Tấm gương cụ Huỳnh trong khát vọng tuổi trẻ Đà Nẵng

Các bạn trẻ đến thăm Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại xã Thạnh Bình. Ảnh: VĂN QUANG

Lựa chọn vì dân, vì nước và bài học định hướng khát vọng cho tuổi trẻ

Cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng cho thấy cội nguồn của một nhân cách lớn, trước hết nằm ở sự lựa chọn nhất quán về mục đích sống. Từ một người học hành, đỗ đạt cao, cụ không xem khoa danh là đích đến cuối cùng. Từ con đường quan trường, cụ lựa chọn dấn thân vào công cuộc canh tân đất nước. Trải qua tù đày và những thử thách khắc nghiệt của thời cuộc, cụ vẫn giữ vững chí hướng. Khi đất nước giành được độc lập, dù tuổi đã cao, cụ vẫn nhận trọng trách trước quốc gia, dân tộc. Ở những hoàn cảnh khác nhau, điểm thống nhất trong những lựa chọn ấy chính là tinh thần đặt việc nước, việc dân lên trên lợi ích riêng.

Đây chính là chiều sâu của khát vọng cống hiến mà tổ chức Đoàn cần khơi dậy trong thanh niên hôm nay. Khát vọng của tuổi trẻ không chỉ là khát vọng thành công, làm giàu, khẳng định bản thân, mà phải từng bước được nâng lên thành khát vọng tạo ra giá trị cho cộng đồng và đóng góp vào sự phát triển của quê hương, đất nước. Đoàn không làm thay thanh niên việc xác lập ước mơ, nhưng phải tạo môi trường để thanh niên hiểu mình sống và phấn đấu vì điều gì; không áp đặt một khuôn mẫu thành công, nhưng phải định hướng để mỗi người trẻ biết gắn thành công của mình với trách nhiệm xã hội.

Do đó, công tác giáo dục của Đoàn cần chuyển mạnh từ truyền đạt sang khơi gợi, từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại, trải nghiệm và nêu gương; đưa những giá trị về lý tưởng, trách nhiệm, lòng yêu nước, tinh thần phụng sự đến gần hơn với đời sống của thanh niên. Tấm gương cụ Huỳnh Thúc Kháng cần được tiếp cận không chỉ như một nhân vật lịch sử để ghi nhớ, mà như một hệ giá trị để tuổi trẻ hôm nay suy ngẫm và lựa chọn: học để phụng sự, có năng lực để cống hiến, có bản lĩnh để dấn thân và có trách nhiệm với những gì mình lựa chọn.

Tấm gương cụ Huỳnh Thúc Kháng còn thể hiện ở sự cống hiến bền vững không thể tách rời tri thức và năng lực. Cụ là người học hành uyên bác, nhưng tri thức không dừng lại ở việc hoàn thiện bản thân mà được chuyển hóa thành hành động xã hội, từ hoạt động canh tân, nghị trường đến báo chí và đấu tranh vì lợi ích của nhân dân.

Vì vậy, tổ chức Đoàn phải thực sự trở thành môi trường để thanh niên học tập, sáng tạo, trải nghiệm và trưởng thành. Các phong trào, chương trình của Đoàn cần hướng nhiều hơn vào những vấn đề thực tiễn của thành phố và đời sống xã hội; tạo điều kiện để thanh niên đưa kiến thức chuyên môn, công nghệ, sáng kiến và năng lực sáng tạo vào giải quyết những bài toán cụ thể. Qua đó, chuyển từ tư duy “tham gia hoạt động” sang “tạo ra giá trị”; từ “có ý tưởng” sang “có sản phẩm, mô hình, giải pháp”; từ “nhiệt huyết tuổi trẻ” sang năng lực kiến tạo của tuổi trẻ.

Một trong những giá trị nổi bật trong cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng là bản lĩnh dấn thân và tinh thần không lùi bước trước những thử thách của thời cuộc. Cụ không lựa chọn sự an toàn của cá nhân khi đất nước và nhân dân cần đến trách nhiệm của mình. Chính quá trình đối diện với thử thách, kiên trì theo đuổi mục tiêu đã làm nên tầm vóc của một người chí sĩ. Theo đó, Đoàn cần tiếp tục phát huy tinh thần “đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”, nhưng đồng thời nâng yêu cầu của phong trào lên một bước mới: thanh niên phải có mặt ở nơi cần sức trẻ, nhưng sự có mặt ấy phải tạo ra kết quả cụ thể; thanh niên phải đi đầu trong việc mới, nhưng sự tiên phong phải được bảo đảm bằng tri thức và năng lực; thanh niên nhận nhiệm vụ phải có trách nhiệm theo đuổi đến cùng.

Mỗi công trình thanh niên phải giải quyết được một nhu cầu của cộng đồng; mỗi sáng kiến phải hướng tới khả năng ứng dụng; mỗi hoạt động tình nguyện phải tạo ra thay đổi tích cực và bền vững. Khi Đoàn tạo được những “việc thật”, “bài toán thật” và “trách nhiệm thật”, thanh niên sẽ có cơ hội biến khát vọng thành hành động, biến hành động thành kết quả và từ kết quả hình thành niềm tin vào năng lực cống hiến của chính mình.

Cuộc đời và nhân cách cụ Huỳnh là tấm gương cho các thế hệ trẻ noi theo. Ảnh: VĂN QUANG

Kiến tạo môi trường để tuổi trẻ dấn thân và tạo giá trị

Trong bối cảnh công nghệ và mạng xã hội tạo ra khả năng ảnh hưởng ngày càng lớn đối với mỗi cá nhân, thanh niên có nhiều cơ hội thể hiện quan điểm, lan tỏa thông tin và tạo ra tác động xã hội. Rõ ràng, càng có tri thức, càng có năng lực và ảnh hưởng thì càng phải có trách nhiệm. Tổ chức Đoàn không chỉ cần khơi dậy khát vọng vươn lên, mà phải đồng thời xây dựng cho thanh niên một hệ giá trị và “bộ lọc” đạo đức để biết lựa chọn điều đúng, biết chịu trách nhiệm với lời nói và hành động, biết sử dụng tri thức và công nghệ vì những giá trị tích cực.

Có thể khẳng định vai trò của tổ chức Đoàn trong khơi dậy khát vọng cống hiến không chỉ nằm ở việc tập hợp thanh niên vào các phong trào, mà sâu xa hơn là kiến tạo một môi trường để thanh niên hình thành lý tưởng, tích lũy tri thức, rèn luyện bản lĩnh, thực hành trách nhiệm và tạo ra giá trị cho xã hội. Noi theo tấm gương cụ Huỳnh Thúc Kháng, Đoàn thanh niên cần hướng tới xây dựng một thế hệ trẻ Đà Nẵng không chỉ có khát vọng vươn lên, mà còn có năng lực để hiện thực hóa khát vọng; không chỉ mong muốn thành công, mà biết dùng thành công để phụng sự; không chỉ sẵn sàng dấn thân, mà đủ bản lĩnh và trách nhiệm để đi đến cùng với những lựa chọn của mình.

Đó chính là cách để khát vọng cống hiến của tuổi trẻ trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển của thành phố và đất nước; đồng thời cũng là cách thiết thực nhất để thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối những giá trị mà cụ Huỳnh để lại: học vấn gắn với hành động, chí khí gắn với trách nhiệm, tài năng gắn với đạo đức và cuộc đời cá nhân gắn với lợi ích của nhân dân, dân tộc.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng đã đi qua lịch sử bằng một cuộc đời mà mỗi chặng đường đều gắn với một sự lựa chọn vì dân, vì nước. Từ một nhà nho yêu nước, một nhà hoạt động nghị trường, một nhà báo, đến một thành viên của chính phủ cách mạng và quyền Chủ tịch nước, ở bất cứ cương vị nào, cụ đều để lại dấu ấn của tri thức, bản lĩnh, khí tiết và trách nhiệm với đất nước.

Điều đáng quý nhất mà cụ để lại cho tuổi trẻ hôm nay bên cạnh một sự nghiệp để ngưỡng vọng, còn là một cách sống để noi theo. Đó là sống với lý tưởng: học tập để có năng lực; có năng lực để dấn thân; dấn thân để phụng sự. Đây cũng chính là cách thiết thực nhất để tuổi trẻ Đà Nẵng hôm nay tiếp nối tấm gương của cụ Huỳnh Thúc Kháng, một người con ưu tú của quê hương, một nhân cách lớn của dân tộc, người đã dành trọn cuộc đời mình cho dân, cho nước.

Các hoạt động kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng

Theo kế hoạch, lễ dâng hương - dâng hoa diễn ra ngày 30/9/2026, tại mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng (núi Thiên Ấn, phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi) và Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng (tại xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng).

Lễ kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026) diễn ra sáng ngày 1/10/2026 tại nhà hát Trưng Vương.

Chương trình nghệ thuật, triển lãm sách, tư liệu, phát hành đặc biệt bộ tem “Kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng”. Bên cạnh đó, hội thảo khoa học kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng diễn ra lúc 8 giờ, ngày 30/9/2026 tại Trung tâm Hành chính thành phố.