Tăng cưởng bảo mật trên thiết bị di động, việc cần làm nhất lúc này

Ghi nhận mới đây của Kaspersky trên toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) cho thấy, các mối đe dọa trên thiết bị di động trong quý I/2026 tại 8 thị trường khu vực APAC, đang tăng mạnh.

Trung bình mỗi người dùng di động bị tấn công đã gặp tới 7,3 mối đe dọa, tăng 49% so với mức 4,9 lần của cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, đà tăng này xuất hiện đồng loạt ở cả 8 thị trường được khảo sát, ngay cả khi tổng số nạn nhân có xu hướng giảm.

Những con số này cho thấy người dùng đang phải hứng chịu các đợt tấn công dồn dập hơn. Bên cạnh các kịch bản lừa đảo đánh vào tâm lý để dụ nạn nhân tương tác, tội phạm mạng còn tận dụng ứng dụng giả mạo, quảng cáo độc hại, đường dẫn lừa đảo và chuỗi tấn công nhiều giai đoạn nhằm phát tán mã độc lên thiết bị.

Đáng ngại hơn là rất nhiều hình thức tấn công chỉ đòi hỏi rất ít, thậm chí không cần bất kỳ thao tác chủ động nào từ phía người dùng, khiến các lớp bảo vệ truyền thống khó lòng phát hiện.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng mở ra chiều hướng tấn công mới trên nền tảng di động. Tội phạm mạng lợi dụng sức hút từ các dịch vụ tích hợp AI để ngụy trang ứng dụng, trang web và nội dung độc hại trở nên chân thực hơn, khiến người dùng khó phân biệt thật - giả.

Người dùng đang phải hứng chịu các đợt tấn công dồn dập hơn

Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết về những giải pháp bảo mật không chỉ dừng lại ở việc nhận diện rủi ro trên thiết bị, mà còn phải bảo vệ sát sao ngay bên trong các ứng dụng người dùng thường xuyên sử dụng.

Đáng chú ý, nguy cơ từ các mối đe dọa trên thiết bị di động tại Việt Nam ngày càng rõ nét hơn. Theo dữ liệu của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) thông qua nền tảng bảo mật di động nTrust, năm 2025, có 62.952 loại mã độc di động mới được phát hiện trên các thiết bị tại Việt Nam. Trong số đó, có 931 biến thể mã độc ngụy trang thành các ứng dụng phổ biến và được thiết kế để đánh cắp thông tin người dùng hoặc điều khiển thiết bị của người dùng từ xa.

Cũng theo dữ liệu này, 34,13% người dùng tại Việt Nam gặp ít nhất một sự cố liên quan đến mã độc trong năm 2025, tăng so với mức 23,40% của năm 2024. Các thủ đoạn tấn công phi kỹ thuật (social engineering) có sự trợ lực của AI càng làm gia tăng mức độ phức tạp, khi những kịch bản giả mạo tinh vi và chiêu thức lừa đảo nhắm trúng từng cá nhân khiến người dùng dễ sập bẫy, tạo cơ hội cho kẻ xấu chiếm đoạt tài khoản tài chính lẫn dữ liệu nhạy cảm.

Tất cả những con số trên đã cho thấy rõ mối đe dọa trên phạm vi rộng đã được ghi nhận. Đặc biệt khi thiết bị di động ngày càng trở thành chìa khóa truy cập vào dịch vụ ngân hàng, thanh toán, mua sắm và nhiều dịch vụ số khác, một sự cố bảo mật không chỉ ảnh hưởng đến bản thân thiết bị mà còn có thể đe dọa các ứng dụng và dịch vụ được truy cập thông qua thiết bị đó. Điều này đặt ra nhu cầu cấp thiết về các giải pháp bảo vệ không chỉ nằm trong phạm vi thiết bị, mà còn phải được tích hợp trực tiếp vào những ứng dụng và dịch vụ mà người dùng tin cậy.

Một trong những miếng mồi ngon mà nhóm tội phạm luôn nhắm tới đó chính là các ứng dụng tài chính. Dữ liệu về mối đe dọa toàn cầu từ Kaspersky cho biết, chỉ tính riêng trong quý I/2026, hệ thống đã ghi nhận 162.275 gói cài đặt Trojan ngân hàng di động mới, cao gấp đôi tổng số gói cài đặt trong cả năm 2024. Trojan ngân hàng cũng chiếm tới 52,96% tổng số ứng dụng di động độc hại bị phát hiện trên toàn cầu trong quý I/2026.

Thực trạng này cho thấy tội phạm mạng đang dồn lực tấn công các ứng dụng và dịch vụ tài chính di động. Đây là xu hướng đặc biệt đáng lưu ý tại những thị trường mà người dùng ngày càng quen với việc thực hiện giao dịch ngân hàng, thanh toán và sử dụng dịch vụ tài chính thông qua ứng dụng. Tại Việt Nam, sự gia tăng của mã độc di động cũng mang đến thách thức tương tự, khi ngày càng nhiều giao dịch tài chính và dịch vụ số được thực hiện trên điện thoại di động.

Không chỉ gia tăng về số lượng, các mối đe dọa này còn liên tục biến hóa phương thức phát tán để qua mặt hệ thống phòng thủ.

Trước sự biến hóa khôn lường của mã độc trên thiết bị di động, đặc biệt là nguy cơ từ các chiêu trò lừa đảo và giả mạo ứng dụng AI, doanh nghiệp cần mở rộng phạm vi bảo vệ, thay vì chỉ tập trung vào thiết bị hay nhận thức người dùng. Các biện pháp bảo mật truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng doanh nghiệp cũng cần xem xét cách thức rủi ro xuất hiện ngay bên trong môi trường ứng dụng. Với những ứng dụng xử lý dữ liệu nhạy cảm, thông tin đăng nhập và giao dịch, việc tích hợp bảo mật trực tiếp vào ứng dụng có thể giúp phát hiện rủi ro ngay tại điểm người dùng tương tác, đồng thời tăng cường khả năng bảo vệ trước những mối đe dọa liên tục biến đổi.

Kaspersky cho rằng sự chuyển dịch này đòi hỏi hướng tiếp cận Security-by-Design (bảo mật ngay từ khâu thiết kế). Bằng cách tích hợp trực tiếp tính năng bảo mật vào ứng dụng, doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng đánh giá môi trường thiết bị, phát hiện hoạt động đáng ngờ và ứng phó với rủi ro ngay tại điểm người dùng tương tác với dịch vụ số.

Đồng thời các chuyên gia của Kaspersky cũng cho rằng doanh nghiệp cần mở rộng phạm vi bảo vệ từ thiết bị sang ứng dụng với Kaspersky Mobile Security SDK. Đây là khung bảo mật đa lớp giúp tích hợp trực tiếp lá chắn bảo vệ trực tuyến vào bên trong ứng dụng di động. SDK được thiết kế cho cả ứng dụng Android và iOS, hỗ trợ các nhà phát triển và đối tác công nghệ nâng cao mức độ bảo mật cho sản phẩm di động.

Doanh nghiệp có thể sử dụng Kaspersky Mobile Security SDK để bổ sung các thành phần và công cụ bảo mật phù hợp

“Ứng dụng di động đang dần trở thành kênh chính để người dùng thực hiện giao dịch và truy cập các dịch vụ quan trọng. Vì vậy, bảo mật cần được xem là một phần trong kiến trúc ứng dụng, thay vì chỉ là lớp bảo vệ bên ngoài. Security-by-Design giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá môi trường vận hành của ứng dụng, nhận diện các rủi ro tiềm ẩn và tăng cường khả năng tự bảo vệ của ứng dụng ngay tại điểm người dùng tương tác”, Ông Choon Hong Chee, Giám đốc Kênh Người tiêu dùng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Kaspersky cho biết.

Với cách tiếp cận này, các tính năng bảo mật được tích hợp ngay vào ứng dụng, giúp bảo vệ người dùng trong quá trình truy cập dịch vụ và thực hiện các giao dịch trực tuyến. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những doanh nghiệp vận hành ứng dụng có yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu, tính toàn vẹn của giao dịch và niềm tin của người dùng.

Doanh nghiệp có thể sử dụng Kaspersky Mobile Security SDK để bổ sung các thành phần và công cụ bảo mật phù hợp vào những ứng dụng hiện có. Nhờ đó, đội ngũ phát triển có thể tích hợp các tính năng bảo mật cần thiết cho từng mục đích sử dụng cụ thể, đồng thời tiếp tục phát triển trên nền tảng sản phẩm di động sẵn có.

Kaspersky Mobile Security SDK cung cấp cơ chế bảo vệ nhiều lớp trên các thành phần quan trọng của ứng dụng di động và môi trường thiết bị, bao gồm:

Bảo vệ chống mã độc (Anti-Malware Protection): Phát hiện mã độc và các ứng dụng cho phép truy cập thiết bị từ xa, giúp nhận diện những mối đe dọa trên thiết bị.
Đánh giá độ tin cậy của thiết bị (Device Reputation): Đánh giá độ an toàn của thiết bị bằng cách phát hiện những thiết bị đã được mở quyền can thiệp sâu vào hệ thống Android hoặc iOS (root hoặc jailbreak), có cấu hình không an toàn hoặc cài đặt công cụ hỗ trợ xâm nhập.
Phát hiện ứng dụng giả mạo và chống lừa đảo (Fake App and Anti-Phishing Protection): Hỗ trợ phát hiện các ứng dụng độc hại tạo lớp phủ lên ứng dụng hợp pháp, đồng thời nhận diện các cuộc tấn công lừa đảo và kết nối không an toàn.
Cơ chế tự bảo vệ (Self-Defense): Giúp bảo vệ các thành phần bảo mật khỏi nguy cơ bị chỉnh sửa hoặc vô hiệu hóa.

Với hướng tiếp cận này, doanh nghiệp có thể mở rộng kiến trúc bảo mật ứng dụng hiện có bằng cơ chế bảo vệ nhiều lớp của Kaspersky, đưa các tính năng bảo mật đến gần hơn với ứng dụng và những điểm người dùng truy cập dữ liệu nhạy cảm hoặc thực hiện giao dịch số.

Thông tin về các sản phẩm của Kaspersky xem thêm tại đây.