Tài khoản ngân hàng bất ngờ bị khoá, phong tỏa sau giao dịch tiền số, vì sao?

Giao dịch thật nhưng dòng tiền nhận được vẫn có thể có rủi ro

Thời gian gần đây, đặc biệt từ giữa tháng 10/2026, cơ quan chức năng và các đơn vị ngành ngân hàng ghi nhận hàng loạt trường hợp người dân bị phong tỏa, khóa tài khoản ngân hàng sau khi thực hiện các giao dịch mua bán tài sản mã hóa. 

Theo Cục An ninh mạng (Bộ Công an), phần lớn các trường hợp bị phong tỏa, khóa tài khoản ngân hàng đều liên quan đến các lệnh P2P có dòng tiền bắt nguồn từ các tài khoản nằm trong danh sách đen nghi vấn rửa tiền hoặc là tài sản do tội phạm lừa đảo chiếm đoạt được. 

Thậm chí, không ít nhà đầu tư dù giao dịch hoàn toàn thực tế vẫn gặp nhiều rắc rối pháp lý và chưa thể mở lại tài khoản sau nhiều lần làm việc với ngân hàng.

Cục An ninh mạng cảnh báo, rủi ro đặc thù của giao dịch P2P nằm ở chỗ: việc trao đổi tài sản mã hóa (như USDT, BTC... ) trên các sàn giao dịch diễn ra hoàn toàn thật, nhưng khoản tiền Việt Nam đồng (VND) mà người bán nhận được vào tài khoản ngân hàng lại có thể là tiền "bẩn".

Ví dụ, một nhà đầu tư bán USDT và nhận 100 triệu đồng qua tài khoản ngân hàng. Giao dịch trên sàn được thông báo hoàn tất, tài sản mã hóa đã được chuyển cho bên mua. Tuy nhiên, nếu khoản tiền 100 triệu đồng thực chất có nguồn gốc từ một vụ lừa đảo trực tuyến, tài khoản nhận tiền có thể bị rà soát, phong tỏa để phục vụ việc xác minh, điều tra theo quy định.

Thực tế cho thấy, người dân và các nhà đầu tư cá nhân hoàn toàn không có công cụ hay khả năng xác minh nguồn gốc dòng tiền ở các mắt xích trước đó. Điều này đẩy người giao dịch vào nguy cơ trở thành một mắt xích thụ động trong đường dây luân chuyển tiền do vi phạm pháp luật mà không hề hay biết.

Giao dịch tài sản mã hóa buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về thanh toán. 

Theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt, tài khoản thanh toán sẽ bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Cơ quan Điều tra, Viện Kiểm sát...).

“Mặc dù việc cá nhân sử dụng tài khoản ngân hàng hợp pháp để mua bán tài sản mã hóa không bị pháp luật cấm và không mặc nhiên cấu thành hành vi rửa tiền, nhưng các giao dịch này bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về thanh toán, quản lý tài sản mã hóa và phòng, chống rửa tiền”, Cục An ninh mạng khuyến cáo.

Nhà đầu tư cần tự bảo vệ như thế nào?

Theo đó, khi tài khoản bị khóa hoặc bị cơ quan chức năng xác minh, điều tra để chứng minh giao dịch của mình là hợp pháp và không liên quan đến hành vi rửa tiền, nhà đầu tư cần phải làm rõ 3 yếu tố:

- Nguồn gốc dòng tiền/thu nhập: Chứng minh tính hợp pháp của khoản tiền sử dụng để đầu tư ban đầu.

- Tài sản mã hóa giao dịch: Chứng minh tính thực tế của lượng tài sản mã hóa đang sở hữu.

- Mối liên hệ minh bạch: Cung cấp bằng chứng kết nối trực tiếp giữa khoản tiền nhận được trong tài khoản ngân hàng với lệnh giao dịch tương ứng trên sàn.

Cục An ninh mạng cũng khuyến cáo các nhà đầu tư về những dữ liệu, chứng từ bắt buộc phải lưu trữ để chứng minh dòng tiền gồm:

- Sao kê tài khoản ngân hàng, chứng từ chứng minh nguồn thu nhập ban đầu;

- Lịch sử đặt lệnh P2P trên sàn, thông tin định danh của đối tác giao dịch, số lượng tài sản, tỷ giá, thời điểm chuyển tiền và nhật ký tin nhắn trao đổi;

Đối với giao dịch liên quan đến ví Blockchain, cần lưu trữ chính xác địa chỉ ví, mã giao dịch (TXID/Transaction Hash).

Để phòng ngừa rủi ro bị khóa tài khoản và vướng vào các rắc rối pháp lý phức tạp, cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không nhận tiền thanh toán từ các tài khoản ngân hàng không trùng khớp với tên thật/thông tin đối tác đã xác minh trên sàn P2P. 

Tuyệt đối không cho người khác mượn, thuê tài khoản ngân hàng, không nhận hoặc chuyển tiền hộ dưới bất kỳ hình thức nào. Hành vi này có thể bị xử lý hình sự với vai trò đồng phạm giúp sức cho tội phạm rửa tiền, lừa đảo.

Nếu vẫn lựa chọn giao dịch P2P, cần chủ động xác minh kỹ nhân thân đối tác, kiểm soát chặt chẽ thông tin chuyển khoản và có thói quen chủ động chụp ảnh, sao lưu đầy đủ bằng chứng của từng lệnh giao dịch để bảo vệ bản thân khi có sự cố xảy ra.