Tại sao trẻ lại nghiến răng và khi nào cần can thiệp điều trị?

Vậy vì sao trẻ lại nghiến răng và cha mẹ cần làm gì khi con có thói quen này?

1. Vì sao trẻ nghiến răng?

Nghiến răng thường gặp ở trẻ đang mọc những chiếc răng đầu tiên, khoảng 5-6 tháng tuổi. Tình trạng này cũng xuất hiện khá phổ biến khi trẻ bước vào giai đoạn thay răng và mọc răng vĩnh viễn, thường từ khoảng 6 tuổi.

Các nghiên cứu cho thấy khoảng 38% trẻ em có thói quen nghiến răng. Độ tuổi trung bình bắt đầu xuất hiện tình trạng này là khoảng 3,5 tuổi và đa số sẽ tự chấm dứt vào khoảng 6 tuổi. Tuy nhiên, nghiến răng có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả người trưởng thành.

Nguyên nhân gây nghiến răng ở trẻ chưa được xác định hoàn toàn, nhưng một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gồm:

Yếu tố di truyền. Nếu cha hoặc mẹ có thói quen nghiến răng thì trẻ cũng có nguy cơ mắc cao hơn.

Trẻ đang trong giai đoạn mọc răng, khiến nướu khó chịu và muốn cắn hoặc nghiến để giảm cảm giác ngứa.

Răng mọc lệch hoặc khớp cắn chưa cân đối.

Một số rối loạn giấc ngủ như nói mớ, ngủ không sâu giấc.

Trẻ thường xuyên bị nghẹt mũi, chảy mũi hoặc các bệnh lý đường hô hấp trên.

Căng thẳng, lo âu hoặc thay đổi tâm lý ở trẻ lớn.

Hầu hết các trường hợp nghiến răng xảy ra vào ban đêm trong lúc ngủ. Tuy nhiên, một số trẻ cũng có thể nghiến răng vào ban ngày.

2. Nghiến răng có gây hại không?

Trong đa số trường hợp, nghiến răng chỉ tạo ra âm thanh khó chịu và không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của trẻ. Nhiều trẻ sẽ tự từ bỏ thói quen này khi lớn lên mà không cần điều trị.

Tuy nhiên, nếu nghiến răng kéo dài hoặc diễn ra với cường độ mạnh, trẻ có thể gặp một số hậu quả như:

Mòn men răng.

Mẻ hoặc gãy một phần thân răng.

Lộ ngà hoặc lộ tủy răng.

Tăng nguy cơ sâu răng.

Đau vùng hàm, cơ nhai hoặc khớp thái dương hàm.

Đau đầu sau khi thức dậy.

Chính vì vậy, khi phát hiện trẻ thường xuyên nghiến răng, cha mẹ nên đưa trẻ đến khám nha khoa để được kiểm tra tình trạng khớp cắn và đánh giá mức độ mòn răng.

Đặc biệt, nếu trẻ than đau vùng mặt, đau hàm hoặc gặp khó khăn khi nhai, cần đưa trẻ đi khám sớm vì đây có thể là hậu quả của việc nghiến răng kéo dài.

3. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ nghiến răng?

Mặc dù âm thanh nghiến răng có thể khiến nhiều phụ huynh lo lắng, nhưng trong phần lớn trường hợp, việc điều trị chủ yếu là theo dõi và hỗ trợ để trẻ tự từ bỏ thói quen này.

Để giúp trẻ có giấc ngủ ngon hơn, cha mẹ có thể áp dụng một số biện pháp như:

Uống sữa ấm trước khi cho trẻ ngủ.

Massage nhẹ vùng lưng hoặc vai giúp trẻ thư giãn.

Cho trẻ nghe nhạc nhẹ hoặc kể chuyện trước giờ ngủ.

Tạo không gian ngủ yên tĩnh, thoải mái và tránh để trẻ quá kích thích trước khi ngủ.

Đối với trẻ đang trong giai đoạn mọc răng hoặc có biểu hiện đau do viêm tai, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để được bác sĩ đánh giá. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau phù hợp như paracetamol hoặc ibuprofen theo đúng độ tuổi và cân nặng của trẻ. Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nghiến răng là tình trạng khá phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong các giai đoạn mọc hoặc thay răng.

Một số phụ huynh nhận thấy việc cho trẻ ngậm núm vú giả có thể giúp trẻ giảm nghiến răng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ và không thay thế việc theo dõi, chăm sóc hoặc điều trị khi cần thiết.
4. Khi nào cần can thiệp điều trị?

Nếu nguyên nhân nghiến răng xuất phát từ tình trạng khớp cắn lệch hoặc răng mọc không đúng vị trí, bác sĩ nha khoa sẽ đánh giá và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Ở trẻ lớn hoặc người trưởng thành bị nghiến răng kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng máng chống nghiến (máng bảo vệ răng) khi ngủ. Đây là dụng cụ bằng nhựa được thiết kế theo khuôn răng nhằm hạn chế lực nghiến, bảo vệ men răng và giảm áp lực lên khớp hàm.

Tuy nhiên, đối với trẻ nhỏ, các nha sĩ thường chỉ cân nhắc sử dụng máng chống nghiến khi trẻ đã mọc đủ số lượng răng vĩnh viễn cần thiết, thường từ khoảng 5 tuổi trở lên hoặc theo chỉ định cụ thể của bác sĩ.

Cha mẹ không nên quá lo lắng khi trẻ nghiến răng nếu tình trạng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và không kèm theo các dấu hiệu bất thường. Điều quan trọng là theo dõi sát, đưa trẻ khám nha khoa định kỳ và xây dựng cho trẻ thói quen ngủ nghỉ, sinh hoạt điều độ để hạn chế tình trạng nghiến răng kéo dài.