TAND khu vực 8 - Cần Thơ tổ chức phiên tòa xét xử vụ án dân sự công ích

Quang cảnh phiên toà.

Vụ án do VKSND khu vực 8 - Cần Thơ khởi kiện Hợp tác xã Tiểu thủ công nghiệp Ngọc Bích. Thuế cơ sở 10 TP Cần Thơ tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đây là vụ án dân sự công ích được thực hiện theo chương trình thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội.

Theo hồ sơ vụ án, Hợp tác xã Tiểu thủ công nghiệp Ngọc Bích có khoản nợ thuế kéo dài. Cơ quan thuế đã nhiều lần ban hành thông báo yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.

Cụ thể, tính đến ngày 28/2/2026, hợp tác xã nợ hơn 30,2 triệu đồng; đến ngày 30/6, số tiền nợ tăng lên hơn 73,2 triệu đồng và đến ngày 31/7 là hơn 73,8 triệu đồng.

Thuế cơ sở 10 TP Cần Thơ đã áp dụng biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn, tuy nhiên hợp tác xã vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế.

Quá trình làm việc, đại diện Hợp tác xã Tiểu thủ công nghiệp Ngọc Bích thừa nhận khoản nợ trên nhưng cho rằng đơn vị đang gặp khó khăn, chưa thu hồi được tiền từ các cơ sở gia công nên chưa có nguồn để nộp thuế. Hợp tác xã cũng đang tạm ngưng sản xuất các mặt hàng tiểu thủ công nghiệp, dự kiến trong thời gian một năm.

Ngày 12/8, VKSND khu vực 8 - Cần Thơ ban hành quyết định yêu cầu hợp tác xã chấm dứt việc chậm thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.

Sau khi thực hiện các thủ tục theo quy định và cơ quan thuế xác định không đủ điều kiện khởi kiện vụ án dân sự, ngày 9/9, VKSND khu vực 8 - Cần Thơ quyết định khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc hợp tác xã thực hiện nghĩa vụ nộp thuế nhằm bảo vệ lợi ích công.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Bị đơn được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt.

Hội đồng xét xử.

Bảo vệ nguồn thu ngân sách Nhà nước

Sau khi xem xét vụ án, HĐXX xác định đến ngày 31/8/2026, Hợp tác xã Tiểu thủ công nghiệp Ngọc Bích còn nợ tổng số tiền 74.521.846 đồng, gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp 27.643.417 đồng, thuế giá trị gia tăng 40.454.024 đồng và tiền chậm nộp 6.424.405 đồng.

HĐXX nhận định việc hợp tác xã chưa thực hiện nghĩa vụ nộp thuế ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách Nhà nước. Việc VKSND khu vực 8 - Cần Thơ khởi kiện yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài chính nhằm bảo vệ lợi ích công là có căn cứ.

Từ đó, HĐXX chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 8 - Cần Thơ, buộc Hợp tác xã Tiểu thủ công nghiệp Ngọc Bích phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế và các khoản thu khác tính đến ngày 31/8/2026 với tổng số tiền 74.521.846 đồng.

Việc đưa yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thuế ra giải quyết bằng một vụ án dân sự công ích cho thấy thêm một cơ chế tố tụng được vận dụng để bảo vệ lợi ích công. Trong vụ án này, đối tượng được bảo vệ không phải quyền lợi riêng của một cá nhân hay tổ chức cụ thể, mà là nguồn thu ngân sách Nhà nước khi nghĩa vụ tài chính đã phát sinh nhưng kéo dài chưa được thực hiện.