Tài xế Grab muốn 'tắt app': Mỗi cuốc xe, ai giữ bao nhiêu?

Ảnh minh họa: TC

Một bộ phận tài xế Grab kêu gọi tắt ứng dụng trong hai ngày 12 - 13.9 vì cho rằng giá cước thấp, thu nhập giảm. Một tài xế ở Hà Nội phản ánh phải làm 14 - 15 giờ mỗi ngày để duy trì mức thu nhập mong muốn. Những trường hợp được phản ánh chưa đại diện cho toàn hệ thống.

Mức chiết khấu được ghi nhận là 20% với dịch vụ hai bánh, 25% với bốn bánh. Chênh lệch giữa tiền khách trả và khoản tài xế nhận còn có thuế, phí, nên không thể coi toàn bộ phần chênh là tiền nền tảng giữ lại. Tối 10.9, Grab cho biết hoạt động vẫn bình thường và đang đánh giá tình hình.

Cuốc xe kết thúc, phép tính chưa xong

Đối với hành khách, giao dịch gần như khép lại khi tới nơi và thanh toán. Với tài xế, số tiền nhận được còn phải trừ nhiên liệu, hao mòn phương tiện và những chi phí phục vụ công việc. Một chuyến có doanh thu chưa chắc đã tạo ra khoản thu nhập đủ tốt.

Bởi vậy, tranh luận về quyền lợi cần bắt đầu từ thu nhập ròng trên một giờ làm việc. Phép tính ấy phải tính cả thời gian chờ khách, di chuyển đến điểm đón và quãng đường không có khách. Chỉ nhìn số tiền của một chuyến thuận lợi hoặc bất lợi đều có thể dẫn tới kết luận lệch.

Một bảng đối soát dễ hiểu cần cho thấy tiền khách thanh toán gồm những khoản gì, phần nào được dùng làm cơ sở tính chiết khấu, thuế được tính ra sao, khuyến mại do bên nào chịu. Khi các khoản tiền có tên gọi rõ ràng và kiểm tra được, tranh luận mới có cơ hội chuyển từ bức xúc sang đối thoại.

Minh bạch cũng có lợi cho doanh nghiệp. Nếu một khoản chênh lệch đang bị hiểu nhầm, dữ liệu cụ thể sẽ có sức thuyết phục hơn lời khẳng định chung rằng chính sách phù hợp. Nếu phản ánh có cơ sở, chính dữ liệu ấy giúp xác định điều cần điều chỉnh.

Giá rẻ phải tính cả sức người

Cạnh tranh giúp hành khách có thêm lựa chọn. Tuy nhiên, hiệu quả của một mô hình vận tải cần được xem xét cùng khả năng duy trì sinh kế của người trực tiếp phục vụ. Giá chuyến đi hấp dẫn đến đâu cũng cần đặt cạnh câu hỏi: người thực hiện chuyến đi có thể sống bằng công việc ấy trong điều kiện hợp lý hay không?

Nếu muốn có thu nhập đủ trang trải mà phải kéo dài thời gian làm việc, sức ép kinh tế sẽ chuyển thành sức ép lên sức khỏe, thời gian gia đình và sự tỉnh táo sau tay lái. Đây là vấn đề cần được đo lường nghiêm túc, thay vì chỉ tranh luận quanh một tỷ lệ phần trăm.

Lời kêu gọi “tắt app” cho thấy nhu cầu đối thoại đang cấp thiết. Một cơ chế tiếp nhận phản ánh có thời hạn trả lời, có đối soát và có đại diện tài xế tham gia sẽ hữu ích hơn việc để bất đồng dồn lại rồi bùng lên trên mạng.

Trong quan hệ hợp tác, quyền được biết cách tính tiền là điều căn bản. Công nghệ có thể làm một chuyến xe thuận tiện hơn; sự minh bạch mới giúp những người cùng tạo ra chuyến xe tiếp tục tin nhau.