Tận hưởng Tết trọn vẹn, chuyên gia tim mạch cảnh báo 5 điều tránh đột quỵ

Chỉ còn ít ngày nữa là chính thức bước vào Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thời khắc sum vầy, đoàn tụ và cũng là dịp để mỗi gia đình chuẩn bị chu toàn nhất cho năm mới.

Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn nhiều người dễ rơi vào tâm lý chủ quan với sức khỏe khi chế độ sinh hoạt bị xáo trộn. Việc ăn uống thiếu khoa học, tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu đạm, chất béo, đồ ngọt, rượu bia… trong thời gian ngắn khiến cơ thể phải "gồng mình" xử lý, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp và các biến cố tim mạch.

Không chỉ vậy, áp lực dọn dẹp, sửa sang nhà cửa với cường độ cao trong những ngày cận Tết, cộng thêm thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài cũng khiến không ít người rơi vào trạng thái quá sức.

Các chuyên gia cảnh báo, đây là thời điểm nguy cơ đột quỵ và các vấn đề tim mạch có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc tiền sử tăng huyết áp.

Làm việc nhà theo kiểu nhẹ nhàng, xen kẽ nghỉ ngơi

Trao đổi với Người Đưa Tin, Ths.BS Đoàn Dư Mạnh – Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam khuyến cáo, người bệnh tim mạch - đột quỵ cần lưu ý 5 điểm sau để hưởng một cái Tết trọn vẹn.

Ths.BS Đoàn Dư Mạnh.

Thứ nhất, chuẩn bị cho chuyến đi xa, về quê ăn Tết hoặc du lịch, lựa chọn phương tiện đi lại ưu tiên tàu hỏa có giường nằm, xe khách ghế ngả thoải mái, hoặc máy bay với chỗ ngồi rộng rãi để dễ duỗi chân, tránh ngồi lâu gây tăng huyết áp và nguy cơ huyết khối.

Nếu di chuyển dài, cần dừng nghỉ định kỳ 1-2 giờ/lần để đi lại nhẹ nhàng, đo huyết áp nếu có máy cá nhân.

BS.Mạnh khuyên nên giữ ấm cơ thể, mặc ấm tránh nhiễm lạnh. Theo bác sĩ, nhiệt độ thấp làm co mạch, tăng huyết áp đột ngột – yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Cần mang theo áo khoác, khăn quàng cổ, đặc biệt vùng ngực và cổ.

Ăn nhẹ, giàu chất xơ, uống đủ nước (1.5-2 lít/ngày) để tránh táo bón và giảm gánh nặng cho tim. Tránh đồ ăn mặn, nhiều dầu mỡ trên đường đi.

Dọn dẹp và làm việc nhà ngày Tết, lưu ý tránh gắng sức quá mức.

Thứ hai, dọn dẹp và làm việc nhà ngày Tết, bác sĩ lưu ý tránh gắng sức quá mức. Cụ thể, người dân không đứng lâu lau chùi, bê vác nặng (tràng kỷ, bàn thờ, đồ cồng kềnh), không nấu nướng liên tục rồi dọn dẹp hàng giờ. Những hoạt động này dễ gây tăng huyết áp cấp, kiệt sức, dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

"Hãy nhờ người thân giúp đỡ, gia đình sẽ rất vui khi hỗ trợ bạn, điều này còn tăng gắn kết. Nhớ rằng nếu gắng sức quá mức, sau Tết có thể phải vào viện thay vì nghỉ ngơi vui vẻ. Lưu ý, làm việc nhà theo kiểu nhẹ nhàng, xen kẽ nghỉ ngơi, đo huyết áp thường xuyên", BS.Mạnh nói.

Kiểm soát chủ động bằng cách ăn vừa phải

Thứ ba, ăn uống tiệc tùng dịp Tết cần lưu ý, tết thường đầy đủ bánh chưng, thịt mỡ, giò lụa, nem rán, xôi, mứt, bia rượu… Những món này giàu muối, chất béo, đường làm tăng huyết áp, tăng mỡ máu, tăng nguy cơ đột quỵ và biến cố tim mạch (có thể tăng 20-30% vào dịp lạnh và tiệc tùng).

Chuyên gia tim mạch cho rằng, người dân có thể kiểm soát chủ động bằng cách ăn vừa phải, ưu tiên rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu kali (chuối, cam, khoai lang), chất xơ, omega-3 (cá hồi, cá basa). Hạn chế muối (tránh dưa muối, củ kiệu, bánh chưng mặn), đồ chiên rán, đồ ngọt.

Nói không hoặc hạn chế tối đa rượu bia, đồ uống có cồn (gây giãn mạch ban đầu nhưng sau đó tăng huyết áp phản ứng, rối loạn nhịp tim). Thay bằng trà xanh, trà atiso, nước lọc – trà xanh giúp giảm cholesterol, tốt cho tim mạch.

Uống thuốc đúng giờ, không bỏ liều dù đang vui. Mang đủ thuốc dự phòng cho cả kỳ nghỉ.

Tết thường đầy đủ bánh chưng, thịt mỡ, giò lụa, nem rán, xôi, mứt, bia rượu…

Thứ 4, du xuân, đi chùa, thăm viếng dịp Tết, BS.Mạnh lưu ý tránh đứng lâu, quỳ lâu hoặc hoạt động gắng sức (leo bậc thang chùa cao, chen lấn đông đúc). Không ai "trách" bạn nếu chỉ vãn cảnh nhẹ nhàng, giữ tâm an lành cùng gia đình.

Giữ ấm, mang theo thuốc cấp cứu (nếu bác sĩ kê), đo huyết áp nếu có dấu hiệu mệt, chóng mặt, đau ngực, tê yếu nửa người. Duy trì vận động nhẹ như đi bộ chậm 15-30 phút/ngày thay vì đứng im hoặc gắng sức.

Du xuân vãn cảnh nhẹ nhàng, giữ tâm an lành cùng gia đình.

Thứ 5 là cần khám bác sĩ tim mạch - đột quỵ trước và sau Tết. Theo BS.Mạnh, trước Tết người dân cần đi khám để đánh giá tình trạng hiện tại, điều chỉnh thuốc nếu cần, lấy đủ đơn thuốc dùng trong kỳ nghỉ (đặc biệt thuốc hạ áp, chống đông, statin…).

Sau Tết, cần tái khám để kiểm tra xem có biến chứng nào do thay đổi sinh hoạt (tăng cân, huyết áp cao hơn, mỡ máu tăng…). Đo huyết áp hàng ngày, ghi chép để báo bác sĩ.

"Tết là dịp sum họp, nhưng sức khỏe tim mạch mới là nền tảng để bạn tiếp tục tận hưởng nhiều mùa Tết sau. Hãy chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe bản thân, để sau Tết không phải nghe những lời "chúc mau bình phục" nơi bệnh viện, mà là những lời chúc sức khỏe thật sự từ người thân", BS.Mạnh chia sẻ.

Hoàng Thị Bích