Tăng cường bảo vệ thường dân trong ứng phó thiên tai, thảm họa có ứng dụng công nghệ số

Hội thảo tập trung vào cách thức công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể nâng cao năng lực chuẩn bị và ứng phó thiên tai, tăng cường phối hợp và bảo vệ thường dân trong môi trường khủng hoảng ngày càng phức tạp, thông qua cách tiếp cận bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Hội thảo do Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) và Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia (VINASARCOM)/Cục Cứu hộ - Cứu nạn, Bộ Tổng Tham mưu phối hợp tổ chức, với sự hỗ trợ của Chính phủ Canada.

Quang cảnh hội thảo. 

Phát biểu tại hội thảo, Thiếu tướng Phạm Hải Châu, Phó chánh Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Phó cục trưởng Cục Cứu hộ - Cứu nạn cho rằng, chủ đề hội thảo có ý nghĩa rất thiết thực, với mục tiêu bảo vệ thường dân trên cơ sở kết hợp chặt chẽ giữa năng lực truyền thống và công nghệ hiện đại, hướng tới một cách tiếp cận toàn diện, lấy con người làm trung tâm. Bên cạnh đó, tại hội thảo, các đại biểu cũng tập trung thảo luận sâu về vai trò của phụ nữ và các tổ chức cộng đồng - những chủ thể trực tiếp, có vai trò quyết định đến tính bền vững trong ứng phó và phục hồi sau thảm họa, thiên tai.

Các đại biểu dự hội thảo. 

Không thể phủ nhận rằng, các công cụ kỹ thuật số và AI có thể tăng cường đáng kể hiệu quả cảnh báo sớm và hỗ trợ lực lượng ứng phó, xử lý các luồng thông tin hỗn loạn, thay đổi nhanh chóng. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận rõ ràng rằng một thuật toán thiếu chính xác, một mạng lưới bị xâm nhập hay một thông báo sơ tán sai lệch đều có thể dẫn đến thảm họa tức thì.

Bởi vậy, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam cho rằng, cần bảo đảm sự giám sát chặt chẽ của con người, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm giải trình rõ ràng đối với các quyết định có sự hỗ trợ của AI. Bên cạnh đó cũng cần chủ động phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới và khắc phục tình trạng bất bình đẳng trong tiếp cận cứu trợ, đồng thời đưa các biện pháp bảo vệ này vào kế hoạch chuẩn bị ứng phó ngay từ đầu.

Thiếu tướng Phạm Hải Châu phát biểu tại hội thảo.

Đánh giá cao phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ) trong ứng phó thiên tai của Việt Nam, bà Pauline Tamesis nhấn mạnh, phương châm “4 tại chỗ” là cơ sở thực tiễn quan trọng để tăng cường năng lực sẵn sàng ứng phó từ cơ sở.

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam.

Trong khi đó, Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel cho rằng, năng lực sẵn sàng không chỉ nằm ở trang thiết bị và quy trình, mà còn ở thông tin đáng tin cậy, phối hợp hiệu quả và các biện pháp ứng phó phù hợp với nhu cầu khác nhau của phụ nữ, nam giới, trẻ em gái và trẻ em trai trong tình huống khủng hoảng, thiên tai và thảm họa.

Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel phát biểu tại hội thảo. 

Tại hội thảo, các đại biểu trong nước và quốc tế đã thảo luận về tác động của chuyển đổi số và AI đối với ứng phó khủng hoảng và bảo vệ thường dân; kinh nghiệm thực tiễn từ các hoạt động của Liên hợp quốc tại thực địa; phối hợp quân sự - dân sự trong các thảm họa lớn; kinh nghiệm của Việt Nam về phòng thủ dân sự, phương châm “4 tại chỗ” và chuyển đổi số.

Trong khuôn khổ hội thảo cũng có phiên tọa đàm về chuẩn bị ứng phó với thế hệ khủng hoảng mới, kết nối các góc nhìn về công nghệ, biến đổi khí hậu và cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, huy động sự tham gia của toàn xã hội.