Tái khởi động dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng: TP.HCM tháo 'nút thắt' để công trình về đích

Cống kiểm soát triều Bến Nghé được tái vận hành sau thời gian tạm dừng, đánh dấu bước khởi động lại Dự án Ngăn triều TP.HCM. Ảnh: Báo Xây dựng

Dẫn đầu đoàn kiểm tra, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường trực tiếp thị sát công tác vận hành thử nghiệm cống Bến Nghé, là một trong những hạng mục then chốt của dự án. Việc tái vận hành công trình không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn được xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy thành phố đang quyết liệt tháo gỡ các “điểm nghẽn” để khơi thông dự án hạ tầng quy mô lớn đã đình trệ suốt thời gian dài.

Theo UBND TP.HCM, sau các chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, thành phố đã tổ chức rà soát tổng thể, đánh giá hiện trạng từng hạng mục làm cơ sở cho việc triển khai trở lại. Đến nay, tiến độ tổng thể của dự án đạt khoảng 94%. Các hạng mục chính cơ bản đã hoàn thành, phần còn lại tập trung vào hoàn thiện, kiểm tra, hiệu chỉnh, kết nối đồng bộ hệ thống, chạy thử và thực hiện các thủ tục nghiệm thu theo quy định.

Riêng tại cống Bến Nghé, các đơn vị đã hoàn tất nạo vét lòng sông, lắp đặt và đưa vào vận hành hệ thống điều khiển tự động SCADA, bảo đảm điều kiện kỹ thuật để kiểm soát triều và điều tiết dòng chảy cho khu vực trung tâm thành phố.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Tâm Tiến, Tổng Giám đốc Trungnam Group, nhà đầu tư dự án, cho rằng điều kiện tiên quyết để dự án có thể “về đích” trong năm 2026 là sự chỉ đạo quyết liệt của UBND TP.HCM trong việc hoàn thiện pháp lý và đẩy nhanh nghĩa vụ thanh toán cho dự án, đặc biệt là thanh toán bằng quỹ đất và bố trí quỹ đất bổ sung cho nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, Trungnam Group cũng đề xuất được tham gia vận hành dự án trong 5 năm đầu, nhằm bảo đảm quá trình vận hành diễn ra liên tục, an toàn, tối ưu quy trình điều tiết, đồng thời đào tạo và chuyển giao nhân sự vận hành cho thành phố. Doanh nghiệp cũng kiến nghị kéo dài thời gian bảo hành, đồng hành kỹ thuật tương ứng, để tăng độ tin cậy vận hành và hạn chế rủi ro trong giai đoạn khai thác ban đầu.

Ông Bùi Xuân Cường theo dõi thời khắc vận hành cống ngăn triều Bến Nghé từ trên cầu Mống. Ảnh: Người Lao Động

Chứng kiến quá trình vận hành thử, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường bày tỏ sự phấn khởi khi dự án đủ điều kiện tái khởi động. Theo ông, đây là công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên, sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết đặc thù cùng sự phối hợp quyết liệt giữa các sở, ngành và nhà đầu tư, những “nút thắt” chính của dự án cơ bản đã được tháo gỡ.

Lãnh đạo UBND TP.HCM cho biết, tổng mức đầu tư dự án đã được thành phố phê duyệt vào tháng 11.2025, hiện Kiểm toán Nhà nước đang tiếp tục kiểm toán và thành phố sẽ điều chỉnh sau khi có ý kiến chính thức. Cùng thời điểm, phụ lục hợp đồng dự án cũng đã được ký kết, tạo cơ sở pháp lý để nhà đầu tư tái khởi động dự án từ tháng 12.2025, trong đó có việc vận hành lại cống Bến Nghé và các hạng mục nhà điều hành trung tâm.

“Thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo sát sao, hỗ trợ đẩy nhanh các thủ tục giao đất, đàm phán tín dụng để huy động lại nguồn vốn, đồng thời thu hồi các mặt bằng bị tái lấn chiếm trong thời gian gián đoạn, tạo điều kiện cho nhà đầu tư hoàn thiện công trình”, ông Bùi Xuân Cường nhấn mạnh.

Theo đánh giá của UBND TP.HCM, dự án hiện đủ điều kiện tái thi công, bảo đảm cam kết hoàn thành toàn bộ trong năm 2026. Các hạng mục hoàn thành trước sẽ được đưa vào khai thác trước. Song song đó, thành phố cũng đang rà soát để triển khai giai đoạn 2 theo đúng quy hoạch, bảo đảm phát huy đồng bộ hiệu quả chống ngập, thích ứng bền vững với biến đổi khí hậu.

Dự án gồm 8 cống kiểm soát triều quy mô lớn tại các cửa sông chính, hệ thống đê bao – kè ven sông và hàng chục cống quy mô nhỏ. Khi hoàn thành và vận hành từ năm 2027, công trình được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát triều cường, giảm ngập cho khu vực nội đô, cải thiện môi trường nước và nâng cao chất lượng sống cho người dân TP.HCM.

Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng được khởi công từ năm 2016, nhằm kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570 km², với gần 6,5 triệu dân thuộc bờ hữu sông Sài Gòn và vùng lõi đô thị TP.HCM. Tuy nhiên, từ năm 2020, dự án bị đình trệ do các vướng mắc pháp lý liên quan đến hình thức thanh toán theo hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT), khiến công trường quy mô lớn rơi vào tình trạng “đắp chiếu” suốt nhiều năm.

Ngô Gia