Tái cơ cấu cây trồng, tăng hiệu quả sử dụng đất đai

Người nông dân xã Tây Hồ đang thu hoạch dưa hấu sau khi chuyển đổi cây trồng trong vụ đông xuân này. Ảnh: QUANG VIỆT

Theo đó, hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững, ngành nông nghiệp thành phố sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp tái cơ cấu cây trồng.

Định hình lại sản xuất

Ông Phạm Văn Phú, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Tây Hồ cho biết, ngay trong vụ đông xuân, nhiều địa bàn đã thiếu nước tưới phục vụ canh tác cây trồng. Tình trạng này không khiến người nông dân bị động mà linh hoạt chuyển đổi sản xuất. Đến nay đã có hơn 61ha diện tích canh tác lúa, các loại hoa màu được nông dân xã chuyển sang cây trồng khác, nhiều nhất là sản xuất dưa hấu (60ha).

“Dưa hấu phát triển tốt, nông dân thu hoạch xuất bán ở nhiều địa bàn với giá khá ổn. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục khuyến khích người dân chuyển đổi sang trồng dưa hấu, tăng hiệu quả sản xuất, nhất là mùa nắng nóng đang đến, nguy cơ thiếu nước cao hơn, biến đổi khí hậu rõ ràng hơn”, ông Phú nói.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng là nhiệm vụ quan trọng để thành phố thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị sản phẩm. Ở cánh đồng An Thiện (xã Tây Hồ), nhiều hộ dân đã chuyển đổi trồng lúa truyền thống sang canh tác rau diếp cá đem lại giá trị kinh tế cao.

Ông Ngô Văn Tuyên cho hay trên diện tích 4.000m2, ông trồng 50 luống rau diếp cá, luân phiên thu hoạch để bán lần lượt. Từ khi trồng đến khi thu hoạch rau diếp cá là 3 tháng nên mỗi năm ông Tuyên có thu nhập từ nhiều đợt bán rau.

“Nhờ tránh áp lực phải tiêu thụ lượng rau diếp cá lớn vào một thời điểm nên tôi ổn định thu nhập. Rau diếp cá được tư thương mua với giá khá cao do nhu cầu cao của thị trường. Rau diếp cá dễ trồng, ít công chăm sóc mà đem lại lợi nhuận gấp 6 lần so với trồng lúa”, ông Tuyên nói.

Theo Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), tổng diện tích cơ cấu lại cây trồng trong năm 2025 là 1.156,03ha. Loại hình chuyển đổi khá đa dạng, cây trồng có diện tích chuyển đổi lớn gồm dưa các loại (319,9ha), bắp (252,13ha), đậu phụng (214,1ha), cây quế (81,2ha), rau các loại (52,7ha)… Đa số diện tích chuyển đổi cây trồng đều cho lợi nhuận tăng bình quân từ 20 - 30% so với trồng lúa trong cùng thời vụ, trên cùng chân đất.

Thúc đẩy tái cơ cấu cây trồng

Ông Lê Tự Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật nhìn nhận việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp, phát huy lợi thế về đất đai, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ông Ngô Văn Tuyên ổn định thu nhập nhờ chuyển đổi trồng lúa sang canh tác rau diếp cá. Ảnh: QUANG VIỆT

Tuy vậy, thực tế tái cơ cấu cây trồng trên địa bàn đối diện với không ít khó khăn. Đó là quy mô sản xuất nhìn chung còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành được vùng chuyên canh tập trung quy mô lớn. Ứng dụng cơ giới hóa, tưới tiết kiệm còn bất cập. Nguồn nước tưới cho một số khu vực chưa đảm bảo, đặc biệt trong mùa khô. Không ít hộ nông dân vẫn còn tâm lý e ngại, chưa năng động chuyển đổi sang cây trồng mới, nhất là các nông hộ thiếu vốn đầu tư và lo ngại rủi ro thị trường.

Theo ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là chủ trương đúng đắn, UBND thành phố đã có chỉ đạo ngành nông nghiệp chú trọng triển khai. Thời gian qua, các đơn vị chức năng của sở đã đẩy nhanh hướng dẫn kỹ thuật, tập huấn sản xuất và chuyển giao khoa học công nghệ giúp nông dân tiếp cận, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, qua đó có thể lựa chọn cây trồng chuyển đổi phù hợp.

Đà Nẵng có thuận lợi về điều kiện tự nhiên, hệ thống thủy lợi trên địa bàn cơ bản đảm bảo; cơ sở hạ tầng nông thôn từng bước được đầu tư đồng bộ, tạo thuận tiện cho chuyển đổi cây trồng. Không ít địa phương đã chủ động quy hoạch vùng sản xuất phù hợp, lựa chọn giống cây trồng có giá trị kinh tế cao, thích ứng với biến đổi khí hậu để chuyển đổi, qua đó mang lại hiệu quả kinh tế khá rõ rệt.

Ngành nông nghiệp thành phố khuyến khích doanh nghiệp liên kết với người nông dân sản xuất, bao tiêu sản phẩm, hình thành các chuỗi giá trị nông sản mới bền vững

Ngành nông nghiệp thành phố đang tiếp tục rà soát, quy hoạch và mở rộng các vùng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ưu tiên các loại cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên, có giá trị kinh tế cao và thị trường tiêu thụ ổn định; đồng thời, gắn quy hoạch với kế hoạch sử dụng đất, phát triển hạ tầng nông thôn và định hướng tái cơ cấu ngành.

Ngành cũng tăng cường công tác tập huấn, đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nông dân, hợp tác xã, giúp người dân làm chủ quy trình sản xuất an toàn, hiệu quả khi chuyển đổi cây trồng; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất cây trồng mới, khuyến khích nông dân áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, sử dụng giống năng suất, chất lượng cao, tưới tiết kiệm, sản xuất theo tiêu chuẩn và thân thiện môi trường, từng bước hình thành nền nông nghiệp xanh, sinh thái.

Thành phố Đà Nẵng đang đẩy nhanh tái cơ cấu cây trồng bằng cách liên kết chặt chẽ “bốn nhà” (nhà nước - nhà khoa học - nhà nông - doanh nghiệp). Trong đó, khuyến khích doanh nghiệp liên kết với người nông dân sản xuất, bao tiêu sản phẩm, hình thành các chuỗi giá trị nông sản mới bền vững; nhà nước, nhà khoa học hỗ trợ nhà nông xây dựng nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, phát triển thị trường tiêu thụ ổn định. Đó là cách để Đà Nẵng khẳng định thương hiệu nông sản, nâng cao giá trị cạnh tranh, xuất khẩu hàng hóa tăng lợi nhuận, phát triển bền vững.