Tăng cường công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành

Cục Xuất bản và Thư viện sẽ tăng cường công tác theo dõi, kiểm tra, phối hợp với các cơ quan chức năng và địa phương để kịp thời phát hiện, xử lý các vấn đề phát sinh; đồng thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc để tham mưu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, giải quyết theo thẩm quyền. (Ảnh minh họa: Ánh Tuyết/TTXVN)

Thời gian qua, hoạt động xuất bản, in và phát hành trên cả nước có những bước phát triển tích cực, đóng góp quan trọng vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển văn hóa, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước và việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành vẫn còn những hạn chế, bất cập đáng quan ngại, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, tính định hướng, tính lành mạnh của hoạt động xuất bản và môi trường kinh doanh.

Ngày 12/11, ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ký công văn về việc tăng cường công tác quản lý Nhà nước và chấp hành pháp luật trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành.

Vi phạm trong ngành xuất bản ngày càng tinh vi

Qua công tác quản lý, kiểm tra và nắm bắt tình hình thực tiễn, Cục Xuất bản và Thư viện nhận thấy một số vấn đề cần tập trung chấn chỉnh.

Một số nhà xuất bản chưa duy trì đầy đủ các điều kiện thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật; việc tổ chức, kiểm soát quy trình biên tập, thẩm định, xuất bản còn thiếu chặt chẽ. Cá biệt có những vi phạm nghiêm trọng bị xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí phải xem xét trách nhiệm hình sự.

Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện Lưu Đình Phúc. (Ảnh: Viết Huy)

Tình trạng in lậu, in giả, in nối bản trái phép, vi phạm bản quyền, kinh doanh và phát hành xuất bản phẩm không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp vẫn diễn biến phức tạp. Các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, có xu hướng dịch chuyển mạnh lên môi trường mạng, gây khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm tra, xử lý; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền, doanh nghiệp kinh doanh chân chính, đồng thời làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với hoạt động xuất bản.

Từ nay đến đầu năm 2027, đặc biệt trong dịp cao điểm phục vụ Tết Nguyên đán Đinh Mùi, nhu cầu sản xuất, kinh doanh, lưu thông xuất bản phẩm, nhất là lịch, sách, tranh, ảnh và các ấn phẩm văn hóa khác sẽ tăng cao. Đây cũng là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh vi phạm, nhất là in lậu, in giả, vi phạm bản quyền, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc và xuất bản phẩm có nội dung vi phạm pháp luật.

Trước tình hình trên, việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương, siết chặt công tác quản lý nhà nước và nâng cao trách nhiệm chấp hành pháp luật trong toàn ngành là yêu cầu cấp thiết.

Kiên quyết bảo vệ giá trị văn hóa, tri thức

Cục Xuất bản và Thư viện đề nghị các cơ quan liên quan nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước trên địa bàn, xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không chỉ tập trung trong các đợt cao điểm.

Cụ thể, Cục đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các địa bàn, cơ sở và lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao; tập trung kiểm tra các mặt hàng lịch, sách, tranh, ảnh và các ấn phẩm phục vụ Tết; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, thu hồi và xử lý nghiêm lịch, sách in lậu, in giả, không rõ nguồn gốc, xuất bản phẩm có nội dung vi phạm pháp luật. Không để các sản phẩm vi phạm lưu thông rộng rãi trên thị trường, nhất là trong thời gian cao điểm trước, trong và sau Tết.

Khai mạc Hội Sách Hà Nội lần thứ XI năm 2026. (Ảnh: CTV/Vietnam+)

Đối với các cơ quan chủ quản và nhà xuất bản, phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý, giám sát và bảo đảm điều kiện hoạt động của nhà xuất bản trực thuộc. Các nhà xuất bản phải xác định chất lượng nội dung và việc tuân thủ pháp luật là trách nhiệm cốt lõi, xuyên suốt trong toàn bộ hoạt động xuất bản, đặc biệt nâng cao trách nhiệm thẩm định, kiểm soát nội dung đối với sách, lịch và các ấn phẩm liên quan đến chính trị, lịch sử cách mạng, chủ quyền quốc gia, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước, anh hùng dân tộc và những vấn đề quan trọng, nhạy cảm khác.

Rà soát toàn bộ hoạt động liên kết xuất bản; chỉ thực hiện liên kết với tổ chức, cá nhân đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Không để đối tác liên kết can thiệp, chi phối hoặc thay thế trách nhiệm của nhà xuất bản trong các khâu biên tập, thẩm định, quyết định xuất bản và kiểm soát nội dung. Nhà xuất bản phải thực sự giữ vai trò chủ động, chịu trách nhiệm đến cùng đối với xuất bản phẩm do mình thực hiện.

Đối với Hội Xuất bản Việt Nam, Hiệp hội In Việt Nam, cần phát huy vai trò của tổ chức hội, hiệp hội trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn hội viên nâng cao ý thức tuân thủ và trách nhiệm nghề nghiệp; coi việc xây dựng môi trường hoạt động xuất bản, in, phát hành lành mạnh, chuyên nghiệp, minh bạch là trách nhiệm chung của toàn ngành.

Việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương và hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành không chỉ nhằm ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm trước mắt mà còn là yêu cầu nền tảng để xây dựng môi trường xuất bản chuyên nghiệp, minh bạch, lành mạnh và phát triển bền vững.

Công văn do Cục trưởng Lưu Đình Phúc ký nêu rõ: “Phải kiên quyết bảo vệ giá trị văn hóa, tư tưởng, tri thức; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể sáng tạo, sản xuất, kinh doanh; đồng thời phát huy đầy đủ vai trò của xuất bản, in, phát hành với tư cách là lĩnh vực văn hóa, tư tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, một ngành kinh tế-công nghệ, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa và hạ tầng tri thức quốc gia, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước giai đoạn 2026-2030”./.