên toàn cầu.

Subaru

Subaru chính là hãng xe đầu tiên mở màn cho dây chuyền sụp đổ domino của ngành công nghiệp, lắp ráp ôtô Nhật Bản tại Thái Lan. Nhà máy Subaru chỉ vừa được thành lập vào năm 2019, dưới sự bắt tay của tập đoàn Tan Chong quốc tế (TCIL) cùng với tập đoàn Subaru Nhật Bản.

Đến giữa năm 2024, hãng thông báo ngừng hoạt động lắp ráp xe tại nhà máy ở Thái, chuyển toàn bộ mô hình sang kinh doanh xe nguyên chiếc từ Nhật Bản từ năm 2025.

Subaru đã đóng cửa nhà máy duy nhất của hãng ở Thái Lan vào năm 2025. Ảnh: Đan Thanh.

Sự tháo chạy của các dây chuyền sản xuất xe Nhật tại Thái Lan đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử ngành công nghiệp ôtô khu vực. Từ một trung tâm sản xuất hùng mạnh, Thái Lan buộc phải chứng kiến những ông lớn liên tục rời đi. Đây không đơn thuần chỉ là câu chuyện về doanh số sụt giảm cục bộ, vậy nó đến từ đâu?

Đan Thanh