Tác nghiệp World Cup ở Mỹ có gì vui?

Camera từ mọi góc nhìn

Trước đây, nhiếp ảnh gia World Cup hay các trận bóng đá nói chung chủ yếu làm việc ở 2 đường biên ngang khung thành và theo đường biên dọc. Tại World Cup 2026, tôi nhận thấy các đồng nghiệp dùng remote camera (máy ảnh điều khiển từ xa) bố trí ở khắp mọi nơi: phía sau khung thành, trên mái vòm sân vận động và các vị trí đặc biệt. Các hãng thông tấn lớn như: Getty Images, AP, Reuters, AFP… tiếp tục đầu tư hệ thống robot camera để tạo ra những góc chụp mà con người không thể đứng được. Điều này khiến một bàn thắng của siêu sao L.Messi hay C.Ronaldo có thể được ghi lại cùng lúc từ 5-10 góc độ khác nhau.

Tại World Cup 2026, cộng tác viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Ðồng Nai Trung Nghĩa là người Việt Nam duy nhất có thẻ tác nghiệp nhiếp ảnh gia (photographer) chính thức do FIFA cấp. Ðây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử FIFA cấp thẻ tác nghiệp World Cup chính thức cho một người làm nghề tự do (freelancer) đến từ Việt Nam. Trung Nghĩa chia sẻ: “World Cup 2026 là kỳ giải quy mô nhất lịch sử với 48 đội tranh tài, 104 trận đấu diễn ra trên 13 thành phố Bắc Mỹ nên tác nghiệp khó khăn hơn vì lượng phóng viên đông kỷ lục, lên đến 16 ngàn người, dẫn đến cạnh tranh vị trí gay gắt hơn, quy định chặt chẽ hơn về khu vực ngồi chụp ảnh và di chuyển. Sự khác biệt không còn nằm ở việc ai có máy ảnh tốt hơn mà là ai nhìn ra câu chuyện khác biệt trong bộ ảnh của mình”.

Góc nhìn “ref cam” (camera gắn trên trọng tài) lần đầu tiên được áp dụng góp phần làm chất liệu hình ảnh World Cup mới mẻ và ấn tượng hơn khi khán giả theo dõi được góc nhìn từ chính trọng tài khi lao theo pha bóng, khoảnh khắc đối mặt cầu thủ và phản ứng của đám đông ngay sau bàn thắng.

Chất lượng ảnh tốc độ cao của World Cup 2026 tốt hơn rất nhiều nhờ cánh nhiếp ảnh gia World Cup, chúng tôi có thể tác nghiệp bằng những thân máy ảnh mirrorless (ánh sáng đi thẳng vào cảm biến) đời mới nhất như Canon R3/R1, Nikon Z9, Sony A1 II… cho phép chụp 20-40fps (từ 20-40 file ảnh trong vòng 1 giây!), nhận diện mắt cầu thủ cực nhanh (autofocus), buffer (bộ nhớ đệm) lớn giúp máy ảnh chụp liên tục tốc độ cao mà không bị gián đoạn do tốc độ ghi của thẻ nhớ.

Cổ động viên tạo nên sự sôi động cho World Cup 2026. Ảnh: T.N

Máy ảnh “xịn” giúp chúng tôi bắt chính xác các khoảnh khắc đắt giá: bóng vừa chạm đầu cầu thủ, cú sút ghi bàn, nét mặt sau bàn thắng hay các pha cứu thua ngoạn mục của thủ môn Vozinha (tuyển Cabo Verde) chỉ diễn ra vài phần trăm giây. Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng bắt đầu hỗ trợ quy trình ảnh. Dù AI không chụp thay nhiếp ảnh gia nhưng công nghệ giúp nhận diện tên cầu thủ, gắn thông tin dữ liệu (data) nhanh hơn, tìm kiếm ảnh, phân tích trận đấu, hỗ trợ chọn ảnh…

Ảnh trải nghiệm World Cup

World Cup 2026 đánh dấu sự chuyển dịch rõ rệt từ nhiếp ảnh thể thao (sports photography) sang nghệ thuật kể chuyện thể thao bằng ảnh (sports storytelling) nhằm tập trung yếu tố con người, gắn kết cảm xúc sâu sắc với khán giả và truyền tải thông điệp ý nghĩa. Các đồng nghiệp nhiếp ảnh ở World Cup 2026 kháo với nhau rằng chúng tôi “không chỉ chụp trận đấu mà chụp World Cup experience (trải nghiệm World Cup). Nhiều bức ảnh nổi bật nhất không cần phải có trái bóng!”.

Siêu sao Lionel Messi ghi 6 bàn chỉ trong 3 trận đầu ở World Cup 2026. Ảnh: T.N

Thế là chúng tôi phải săn ảnh nơi toàn bộ “hệ sinh thái” liên quan giải đấu từ trận cầu trong sân vận động với không khí cuồng nhiệt trên khán đài, các lễ hội ngoài trời, hoạt động giải trí ngoài sân và người hâm mộ tận hưởng nền văn hóa bản địa ở 3 quốc gia đăng cai gồm: Hoa Kỳ, Mexico và Canada. Tôi không thể không hòa nhập xu hướng trên khi thực hiện các bộ ảnh từ hành trình đội nắng nóng lang thang ở sân vận động đến vào bảo tàng triển lãm có máy lạnh mát rượi lẫn các quán bia đông nghịt cổ động viên hò reo xem truyền hình trực tiếp qua màn hình lớn.

Xu hướng kể chuyện bằng hình ảnh ngày càng khẳng định giá trị hơn các ảnh đơn thuần. Nếu trước đây tiêu chuẩn là “cầu thủ sút bóng thật đẹp” thì ở World Cup 2026, các hãng ảnh lớn lại rất thích và ưu tiên ảnh “cảm xúc”. Đó có thể là giọt nước mắt sau trận, cái ôm của 2 cầu thủ đối địch, gia đình chung vui trên khán đài, tình nguyện viên, biểu cảm của khán giả, nhất là trẻ em.

Đội tuyển Na Uy với màn ăn mừng “chèo thuyền Viking” độc đáo gây sốt mạng xã hội. Ảnh: T.N

Một bức ảnh có cảm xúc thường được sử dụng nhiều hơn một pha tranh bóng đẹp nhưng thiếu câu chuyện. Một phóng viên ảnh World Cup thành công không chỉ chụp được những cú sút hay pha cứu thua mà còn ghi lại được bầu không khí tưng bừng nhiều cảm xúc khó quên tại sự kiện văn hóa, thể thao toàn cầu như World Cup.