Tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn giao thông đường thủy

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh phối hợp với các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh tổ chức cứu hộ, cứu nạn tàu du lịch Vịnh Xanh 58. Ảnh: Thanh Tùng

Không để những lỗ hổng an toàn tiếp tục tồn tại

Cách đây vừa tròn 1 năm, ngày 19/7/2025, tàu du lịch Vịnh Xanh 58 (biển kiểm soát QN7105) chở 49 người tham quan tuyến hang Sửng Sốt, đảo Ti Tốp trên vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh gặp dông lốc bất ngờ và mất tín hiệu GPS. Đến rạng sáng hôm sau, lực lượng chức năng trục vớt được tàu, cứu sống 10 người, xác định 35 người tử vong và 4 người mất tích. Đây được xem là một trong những tai nạn đường thủy nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tiếp đó, sáng 14/6/2026, trên vịnh Lan Hạ (thành phố Hải Phòng), hai tàu khách HP5665 và HP3847 va chạm khi đang chạy song song tại khu vực cửa Vạn Bội. Cú va chạm khiến tàu HP3847 bị chìm. Toàn bộ 10 hành khách và 1 thuyền viên được các phương tiện gần đó cứu vớt. Tuy nhiên, 1 nữ hành khách sau khi được đưa vào Trung tâm Y tế đặc khu Cát Hải cấp cứu đã không qua khỏi.

Mới đây nhất, vụ tai nạn lật ca nô Ocean Pearl Island xảy ra khoảng 13 giờ, ngày 11/7, tại vùng biển Phú Quốc đã để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Chiếc ca nô của Công ty Du lịch Minh Huy PC chở 32 du khách Ấn Độ, 3 thuyền viên và 1 hướng dẫn viên người Việt từ Hòn Mây Rút Ngoài trở về cảng quốc tế An Thới thì gặp nạn. Vụ việc khiến 15 du khách Ấn Độ tử vong, trong đó có 13 nam và 2 nữ.

Qua một số vụ tai nạn đường thủy chở khách từ bờ ra đảo thời gian qua cho thấy, nhiều vụ tai nạn đường thủy bắt nguồn từ những vi phạm tưởng chừng rất nhỏ, nhưng lại trực tiếp ảnh hưởng đến tính mạng hành khách như chở quá số người quy định, không mặc áo phao, chủ quan trước diễn biến thời tiết hoặc người điều khiển phương tiện thiếu kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp.

Vì vậy, các lực lượng chức năng được yêu cầu tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân kinh doanh vận tải hành khách bằng đường thủy, đặc biệt trong điều kiện có mưa dông, gió mạnh hoặc thời tiết cực đoan. Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện kỹ thuật của phương tiện; hiệu lực giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; trang thiết bị cứu sinh, cứu nạn; hệ thống thông tin liên lạc; trình độ chuyên môn của thuyền viên; việc trang bị và sử dụng áo phao cũng như hướng dẫn kỹ năng an toàn cho hành khách. Lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến luồng, xử lý nghiêm các hành vi chở quá số người, không trang bị áo phao, người điều khiển sử dụng rượu, bia hoặc chất kích thích; đồng thời kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với những phương tiện không bảo đảm điều kiện kỹ thuật.

Trong chuỗi bảo đảm an toàn đó, Bộ đội Biên phòng giữ vai trò đặc biệt quan trọng tại khu vực cửa khẩu cảng và các tuyến biển. Các đồn Biên phòng kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra, vào khu vực cảng biển; kiên quyết không cấp phép xuất bến khi có cảnh báo thời tiết xấu, áp thấp nhiệt đới hoặc gió mạnh. Bên cạnh nhiệm vụ kiểm soát, Bộ đội Biên phòng còn đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân, doanh nghiệp và du khách về các quy định an toàn khi tham gia giao thông đường thủy; hướng dẫn hành khách mặc áo phao đúng quy định, sử dụng phao cứu sinh và kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố trên biển.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa thường xuyên tuần tra, kiểm soát chặt chẽ các phương tiện chở khách du lịch trên vùng vịnh Nha Trang. Ảnh: Thanh Tùng

An toàn phải là tiêu chí hàng đầu của du lịch biển, đảo

An toàn trong vận tải khách đường thủy không chỉ là yêu cầu của pháp luật, mà còn là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của ngành du lịch biển, đảo. Theo ông Trần Việt Phường, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, mỗi doanh nghiệp lữ hành và đơn vị vận chuyển phải xác định an toàn là nền tảng của chất lượng dịch vụ và uy tín thương hiệu. Không vì áp lực doanh thu hay số lượng khách mà bỏ qua các quy trình kiểm tra hoặc chủ quan trước diễn biến bất thường của thời tiết. Đối với doanh nghiệp lữ hành, cần lựa chọn các đơn vị vận chuyển đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động; phương tiện được đăng kiểm, bảo dưỡng định kỳ; có đầy đủ trang thiết bị cứu sinh theo quy định. Đồng thời, phải xây dựng quy trình đánh giá rủi ro đối với từng chương trình du lịch, thường xuyên cập nhật thông tin khí tượng thủy văn để chủ động điều chỉnh lịch trình hoặc tạm dừng khai thác khi điều kiện không bảo đảm. Các đơn vị vận tải phải tuyệt đối chấp hành quy định về số lượng hành khách; kiểm tra kỹ tình trạng kỹ thuật của phương tiện trước khi xuất bến; trang bị đầy đủ áo phao, phao cứu sinh, thiết bị thông tin liên lạc; tổ chức hướng dẫn hành khách kỹ năng an toàn trước khi khởi hành.

Đối với đội ngũ thuyền trưởng, thuyền viên, yêu cầu không chỉ dừng ở trình độ điều khiển phương tiện, mà còn phải được đào tạo định kỳ về cứu hộ, cứu nạn, sơ cấp cứu và xử lý các tình huống khẩn cấp trên biển. Đây là những kỹ năng có thể quyết định khả năng ứng phó trong "thời gian vàng" khi sự cố xảy ra. Cùng với đó, công tác phổ biến kiến thức an toàn cho du khách cũng cần được thực hiện thực chất hơn. Hành khách phải được hướng dẫn cách sử dụng áo phao, vị trí các thiết bị cứu sinh, lối thoát hiểm và các kỹ năng cơ bản khi phương tiện gặp sự cố. Những quy trình tưởng như đơn giản này có thể góp phần giảm thiểu đáng kể thiệt hại về người trong các tình huống khẩn cấp. Song song với công tác phòng ngừa, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm cũng là giải pháp quan trọng để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng tại Phú Quốc là bài học đắt giá đối với toàn ngành du lịch và vận tải đường thủy. Vì vậy, để đảm bảo an toàn trong hoạt động du lịch biển, đảo cần thay đổi phương thức quản lý, chuyển từ tư duy chạy theo sản lượng sang lấy an toàn làm tiêu chí xuyên suốt trong toàn bộ quá trình khai thác. Để làm được điều đó, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảng vụ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp vận tải và cả mỗi hành khách. Khi mỗi chuyến tàu đều được kiểm soát chặt chẽ từ khâu xuất bến, mỗi quy định về an toàn đều được thực hiện nghiêm túc và mỗi hành khách đều có ý thức tự bảo vệ mình, những tuyến vận tải từ bờ ra đảo mới thực sự trở thành những hành trình an toàn, góp phần xây dựng môi trường du lịch biển, đảo văn minh, an toàn và phát triển bền vững.