Tái cơ cấu công nghiệp, mở rộng không gian tăng trưởng mới

Cụm ngành điện - điện tử tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm 67,7% giá trị gia tăng toàn ngành công nghiệp của tỉnhLấy công nghệ cao làm động lực

Trong cơ cấu kinh tế của Thái Nguyên, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, bài toán đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ mà còn phải nâng chất lượng tăng trưởng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của Ngành.

Theo định hướng điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thái Nguyên ưu tiên phát triển các cụm ngành cơ khí chế tạo, điện tử, sản xuất kim loại; đồng thời tập trung vào các nhóm ngành, sản phẩm ứng dụng công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn và thân thiện với môi trường. Sự hiện diện của Samsung và hệ sinh thái doanh nghiệp liên quan tiếp tục tạo động lực quan trọng cho công nghiệp chế biến, chế tạo trên địa bàn tỉnh.

Đề án Phát triển một số ngành công nghiệp ưu tiên, công nghiệp công nghệ cao giai đoạn 2026-2030, được tỉnh phê duyệt,  xác định các nhóm ưu tiên gồm: Điện tử, máy vi tính, thiết bị điện; cơ khí chế tạo, lắp ráp; sản phẩm kim loại; chế biến thực phẩm, đồ uống. Tỉnh đồng thời định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ về linh kiện, thiết bị điện - điện tử, vi mạch bán dẫn, cơ khí chế tạo, vật liệu mới và sản phẩm công nghệ cao. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm từng bước chuyển từ lợi thế về quy mô sản xuất sang lợi thế về công nghệ và giá trị gia tăng.

Đồng chí Nguyễn Tiến Cương, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho rằng: Tái cơ cấu công nghiệp không chỉ là thay đổi tỷ trọng giữa các ngành, mà quan trọng hơn là nâng chất lượng tăng trưởng. Thái Nguyên cần phát huy lợi thế chế biến, chế tạo, đồng thời tạo dư địa cho công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và những sản phẩm có giá trị gia tăng lớn. Qua đó, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực nhưng nền tảng tăng trưởng sẽ đa dạng và bền vững hơn.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Long, Trưởng khoa Kinh tế số, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Đại học Thái Nguyên, tỉnh có lợi thế rõ về công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là điện - điện tử. Cùng với thu hút các dự án lớn, Thái Nguyên cần phát triển doanh nghiệp trong nước, công nghiệp hỗ trợ và nâng năng lực công nghệ, quản trị để tạo giá trị gia tăng cao hơn.

Định hướng này đang được tỉnh cụ thể hóa bằng việc xúc tiến thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên. Hiện, toàn tỉnh có khoảng 119 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Đây là nền tảng để tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp, nâng khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Mở rộng không gian, sẵn sàng đón đầu tư

Theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh định hướng phát triển 1 khu công nghệ số tập trung Yên Bình rộng 200ha, 37 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng hơn 13.955ha và 74 cụm công nghiệp khoảng 4.069ha. Riêng quỹ đất cụm công nghiệp tăng thêm khoảng 1.329ha, bình quân 56,5ha/cụm. Việc chủ động tạo quỹ đất gắn với đầu tư hạ tầng giúp Thái Nguyên có thêm điều kiện lựa chọn, mời gọi các dự án phù hợp, nhất là công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất xanh.

KCN Thanh Bình đang được đầu tư mở rộng giai đoạn II, kỳ vọng thu hút khoảng 30-40 nhà đầu tư thứ cấp.

Ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Thái Nguyên đã nâng quy hoạch từ 19 lên 37 khu công nghiệp và 1 khu công nghệ thông tin tập trung. Năm 2026, tỉnh đẩy nhanh tiến độ hạ tầng 7 khu công nghiệp và 1 khu công nghệ thông tin, phấn đấu đưa vào hoạt động tối thiểu 50% diện tích hạ tầng, tạo quỹ đất sẵn sàng thu hút đầu tư.

Như vậy, mở rộng không gian sản xuất không chỉ tạo thêm dư địa đón dự án mới mà còn đặt ra yêu cầu đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ và lưu thông hàng hóa. Đây là điều kiện quan trọng để các lợi thế về đất đai, sản xuất và đầu tư thực sự chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh.

Cùng với mở rộng không gian sản xuất, Thái Nguyên đang hình thành mạng lưới logistics nhằm giảm chi phí trung chuyển, rút ngắn thời gian lưu thông và kết nối các vùng sản xuất với thị trường. Theo quy hoạch, Thái Nguyên định hướng phát triển 7 dự án logistics và cảng hàng hóa, với tổng diện tích hơn 304ha. 

Ông Đinh Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Bắc Kạn, nhận định: “Logistics nếu được đầu tư đồng bộ sẽ không chỉ hỗ trợ lưu thông hàng hóa mà còn tạo thêm sức hút đối với doanh nghiệp. Khi sản xuất, dịch vụ và giao thông được kết nối, địa phương có điều kiện khai thác tốt hơn lợi thế vị trí, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm giá trị từ các hoạt động thương mại, dịch vụ”.

Khi doanh nghiệp trong nước được nâng cao năng lực, công nghiệp hỗ trợ được củng cố, quỹ đất sản xuất được mở rộng và các đầu mối logistics được hình thành, công nghiệp Thái Nguyên sẽ có thêm điều kiện nâng tỷ lệ nội địa hóa, giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng sức cạnh tranh; đồng thời mở ra không gian tăng trưởng mới cho công nghiệp theo hướng công nghệ cao, xanh, hiện đại và bền vững.