Tái cơ cấu nông nghiệp từ vùng nguyên liệu và nông nghiệp xanh

Song song đó, tỉnh tăng cường siết chặt quản lý thị trường vật tư nông nghiệp, quyết tâm hướng tới một nền nông nghiệp an toàn, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

* Xây dựng vùng nguyên liệu hàng hóa tập trung 

Ông Trần Minh Sáng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai chia sẻ, Lào Cai đã hình thành nhiều vùng nguyên liệu hàng hóa tập trung quy mô lớn, tạo đòn bẩy cho kinh tế nông thôn, trong đó, phát triển cây quế với gần 148.000 ha, cây chè 15.300 ha, cây dược liệu 5.700 ha.

Lào Cai hình thành nhiều vùng nguyên liệu hàng hóa tập trung quy mô lớn, tạo đòn bẩy cho kinh tế nông thôn. Ảnh minh họa: TTXVN

Các chuỗi liên kết giá trị nông sản được thiết lập và vận hành hiệu quả; các sản phẩm chủ lực của địa phương ngày càng khẳng định được thương hiệu, vị thế trên thị trường trong và ngoài nước. 

Xác định dược liệu là ngành hàng mũi nhọn còn nhiều dư địa, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Nghị quyết số 48 về phát triển dược liệu chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050. Hiện tại, tỉnh đã hiện thực hóa nhiều mô hình sản xuất dược liệu quý cho giá trị kinh tế cao như: Atiso, tam thất, đương quy, cát cánh và sâm Lai Châu...

Lào Cai cũng đã đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm tháo gỡ khó khăn trong sắp xếp dân cư, chính sách bảo vệ rừng, phòng chống thiên tai, đầu tư hồ chứa thủy lợi kết hợp cấp nước sinh hoạt; hỗ trợ xây dựng các dự án khuyến nông theo chuỗi giá trị đối với các ngành hàng chủ lực; phát triển vùng dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP gắn với sinh kế bền vững. 

Tỉnh cũng đề nghị Bộ giới thiệu, kết nối các doanh nghiệp, tập đoàn có năng lực đầu tư liên kết phát triển nông nghiệp hàng hóa đối với các ngành hàng thế mạnh của địa phương như chè, dược liệu, rau, cây ăn quả…tỉnh sẽ chỉ đạo các sở, ngành, địa phương rà soát, cụ thể hóa các nội dung thảo luận thành kế hoạch hành động sát với thực tiễn.

Đồng thời, tỉnh bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ từ Bộ Nông nghiệp và Môi Trường nhằm tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách; hỗ trợ nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là hệ thống thủy lợi và công trình cấp nước sinh hoạt; bố trí, sắp xếp, di dời dân cư ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở cao; thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ để xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa và vùng dược liệu tập trung.

Tại buổi làm việc mới đây với địa phương, Thứ Trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Hùng nhấn mạnh, Lào Cai cần chủ động ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ cao vào sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu; quan tâm phát triển kinh tế lâm nghiệp dưới tán rừng, đa mục đích; ứng dụng khoa học công nghệ vào phát triển giống; thực hiện liên kết “3 nhà” trong phát triển nông nghiệp; tạo điều kiện để xây dựng điện gió tại Lào Cai.

Đồng thời, tỉnh cần quan tâm bố trí quy hoạch; xây dựng chiến lược về phát triển nông nghiệp Lào Cai trong giai đoạn mới, phù hợp với chiến lược chung của Bộ; tỉnh cần chỉ đạo sát sao, xử lý các vướng mắc có hiệu quả; quan tâm thu hút doanh nghiệp vào sản xuất, chế biến sâu để nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp… 

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, tại một số địa phương của Lào Cai như bắc Hà, Y Tý sở hữu những lợi thế đặc thù về khí hậu, thổ nhưỡng mà ít nơi nào có được, đặc biệt phù hợp với các loại rau ôn đới, hoa chất lượng cao và cây ăn quả ôn đới, cây dược liệu có giá trị kinh tế cao.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đồng hành với Lào Cai để quy hoạch bài bản vùng sản xuất này; trong đó, ưu tiên đầu tư hạ tầng đồng bộ, đặc biệt là hệ thống thủy lợi và các hồ chứa nước đa mục tiêu, tạo nền tảng cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao, chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao.

Bộ sẽ dành nguồn kinh phí ưu tiên, nguồn lực ưu tiên, các điều kiện thuận lợi cho tỉnh Lào Cai để tháo gỡ những khó khăn nhằm hỗ trợ cho Lào Cai toàn diện nhất.

* Hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn

Thời gian qua, tình trạng sử dụng giống cây trồng không rõ nguồn gốc, hạt giống nhập lậu thiếu tem nhãn phụ, lạm dụng phân bón vô cơ gây thoái hóa đất... vẫn diễn ra tại một số địa phương trong tỉnh. Đặc biệt, tại các phiên chợ vùng cao, thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục, thuốc nhập lậu len lỏi lưu thông trên thị trường, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn thực phẩm và ô nhiễm môi trường.

Một phiên chợ vùng cao. Ảnh minh họa: TTXVN

Trước thực trạng đó, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Chỉ thị số 06/CT-UBND về việc tăng cường quản lý toàn diện hoạt động sản xuất, kinh doanh và sử dụng vật tư nông nghiệp. Đây được xem là “cú huých” về mặt chính sách nhằm siết chặt kỷ cương, phân định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành trong lĩnh vực này.

Trọng tâm của chỉ thị là hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp hàng hóa theo chuỗi giá trị gắn với thị trường, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp chân chính. Tại các địa phương phía Bắc của tỉnh, Đội Quản lý thị trường số 5 và số 7 đã đồng loạt ra quân kiểm tra diện rộng đối với hơn 50 cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật.

Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện kinh doanh, nguồn gốc xuất xứ, hóa đơn chứng từ và hạn sử dụng. Kết quả cho thấy, phần lớn các hộ kinh doanh đã có ý thức chấp hành tốt quy định; sản phẩm bày bán cơ bản có nguồn gốc rõ ràng.

Tuy nhiên, lực lượng chức năng vẫn phát hiện và xử phạt hành chính một cơ sở tại xã Bắc Hà với số tiền 7,5 triệu đồng do kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật không rõ nguồn gốc.

Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tích cực hướng dẫn Nhân dân áp dụng các biện pháp canh tác bền vững như: Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, GACP-WHO.

Việc khuyến khích người dân sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học thay thế dần các loại hóa chất không chỉ bảo vệ sức khỏe người sản xuất mà còn mục tiêu hướng tới để nông sản Lào Cai đi sâu vào các thị trường cao cấp.