Tai biến khó lường từ thói quen 'cứ mệt là truyền dịch'

Nhập viện vì truyền dịch "bổ não"

Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An vừa tiếp nhận hai bệnh nhân là mẹ (71 tuổi) và con gái (39 tuổi, trú xã Quỳnh Lưu) trong tình trạng đau đầu, chóng mặt, sốt cao, rét run, tụt huyết áp sau khi cùng tiêm, truyền một loại thuốc được gọi là "bổ não".

Việc truyền dịch cần được thực hiện tại cơ sở y tế có đủ thiết bị theo dõi và thuốc cấp cứu, do bác sĩ chỉ định. Ảnh minh họa.

Theo các bác sĩ, chỉ khoảng 15 phút sau khi truyền dịch, cả hai bệnh nhân đều xuất hiện phản ứng nặng, tổn thương đa cơ quan tim, thận. Kết quả xét nghiệm cho thấy cả hai bị nhiễm khuẩn huyết, nghi do thuốc và quy trình tiêm truyền không đảm bảo vô khuẩn.

Các bác sĩ nhận định, đây là tình trạng nhiễm khuẩn huyết do độc tố đi thẳng vào máu, một biến chứng đặc biệt nguy hiểm nếu không được cấp cứu kịp thời.

Trao đổi với phóng viên, bác sĩ Nguyễn Trọng Toàn - Khoa Chống độc - Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, cho biết, hiện nay dịch vụ tiêm, truyền dịch tại nhà diễn ra khá phổ biến nhất là ở khu vực nông thôn. Không ít người dân khi mệt mỏi, cảm sốt thường gọi người đến truyền dịch với suy nghĩ "truyền cho nhanh khỏe".

Truyền sai loại dịch, sai liều lượng hoặc sai đối tượng có thể gây phù phổi, suy tim cấp. Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, bác sĩ Toàn cảnh báo, truyền dịch là một can thiệp y khoa. Việc tự ý truyền dịch tại nhà tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. "Nguy hiểm nhất là sốc phản vệ, có thể khiến bệnh nhân tử vong nếu không được xử trí kịp thời. Ngoài ra còn có nguy cơ quá tải dịch gây phù phổi, suy tim cấp, rối loạn điện giải, rối loạn nhịp tim và nhiễm trùng máu do quy trình tiêm truyền không đảm bảo vô khuẩn", bác sĩ Toàn cho biết.

Theo bác sĩ Toàn, một nguyên nhân đáng lo ngại khác là nguồn thuốc. Không ít loại thuốc, đặc biệt là các thuốc được quảng cáo là "dưỡng não", nếu bảo quản không đúng điều kiện rất dễ bị nhiễm khuẩn. Khi truyền trực tiếp vào máu, nguy cơ nhiễm trùng và nhiễm độc là rất lớn. "Không phải bệnh nhân nào cũng cần truyền dịch, nếu dùng sai cách có thể nguy hiểm đến tính mạng", bác sĩ Toàn nhấn mạnh.

Hiểu lầm phổ biến "Truyền dịch cho nhanh khỏe"

Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Tân - Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện HNĐK Nghệ An, nhiều người vẫn lầm tưởng truyền dịch là "thần dược hồi sức", cứ mệt là truyền, sốt là truyền, thậm chí sau khi uống rượu bia cũng truyền để "giải mệt".

Theo bác sĩ Tân, việc tự ý truyền dịch tại nhà còn khiến người bệnh chậm trễ chẩn đoán bệnh thực sự. Nhiều trường hợp mệt mỏi, sốt cao nhưng nguyên nhân có thể là viêm cơ tim, suy tim cấp, bệnh lý nhiễm trùng nặng. Nếu chỉ truyền dịch mà không đi khám, bệnh có thể diễn tiến nhanh và nguy hiểm hơn.

Các bác sĩ Bệnh viện HNĐK Nghệ An cho biết, đã tiếp nhận nhiều ca tai biến nguy hiểm do người dân tự ý truyền dịch tại nhà. Ảnh minh họa.

Đặc biệt, những người có bệnh nền tim mạch, hô hấp, người cao tuổi là nhóm tuyệt đối không nên tự ý truyền dịch, bởi nguy cơ quá tải dịch, phù phổi cấp và suy hô hấp có thể xảy ra sau khi truyền dịch.

Các bác sĩ cho biết, trên thực tế có hàng chục loại dịch truyền với chỉ định rất khác nhau, từ bù nước điện giải, bổ sung dinh dưỡng đến các dung dịch đặc biệt dùng trong cấp cứu. Truyền sai loại dịch, sai liều lượng hoặc sai đối tượng đều có thể gây tai biến nghiêm trọng.

"Ngay cả việc truyền vitamin, đạm hay các thuốc được cho là 'bổ' cũng có thể gây sốc phản vệ nếu cơ địa không phù hợp. Những can thiệp này chỉ nên thực hiện khi có chỉ định rõ ràng của bác sĩ và trong điều kiện có đầy đủ phương tiện theo dõi, cấp cứu", bác sĩ Tân lưu ý.

Từ các ca bệnh thực tế, các bác sĩ khuyến cáo người dân không tự ý truyền dịch tại nhà, không coi truyền dịch là biện pháp bồi bổ hay giải mệt. Với các biểu hiện thông thường, cơ thể cần được nghỉ ngơi, bù nước và dinh dưỡng qua ăn uống.

Khi có các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi nhiều, khó thở, tức ngực, sốt cao kéo dài hoặc sau khi uống rượu bia, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị đúng cách, tránh những tai biến đáng tiếc có thể xảy ra chỉ vì một chai dịch truyền.

Hoàng Trinh