Tầm soát sớm đái tháo đường để hạn chế biến chứng

Các y, bác sĩ tư vấn và tầm soát bệnh đái tháo đường cho người dân. Ảnh: BV

PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, cho biết nhiều trường hợp đái tháo đường típ 2 không có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu. Khi bệnh được phát hiện muộn, tổn thương có thể đã xuất hiện ở tim mạch, thận, mắt hoặc thần kinh, làm tăng khó khăn trong điều trị và ảnh hưởng đến chất lượng sống.

“Đái tháo đường tuýp 2 thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, khiến không ít người bệnh chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng ở tim mạch, thận, mắt hay thần kinh. Đo đường huyết lúc đói và cả đường huyết sau ăn có thể giúp người bệnh biết rõ tình trạng đái tháo đường của mình và để can thiệp kịp thời ngăn ngừa biến chứng. Chúng tôi khuyến khích người dân, đặc biệt là người có yếu tố nguy cơ như thừa cân - béo phì, ít vận động, tăng huyết áp hoặc có người thân mắc đái tháo đường chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ và tham vấn bác sĩ”, bác sĩ Nam khuyến cáo.

Novo Nordisk Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế, Tổng hội Y học Việt Nam cùng các bệnh viện triển khai chuỗi hoạt động tư vấn, tầm soát nguy cơ đái tháo đường cho người dân. Ảnh: BV

Theo các bác sĩ, đái tháo đường đang là một trong những thách thức sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại tại Việt Nam. Hiện cả nước có khoảng 8 triệu người trưởng thành mắc đái tháo đường, trong đó đái tháo đường tuýp 2 chiếm phần lớn các ca bệnh. Đáng chú ý, 55% người đã được chẩn đoán đang sống chung với biến chứng, trong khi chỉ 36% người mắc đái tháo đường típ 2 đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết (HbA1c).

Tỷ lệ biến chứng liên quan đến đái tháo đường tuýp 2 ở mức cao, gồm biến chứng mắt (39,5%), bệnh thần kinh ngoại biên (37,9%), biến chứng tim mạch (33,4%) và biến chứng thận (24,1%). Những biến chứng này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người bệnh mà còn tạo gánh nặng lớn cho gia đình, hệ thống y tế và xã hội. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và quản lý bệnh liên tục.

Nhằm tăng cơ hội phát hiện sớm, từ ngày 9 đến 14/11/2026, chuỗi hoạt động tầm soát nguy cơ đái tháo đường được triển khai tại Bệnh viện Đa khoa thành phố Cần Thơ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Bệnh viện Nội tiết Thanh Hóa và Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc. Chương trình dự kiến tầm soát cho khoảng 1.500 người dân.

Các hoạt động gồm đo đường huyết, đánh giá nguy cơ đái tháo đường típ 2, phân tích thành phần cơ thể bằng máy InBody và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa nội tiết. Người tham gia còn được cung cấp thông tin về dấu hiệu cảnh báo, yếu tố nguy cơ, biến chứng và cách duy trì lối sống lành mạnh. Những trường hợp có nguy cơ được tư vấn, hướng dẫn tiếp cận cơ sở y tế phù hợp để kiểm tra và theo dõi.

Người dân test thử đường huyết kiểm tra nguy cơ đái tháo đường típ 2. Ảnh: BV

Chuỗi hoạt động do Novo Nordisk Việt Nam phối hợp với Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Trung tâm Hỗ trợ và Đào tạo liên tục thuộc Tổng hội Y học Việt Nam cùng các bệnh viện triển khai, hưởng ứng Ngày Đái tháo đường thế giới 14/11. Chủ đề năm 2026 là “Hành động sớm với bệnh đái tháo đường”, tập trung vào chẩn đoán sớm và giảm nguy cơ mắc bệnh.

Song song với tầm soát tại bệnh viện, ngày 14/11, Cục Quản lý khám, chữa bệnh phối hợp với Novo Nordisk Việt Nam tổ chức tư vấn trực tuyến trên trang Facebook “Đái Tháo Đường”. Các chuyên gia nội tiết sẽ giải đáp thắc mắc về yếu tố nguy cơ, tầm soát, phòng ngừa biến chứng và quản lý bệnh lâu dài. Hoạt động trực tuyến giúp người dân ở xa hoặc chưa có điều kiện đến bệnh viện tiếp cận thông tin chuyên môn.

Bà Sule Erdim Ersoy, Tổng Giám đốc Novo Nordisk Việt Nam, cho biết điều trị là một phần trong quá trình quản lý bệnh, tầm soát và chẩn đoán sớm có thể mang lại thay đổi tích cực cho người bệnh và gia đình. Doanh nghiệp tiếp tục phối hợp với các đối tác y tế nâng cao nhận thức cộng đồng, từ phòng ngừa, phát hiện sớm đến điều trị và theo dõi lâu dài.

Theo Liên đoàn Đái tháo đường quốc tế, các biểu hiện của bệnh đái tháo đường có thể gặp gồm khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi và nhìn mờ. Tuy nhiên, triệu chứng đái tháo đường típ 2 có thể nhẹ hoặc không rõ, khiến người bệnh sống chung với bệnh nhiều năm mà chưa được chẩn đoán. Người có yếu tố nguy cơ cần tham vấn nhân viên y tế để được đánh giá và hướng dẫn kiểm tra phù hợp.