Tăng cường hòa giải để hàn gắn những vụ án ly hôn

Tuổi trẻ “bồng bột” và kinh tế quyết định lớn đến ly hôn

Chuyện các cặp vợ chồng trẻ cưới nhau chẳng được bao lâu đã phải kéo nhau ra tòa ly hôn không còn là xa lạ. Chính việc họ kết hôn sớm, chưa có việc làm ổn định dẫn đến đời sống kinh tế khó khăn. Trường hợp, chị N.D (SN 2003, ngụ phường Phú Lợi, TP Cần Thơ) chủ động xin ly hôn khi kết hôn chưa đầy 6 tháng, với lý do không hợp nhau.

Trong khi, giữa chị N.D và chồng từng yêu nhau “sống chết” tận 2 năm. Vừa tốt nghiệp cao đẳng, 2 anh chị nhất quyết đòi cưới nhau, bất chấp lời khuyên can của cha mẹ.

Chị N.D ấm ức: “Cưới nhau về được gần 3 tháng, chồng được nhận đi làm, em ở nhà chờ kiếm việc. Từ khi cưới, cha mẹ em không cho tiền tiêu xài, chồng sau giờ đi làm thì toàn nhậu nhẹt, tụ tập chơi bời, không còn chăm lo, yêu thương em nữa. Em không có tiền xài, mỗi khi hỏi là chồng khó chịu, nói làm có mấy đồng mà cứ xin hoài, xài hoang phí… Em thấy chồng thay đổi, thấy tính tình không hợp nên làm đơn xin ly hôn”.

Cán bộ TAND khu vực 5 - Cần Thơ tiếp nhận đơn ly hôn.

Theo bà Nguyễn Lê Ngọc, Kiểm sát viên phụ trách án dân sự, hôn nhân gia đình thuộc VKSND khu vực 5 - Cần Thơ, gần đây, đa phần nguyên đơn trong các vụ án hôn nhân gia đình là nữ giới (chiếm trên 60%) và hầu như đều với lý do là không hợp nhau nhưng khi hỏi ra thì nguyên nhân chính là vì kinh tế, tài chính.

Thường vì kinh tế không ổn định gây phát sinh nhiều vấn đề như: cự cãi, bất mãn hoặc ngoại tình khiến hôn nhân dễ đỗ vỡ. Án hôn nhân gia đình ở khu vực cứ liên tục gia tăng, năm 2024 đơn vị thụ lý kiểm sát 301 vụ (tăng 11 vụ so với năm trước), năm 2025 thụ lý kiểm sát 322 vụ (tăng 21 vụ so với năm trước); chủ yếu ở độ tuổi dưới 30 - 40 tuổi và ngày càng trẻ hóa.

Thực tế và đúc kết từ nhiều khía cạnh của từng vụ án, các cặp vợ chồng kết hôn khá sớm, thời gian tìm hiểu không đủ để xây dựng một gia đình hạnh phúc bền vững. Khi chuẩn bị bước vào hôn nhân, các bạn trẻ thường rất hào hứng và cứ ngỡ cuộc sống đầy mộng mơ sẽ theo đến suốt cuộc đời mình.

Nào ngờ chỉ vài tháng, ít năm đã xảy ra những cuộc cự cãi nảy lửa chỉ bởi họ không có kỹ năng để giải quyết những vấn đề phát sinh trong hôn nhân, dù đó chỉ là những mâu thuẫn khá nhỏ nhặt mà thường liên quan đến vấn đề tài chính.

Ông Thạch Viết Tâm, Chánh án TAND khu vực 10 - Cần Thơ

TAND khu vực 10-Cần Thơ là một trong những đơn vị có lượng án hôn nhân gia đình chiếm khá cao, ông Thạch Viết Tâm, Chánh án TAND khu vực 10 - Cần Thơ cho biết: “Năm 2025, đơn vị thụ lý giải quyết án hôn nhân gia đình là 770 vụ, tăng 66 vụ so với cùng kỳ và loại án này chiếm trên 60% trên tổng số án thụ lý; thường rơi vào các cặp vợ chồng trẻ từ độ tuổi 25 đến 35 tuổi. Cứ sau dịp lễ, Tết thì án hôn nhân gia đình cứ tăng rất nhanh, vì họ gấp rút nộp đơn để đảm bảo cho việc làm ăn ở xa.

Nguyên nhân dẫn đến ly hôn là muôn màu, muôn vẻ và chỉ có người trong cuộc mới biết rõ vì sao mình ly hôn. Qua tìm hiểu, nhiều cặp vợ chồng quá trẻ không biết lo làm ăn, không quan tâm chăm sóc gia đình và cũng không có lập trường bảo vệ gia đình. Thêm vào đó, các cặp vợ chồng còn đua đòi, bị cám dỗ bên ngoài dẫn đến ngoại tình và còn nhiều lý do khác tác động khác như tệ nạn xã hội; bị bạo hành, ngược đãi, bị xem thường, thiếu sự tôn trọng; cảnh trốn chạy nợ nần; đi làm ăn phương xa…”.

Hạn chế ly hôn từ đâu?

Ông Thạch Viết Tâm, Chánh án TAND khu vực 10-Cần Thơ chia sẻ: “Đơn vị kiên trì hòa giải đoàn tụ và giải thích rõ hậu quả pháp lý khi ly hôn, sự thiệt thòi của các con chung chưa thành niên. Trong việc kiên trì hòa giải đoàn tụ, các Thẩm phán đã phân tích cụ thể những nguyên nhân dẫn đến ly hôn để các đương sự có thể hiểu, thông cảm lẫn nhau. Từ đó, có thể tìm ra phương hướng giải quyết những mâu thuẫn trong đời sống vợ chồng;

Đồng thời, đề nghị cần sự vào cuộc chính quyền, các cấp trong việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật và chia sẻ, vận động từ đoàn thể, nhất là tuyên truyền sâu, rộng về đạo đức, truyền thống tốt đẹp của dân tộc về lòng chung thủy, trách nhiệm giữa vợ chồng, con cái. Đặc biệt, đề nghị các ngành, các cấp cần quan tâm đào tạo nghề, giải quyết công ăn việc làm, để giúp người lao động có được công việc ổn định hơn”.

Phiên tòa xét xử về tranh chấp tài sản trong hôn nhân tại TAND khu vực 5 - Cần Thơ

Ông Lý Chân, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 5 - Cần Thơ khẳng định: “Cha mẹ là người quyết định rất lớn đối với con cái. Do vậy, cha mẹ cần làm gương và có sự giáo dục, định hướng giúp cho con em mình nhận thức tốt hơn về giá trị hạnh phúc hôn nhân và gia đình; rèn luyện, giáo dục con cách sống tự lập, lo cho con cái có cái nghề để đảm bảo kinh tế khi bước vào đời sống hôn nhân. Làm sao để con cái trước khi kết hôn có được kiến thức, kỹ năng tổ chức cuộc sống gia đình và phải thấy được vai trò, vị trí của mình trong xây dựng gia đình. Khi con cái gặp khúc mắc trong đời sống hôn nhân, cha mẹ cần hàn gắn và hỗ trợ kịp thời”.

Ly hôn được pháp luật cho phép và cũng là quyền của mỗi cá nhân. Khi một cuộc hôn nhân không hạnh phúc, cả 2 không thể tìm được tiếng nói chung và đối phương không còn muốn xây dựng tổ ấm hạnh phúc nữa thì đó chính là một cuộc hôn nhân thất bại. Nhưng làm sao để giúp các bạn trẻ nhận thức và xây dựng một cuộc hôn nhân bền vững, tránh những sai lầm, đổ vỡ và thất bại là rất quan trọng.

Ông Danh Hưởng, Tổ trưởng Tổ hòa giải cơ sở ấp Rạch Sên, xã Nhu Gia (TP Cần Thơ) nỗ lực hàn gắn mâu thuẫn trong hôn nhân ngay từ cơ sở.

Bà Trần Thị Liên, Viện trưởng VKSND khu vực 6 - Cần Thơ chia sẻ: “Tôi vừa có kiến nghị phòng ngừa đến Chủ tịch UBND xã Mỹ Hương để chỉ đạo Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Nông dân tăng cường công tác tuyên truyền, vận động các gia đình, tuyên truyền chính sách pháp luật về hôn nhân và gia đình, thực hiện tốt nghĩa vụ vợ chồng, quan tâm lẫn nhau, để cùng nhau nuôi dạy con cái. Tăng cường công tác hòa giải cơ sở để hàn gắn khi vợ chồng phát sinh mâu thuẫn có nguy cơ dẫn đến ly hôn. Vì đây là địa bàn có lượng án hôn nhân gia đình có chiều hướng phát sinh”.

Trước tình trạng án hôn nhân gia tăng, ông Danh Hưởng, Tổ trưởng Tổ hòa giải cơ sở ấp Rạch Sên, xã Nhu Gia (TP Cần Thơ) nỗ lực: “Giờ sao mấy đứa trẻ cứ giận nhau là muốn ly hôn. Tôi mà hay bọn nhỏ ở ấp muốn ly hôn là có mặt ngay để khuyên nhủ, bởi "thuận vợ thuận chồng tát bể đông cũng cạn". Tất cả vì mục tiêu xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc thì phải chung tay xây dựng, gìn giữ gia đình một cách bền vững”.

Hà Giang - Sớm Mai