Lái xe cao tốc dịp 2/9: Giữ khoảng cách để tránh phạt nặng

Kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 kéo dài 5 ngày khiến nhu cầu di chuyển bằng ô tô trên các tuyến cao tốc dự báo tăng mạnh.

Lưu lượng phương tiện lớn, tốc độ cao và tình trạng xe nối đuôi, chuyển làn liên tục có thể làm gia tăng nguy cơ va chạm nếu tài xế không chủ động giữ khoảng cách và kiểm soát tốc độ.

* Tốc độ càng cao, khoảng cách an toàn càng lớn

Đáng chú ý, từ ngày 27/8/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông chính thức sử dụng hệ thống camera giám sát để xử phạt hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn.

Biển báo giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ. Ảnh: Phú Vinh/BNEWS/TTXVN

Theo quy định tại Thông tư số 38/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) Quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông trên đường bộ, khoảng cách an toàn là cự ly tối thiểu giữa phương tiện phía sau với phương tiện đang di chuyển liền trước, cùng làn hoặc cùng phần đường, cùng chiều, nhằm bảo đảm tránh va chạm khi xe phía trước giảm tốc hoặc dừng đột ngột.

Trong điều kiện mặt đường khô ráo, không sương mù, không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng và tầm nhìn bảo đảm, khoảng cách an toàn được xác định theo tốc độ.

Biển hướng dẫn nhập làn khi vào cao tốc. Ảnh: Phú Vinh/BNEWS/TTXVN

Cụ thể, ở tốc độ 60 km/h, khoảng cách tối thiểu là 35 m; trên 60 km/h đến 80 km/h là 55 m; trên 80 km/h đến 100 km/h là 70 m; trên 100 km/h đến 120 km/h là 100 m.

Như vậy, khi chạy trên 60 km/h, tài xế cần duy trì tối thiểu 55 m với xe phía trước, đồng thời phải tuân thủ trị số trên biển báo “Cự ly tối thiểu giữa hai xe” nếu có.

Ở tốc độ 100 km/h, mỗi giây xe di chuyển khoảng 28 m. Vì vậy, việc chạy bám đuôi khiến tài xế có rất ít thời gian để phát hiện, phản ứng và phanh khi xe phía trước xảy ra sự cố.

Khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường quanh co, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế phải chủ động tăng khoảng cách so với mức thông thường.

Theo kinh nghiệm của các chuyên gia ô tô, để ước lượng khoảng cách khi không có thiết bị đo, tài xế có thể áp dụng quy tắc “3 giây”.

Khi xe phía trước đi qua một vật cố định như cột đèn, biển báo hoặc vạch kẻ đường, hãy bắt đầu đếm “một nghìn một, một nghìn hai, một nghìn ba”. Nếu xe đã đi qua điểm đó trước khi đếm đủ 3 giây, khoảng cách đang quá gần và cần giảm tốc. Khi trời mưa, sương mù, đường trơn trượt hoặc tầm nhìn hạn chế, nên tăng lên ít nhất 4-6 giây.

Ở tốc độ 100 km/h, mỗi giây xe di chuyển khoảng 28 m. Vì vậy, quy tắc 3 giây tương đương khoảng 84 m, gần với mức tối thiểu 100 m trong điều kiện chạy trên 100 km/h đến 120 km/h. Tuy nhiên, cách ước lượng này chỉ mang tính hỗ trợ; tài xế vẫn phải ưu tiên biển báo khoảng cách và điều chỉnh theo điều kiện thực tế.

* Không giữ khoảng cách có thể bị phạt 22 triệu đồng

Theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, người điều khiển ô tô và các loại xe tương tự ô tô không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước trên đường cao tốc bị phạt từ 4-6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.

Biển báo cấm ô tô tải bám làn trái trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ sử dụng camera giám sát và các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để ghi nhận tốc độ, khoảng cách, thời gian vi phạm, loại xe và biển số. Trường hợp không dừng được phương tiện, vi phạm có thể được xử lý theo hình thức phạt nguội.

Theo Cục Cảnh sát giao thông, việc xử lý cũng căn cứ dữ liệu điện tử để phân biệt trường hợp tài xế đang giữ đúng khoảng cách nhưng bị phương tiện khác chuyển làn, chen vào khoảng trống.

* Không bám sát để vượt xe phía trước

Một trong những tình huống thường gặp trên cao tốc là xe phía trước đi chậm, khiến tài xế phía sau áp sát hoặc liên tục chuyển làn để tìm cách vượt.

Cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45 vừa được điều chỉnh tốc độ tối đa từ 80km lên 90km/h. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Trường hợp vi phạm gây tai nạn giao thông, theo điểm b khoản 10 Điều 6 Nghị định 168, người điều khiển phương tiện bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 22 triệu đồng; đồng thời bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe theo quy định tại khoản 16 Điều 6.

Khi xe phía trước giảm tốc, tài xế cần giảm tốc độ để duy trì khoảng cách an toàn. Nếu có nhu cầu vượt, phải quan sát kỹ phương tiện xung quanh, bật tín hiệu báo hướng và chỉ chuyển làn khi đủ điều kiện an toàn.

Tài xế cũng không nên chuyển làn liên tiếp hoặc “điền vào chỗ trống” giữa các dòng xe. Việc thay đổi làn đường liên tục ở tốc độ cao khiến nguy cơ va chạm tăng lên.

Nếu đã đi quá lối ra, tuyệt đối không lùi hoặc quay đầu trên cao tốc mà cần tiếp tục di chuyển đến lối ra tiếp theo.

* Kiểm tra xe trước khi xuất phát

Trước mỗi chuyến đi xa, tài xế nên kiểm tra áp suất và tình trạng lốp, hệ thống phanh, đèn, cần gạt nước, dầu động cơ, nước làm mát và nhiên liệu hoặc mức pin đối với xe điện.

Khi nhập cao tốc, cần chú ý biển báo tốc độ tối đa, tối thiểu, làn đường và hướng đi. Trong quá trình di chuyển, nên quan sát từ xa để chủ động nhận biết tình huống thay vì chỉ tập trung vào xe ngay phía trước.

Nếu xe gặp sự cố, cần bật đèn cảnh báo và đưa phương tiện vào làn dừng khẩn cấp khi có thể. Sau khi dừng, tiếp tục duy trì tín hiệu cảnh báo và đặt thiết bị cảnh báo để các phương tiện phía sau nhận biết từ xa.

Trong những ngày nghỉ lễ, khi lượng xe tăng cao, một cú phanh gấp hoặc một phương tiện gặp sự cố có thể tạo hiệu ứng dây chuyền. Vì vậy, giữ khoảng cách an toàn, kiểm soát tốc độ và chuyển làn đúng quy định không chỉ giúp tránh bị phạt mà còn tạo thêm thời gian để tài xế xử lý tình huống bất ngờ, hạn chế nguy cơ tai nạn liên hoàn.