Tầm vóc mới, vị thế mới của Việt Nam

Là chủ nhà của Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba và vinh dự đón tiếp những đối tác quan trọng trong khu vực và quốc tế trong một tuần đầy ắp các cuộc tiếp xúc song phương và đa phương sôi động, Việt Nam đang khẳng định vị thế là một điểm hội tụ quan trọng của các cuộc thảo luận chiến lược ở Đông Nam Á.

Cùng với bốn Nhà lãnh đạo cấp cao là Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão, lãnh đạo từ các nước láng giềng, các nước đối tác như Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Christopher Landau, Quốc vụ khanh Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Seema Malhotra... cũng góp mặt tại Hà Nội với lịch trình họp AFF dày đặc. Bên cạnh đó, các cuộc gặp với Lãnh đạo cấp cao, lãnh đạo các bộ, ngành của Việt Nam thể hiện sự quan tâm và coi trọng của nước chủ nhà trong quan hệ với các đối tác.

Phát huy láng giềng gần gũi, gắn kết chiến lược

Từ cuộc gặp, ăn sáng và làm việc của ba Thủ tướng Lào, Campuchia và Việt Nam tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines tháng 5/2026, chuyến thăm của Thủ tướng Sonexay Siphandone và Thủ tướng Hun Manet tới Hà Nội lần này là sự tiếp nối tự nhiên mối quan hệ của ba nước láng giềng gần gũi cùng các cơ chế phối hợp chiến lược ngày càng chặt chẽ.

Diễn ra ngay sau Đại hội lần thứ XII Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, việc Thủ tướng Sonexay Siphandone lựa chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tiên có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần củng cố quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, tăng cường tin cậy chính trị, duy trì hiệu quả các cơ chế tiếp xúc cấp cao, cụ thể hóa các cam kết, thỏa thuận cấp cao giữa hai Đảng, hai nước thành các chương trình hợp tác thực chất, tạo xung lực mới cho quan hệ song phương.

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh nhận định, trong những năm qua, quan hệ song phương đã bước sang một giai đoạn phát triển mới thông qua việc tăng cường trao đổi cấp cao và thông qua các khuôn khổ chiến lược gắn kết cho giai đoạn 2026-2030.

Được xây dựng trên nền tảng tin cậy lẫn nhau, đoàn kết và cam kết chung đối với đoàn kết ASEAN cũng như vai trò trung tâm của ASEAN, quan hệ đối tác này thể hiện quyết tâm của cả hai nước trong việc chuyển hóa các cam kết chính trị thành những kết quả thực tiễn nhằm tăng cường khả năng chống chịu của khu vực và nâng cao đời sống của người dân.

Nội hàm “gắn kết chiến lược” Việt Nam - Lào được Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Sonexay Siphandone nhất trí thúc đẩy cụ thể hóa trên các phương diện gắn kết song phương, gắn kết tiểu vùng và gắn kết khu vực, quốc tế.

Hai bên cũng nhất trí tiếp tục duy trì hiệu quả các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và các cấp; triển khai nghiêm túc, đạt chất lượng cao các thỏa thuận cấp cao, kết quả Kỳ họp 48 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào, tạo tiền đề để hai bên phối hợp tổ chức thực hiện thắng lợi Hiệp định hợp tác song phương giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Lào giai đoạn 2026-2030; phối hợp tổ chức tốt các hoạt động kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 50 năm ký Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào trong năm 2027; triển khai các nghị định thư và kế hoạch hợp tác quốc phòng, an ninh; tăng cường phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia...

Tại các cuộc tiếp, hội đàm và hội kiến với Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Lãnh đạo Việt Nam đã nồng nhiệt chào đón Thủ tướng Hun Manet thăm Việt Nam và dự AFF; khẳng định Việt Nam luôn ủng hộ công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Campuchia; nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ giữa hai Đảng, hai nước Việt Nam-Campuchia và ba Đảng, ba nước Việt Nam, Campuchia, Lào là tài sản quý giá của ba nước. Nhân dịp này, Lãnh đạo hai nước đã trao đổi, đề ra các phương hướng và biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, nhất là trong việc kết nối toàn diện giữa hai nước.

Có thể nói, sự ủng hộ và tham gia trực tiếp của Lãnh đạo cấp cao Lào và Campuchia đối với các sáng kiến của Việt Nam đã cho thấy mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, mật thiết, khẳng định chính sách nhất quán của ba nước luôn đặt ưu tiên hàng đầu cho mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa ba Đảng, ba Nhà nước và nhân dân ba nước.

Nâng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

Diễn ra đúng vào thời điểm cả hai nước đều đang hướng tới kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao (1976 - 2026), chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul mang theo sứ mệnh quan trọng: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện bước vào một giai đoạn phát triển sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn.

Việc người đứng đầu Chính phủ Thái Lan sang thăm chính thức Việt Nam ngay sau chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Bangkok đã tạo nên hiệu ứng “cộng hưởng chiến lược” mạnh mẽ. Đúng như đánh giá của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Anutin Charnvirakul ngày 8/6, quan hệ song phương hiện đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất từ trước đến nay, với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, hợp tác kinh tế năng động và giao lưu nhân dân ngày càng gắn bó.

Hợp tác kinh tế tiếp tục là điểm sáng và là trọng tâm trong quan hệ Việt Nam và Thái Lan. Tại cuộc hội đàm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Anutin Charnvirakul nhất trí triển khai hiệu quả Chiến lược “Ba kết nối”; thúc đẩy kết nối giao thông, logistics, hàng không và du lịch; nghiên cứu phát triển các tuyến vận tải đường bộ, đường thủy ven biển kết nối hai nước và khu vực tiểu vùng Mekong; phát huy hiệu quả cơ chế Ủy ban hỗn hợp Thương mại Việt Nam - Thái Lan; hạn chế các rào cản thương mại, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau; phấn đấu sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 25 tỷ USD và hướng tới 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững.

Hai bên cũng nhất trí thúc đẩy mở rộng hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và các lĩnh vực mới như khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, chuyển dịch năng lượng công bằng, đổi mới sáng tạo.

Người đứng đầu Chính phủ Thái Lan cũng dành cho đất nước hình chữ S những tình cảm đặc biệt. Tại các cuộc hội kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thủ tướng Anutin Charnvirakul đều nhấn mạnh, Thái Lan luôn coi Việt Nam là láng giềng gần gũi và đối tác tin cậy; coi trọng quan hệ hợp tác toàn diện với Việt Nam; mong muốn tiếp tục củng cố, phát triển mối quan hệ tốt đẹp với Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực ngày càng mạnh mẽ và thực chất hơn.

Người bạn nhiệt thành

Tiếp nối chuyến thăm của Tổng thống Timor-Leste José Ramos-Horta tháng 2/2025, sự hiện diện của Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão tại Hà Nội lần này góp phần tạo xung lực mới trong quan hệ hữu nghị song phương, đồng thời là dịp quan trọng để Timor-Leste khẳng định vai trò và cam kết hội nhập sâu rộng của thành viên trẻ nhất trong ASEAN. Chuyến thăm không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn gắn với tiến trình hội nhập ASEAN vốn nhận được sự ủng hộ nhiệt thành của Việt Nam.

Theo Đại biện Việt Nam tại Timor-Leste, Phạm Bình Đàm, chuyến thăm lần này của Thủ tướng Xanana Gusmão đến Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt khi kết hợp nhiều nội dung quan trọng: Thăm song phương chính thức, tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba cùng các hoạt động tăng cường kết nối, hợp tác. Việc Timor Leste cử đoàn cấp cao, với sự tham gia của Thủ tướng, hai Phó Thủ tướng, Bộ trưởng các bộ chủ chốt và lãnh đạo các cơ quan quan trọng, cho thấy phía bạn coi trọng Việt Nam và mong muốn mở rộng hợp tác trên nhiều kênh, nhiều lĩnh vực, qua đó đưa quan hệ hai nước phát triển sâu rộng, thực chất, hiệu quả và bền vững hơn trong giai đoạn mới.

Tinh thần này đã được Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão gửi gắm trong cuộc hội kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và cuộc hội đàm với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.

Đánh giá cao đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam, nhất là Viettel với thương hiệu Telemor, đã đóng góp tích cực vào việc phát triển hạ tầng số và kết nối, người đứng đầu Chính phủ Timor-Leste bày tỏ mong muốn tiếp tục đón các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp, nghề cá, du lịch, cơ sở hạ tầng và khai thác tài nguyên.

Hai Thủ tướng cũng nhất trí mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng như quốc phòng - an ninh, nông nghiệp, thủy sản, an ninh lương thực, giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, văn hóa, du lịch, thể thao, kết nối giao thông và giao lưu nhân dân. Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển, hội nhập quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực và cử chuyên gia hỗ trợ trong các lĩnh vực phù hợp với nhu cầu của Timor-Leste…

Việc ký kết các văn kiện hợp tác về miễn thị thực, hợp tác giáo dục và thông tin truyền thông nhân chuyến thăm lần này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để tăng cường giao lưu nhân dân và mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực.

Nhìn từ chuỗi sự kiện ngoại giao song phương và đa phương tại Hà Nội những ngày này, có thể thấy, tiếng nói của Việt Nam trong ASEAN đang lớn hơn, thực chất hơn, song hành cùng một tư duy đối ngoại mới - chủ động định hình và gia tăng ảnh hưởng bằng sự linh hoạt có nguyên tắc.

Một tuần lễ đầy ắp những hoạt động ngoại giao song phương và đa phương bận rộn, hiệu quả một lần nữa cho thấy sự chủ động và tự tin của ngoại giao Việt Nam, đặc biệt kể từ khi đối ngoại được xác định là “nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên” cùng với quốc phòng và an ninh tại Đại hội XIV (tháng 1/2026).