Tài xế bày nhau loạt mẹo căn khoảng cách an toàn khi chạy trên cao tốc

Quy định xử phạt lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn đang khiến nhiều tài xế, đặc biệt những người thường xuyên chạy cao tốc, quan tâm cách xác định khoảng cách 55m với xe phía trước. Trên các diễn đàn, nhiều kinh nghiệm từ đánh dấu trên kính lái, căn vạch đường đến tận dụng công nghệ được chia sẻ.

Đánh dấu trên kính lái để căn khoảng cách 55m

Một số tài xế mách nhau cách tự tạo điểm ngắm trên kính lái để ước lượng khoảng cách với xe phía trước. Cách làm được chia sẻ là căn hai xe về khoảng cách khoảng 100m, sau đó dùng bút đánh dấu vị trí tương ứng của xe phía trước trên kính lái, tiếp tục cho xe tiến thêm khoảng 50m rồi đánh dấu thêm một điểm.

Về lý thuyết, khi ngồi đúng tư thế, các điểm đánh dấu có thể trở thành mốc tham chiếu giúp tài xế hình dung khoảng cách. Ưu điểm của cách này là dễ thực hiện, không tốn chi phí và có thể áp dụng riêng cho từng chiếc xe.

Đánh dấu trên kính lái để căn khoảng cách 55m. Ảnh minh hoạ được tạo bởi AI. 

Tuy nhiên, phương pháp này khó đảm bảo độ chính xác trong mọi tình huống. Vị trí tương quan giữa mắt người lái, điểm đánh dấu và xe phía trước phụ thuộc vào chiều cao người lái, tư thế ngồi, vị trí ghế, góc quan sát cũng như độ dốc mặt đường.

Chưa kể, việc đánh dấu trên kính lái còn có thể tạo thêm vật cản trong tầm nhìn. Nếu quá chú ý đến các dấu mốc để "đo" khoảng cách, người lái có thể sao nhãng diễn biến giao thông phía trước.

Tự tạo "thước ngắm" riêng cho từng chiếc xe

Cầu kỳ hơn, một số tài xế còn hướng dẫn cách tự tạo hệ thống vạch ngắm trên kính lái tương ứng với các khoảng cách 55m, 70m và 100m.

Theo cách này, tài xế chọn một đoạn đường thẳng, xác định trước các điểm cách đầu xe lần lượt 55m, 70m và 100m. Sau đó, người lái ngồi vào ghế lái ở đúng tư thế thường sử dụng, xác định một vạch chuẩn trên kính sao cho mắt, vạch này và mép nắp capo tạo thành một đường ngắm.

Tự tạo "thước ngắm" riêng cho từng chiếc xe. Ảnh: Victor Bùi

Tiếp đó, lần lượt ngắm đến các điểm 55m, 70m và 100m rồi đánh dấu những vị trí tương ứng trên kính. Khi hoàn thành, người lái có thể sử dụng các vạch này để ước lượng khoảng cách trong quá trình di chuyển.

Ưu điểm của cách làm này là có thể "may đo" cho từng xe và từng người lái. Xe có chiều cao khác nhau, vị trí ghế khác nhau sẽ có hệ thống điểm ngắm khác nhau.

Dù vậy, đây vẫn chỉ là phương pháp ước lượng. Chỉ cần thay đổi vị trí ghế hoặc tư thế ngồi, các điểm ngắm có thể không còn tương ứng như lúc thiết lập. Độ dốc của đường cũng khiến kết quả sai lệch.

Quan trọng hơn, tài xế không nên coi hệ thống vạch ngắm tự tạo là một "thước đo pháp lý" có thể khẳng định chính xác xe đang cách phương tiện phía trước bao nhiêu mét.

Căn khoảng cách bằng vạch kẻ đường

Một mẹo đơn giản hơn là sử dụng chính những vạch sơn trên mặt đường làm mốc.

Theo kinh nghiệm được chia sẻ, nếu một đoạn vạch dài khoảng 3m và khoảng trống tiếp theo khoảng 5m thì một chu kỳ tương đương khoảng 8m. Như vậy, khoảng 55m có thể hình dung tương đương khoảng 7 chu kỳ vạch.

Cách này có ưu điểm là tài xế không cần tạo thêm dấu mốc trong xe. Sau một thời gian, việc quan sát số lượng vạch nằm giữa hai phương tiện có thể giúp hình thành cảm giác tương đối về khoảng cách.

Nhưng nhược điểm là không phải mọi tuyến đường đều có cùng quy cách vạch sơn. Hơn nữa, việc vừa chạy xe tốc độ cao vừa cố đếm từng vạch không phải lúc nào cũng an toàn.

Tài xế chỉ nên coi vạch đường là một mốc tham khảo để hình thành cảm giác về khoảng cách, thay vì chăm chú đếm vạch trong quá trình lái xe.

Nhìn biển báo 50m, 100m để "luyện mắt"

Một cách khác ít thao tác hơn là tận dụng các biển báo khoảng cách được bố trí trên tuyến đường.

Khi đi qua biển báo 50m, 100m hoặc các mốc khoảng cách tương tự, tài xế có thể quan sát kích thước của xe phía trước trong tầm nhìn và ghi nhớ cảm giác về khoảng cách.

Sau một thời gian, việc này giúp người lái hình thành khả năng ước lượng bằng thị giác mà không cần liên tục tính toán.

Ưu điểm là đơn giản và ít gây xao nhãng hơn so với việc nhìn xuống vạch đường để đếm. Tuy nhiên, khả năng ước lượng bằng mắt vẫn phụ thuộc vào kích thước xe phía trước, điều kiện ánh sáng, thời tiết, địa hình và góc quan sát.

Thấy xe trước phanh, chủ động nhả ga giảm tốc

Không chỉ tìm cách xác định khoảng cách, nhiều tài xế còn chia sẻ kỹ thuật duy trì khoảng cách ổn định trong thực tế.

Khi thấy đèn phanh của xe phía trước sáng lên, người lái có thể chủ động nhả chân ga để xe giảm tốc tự nhiên thay vì tiếp tục giữ tốc độ rồi chỉ phanh khi khoảng cách đã bị thu hẹp.

Cách này giúp hạn chế tình trạng phanh gấp, đồng thời tạo thêm thời gian để quan sát diễn biến phía trước. Đặc biệt trên cao tốc, việc giảm tốc sớm có thể giúp tránh hiệu ứng "dồn toa" khi dòng xe cùng giảm tốc.

Tuy nhiên, nhả ga không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng đủ để xử lý tình huống. Nếu xe phía trước phanh gấp hoặc có chướng ngại vật, tài xế vẫn phải chủ động đạp phanh.

Xe khác chèn vào khoảng trống, không tăng tốc bám đuôi

Một tình huống khiến nhiều tài xế khó chịu là đang chủ động giữ khoảng cách thì một xe khác chuyển làn và đi vào khoảng trống.

Phản xạ thường gặp là tăng tốc để lấy lại khoảng cách với xe phía trước. Tuy nhiên, cách xử lý được khuyến nghị là giữ bình tĩnh, tiếp tục nhả ga hoặc duy trì tốc độ phù hợp để tạo lại khoảng cách với chiếc xe vừa nhập làn.

Xe khác chèn vào khoảng trống, không tăng tốc bám đuôi. Ảnh minh hoạ được tạo bởi AI. 

Ưu điểm của cách này là tránh được việc phải tăng tốc rồi lại phanh, đồng thời duy trì vùng đệm an toàn.

Nhược điểm là khoảng cách có thể tiếp tục bị các phương tiện khác "điền vào", đặc biệt ở những đoạn cao tốc đông xe. Vì vậy, tài xế cần chấp nhận rằng khoảng cách an toàn có thể phải liên tục được thiết lập lại thay vì cố giữ một con số cố định.

Dùng ACC để xe tự duy trì khoảng cách

Với những ô tô được trang bị Adaptive Cruise Control, tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (ACC), tài xế có thể sử dụng hệ thống này để hỗ trợ duy trì khoảng cách với phương tiện phía trước.

Tùy từng mẫu xe, ACC cho phép lựa chọn nhiều mức khoảng cách. Khi chạy cao tốc, tài xế có thể chọn mức trung bình hoặc xa thay vì cài đặt quá gần.

Tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (ACC).

Ưu điểm lớn nhất là hệ thống có thể tự điều chỉnh tốc độ khi xe phía trước thay đổi tốc độ, giúp giảm việc người lái liên tục phải đạp ga và phanh.

Tuy nhiên, ACC không phải hệ thống tự lái. Khả năng nhận diện và phản ứng phụ thuộc vào thiết kế, cảm biến, điều kiện thời tiết và tình huống giao thông. Người lái vẫn phải quan sát và sẵn sàng can thiệp.

Bật cảnh báo va chạm phía trước để có thêm một lớp bảo vệ

Cảnh báo va chạm phía trước (FCW) cũng có thể hỗ trợ tài xế trong việc tránh chạy quá sát phương tiện phía trước.

Khi phát hiện nguy cơ va chạm, hệ thống có thể phát tín hiệu cảnh báo để người lái chú ý và xử lý. Đây là lớp cảnh báo bổ sung, đặc biệt hữu ích khi tài xế mất tập trung trong thời gian ngắn.

Dẫu vậy, FCW không phải công cụ để "đo 55m". Ngưỡng cảnh báo của hệ thống được thiết kế dựa trên nhiều yếu tố và có thể không trùng với khoảng cách mà tài xế cần duy trì theo quy định.

Điểm quan trọng nhất của toàn bộ các mẹo trên là chúng chỉ giúp tài xế hình thành khả năng ước lượng và duy trì khoảng cách, chứ không nên được hiểu là cách xác định chính xác tuyệt đối 55m. Khoảng cách an toàn trên cao tốc còn phụ thuộc vào tốc độ, thời tiết, mặt đường, mật độ phương tiện và khả năng xử lý tình huống của người lái.