Tăng cường hợp tác Việt - Mỹ thông qua Dự án 'Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam mất tích trong chiến tranh'

Như chúng tôi đã trân trọng đưa tin: Lần đầu tiên, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà - Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - đã vừa có buổi đón tiếp và làm việc với Lãnh đạo Dự án “Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) do hai đồng Chủ nhiệm là GS.TS Stephen Maxner và PGS.TS Alex-Thái Đình Võ, Trưởng nhóm nghiên cứu luật sư Tạ Thu Phong; với sự tham dự và chứng kiến của ông Daniel Romans - Tùy viên Thủy quân lục chiến của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam.

Cùng dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo các cơ quan của Việt Nam gồm:

1. Bà Nguyễn Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Nội vụ;

2. Ông Đoàn Thanh Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Bộ Quốc phòng;

3. Ông Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Bộ Quốc phòng;

4. Bà Vũ Ngọc Thủy, Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Bộ Nội vụ;

5. Ông Lê Công Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Châu Mỹ, Bộ Ngoại giao;

6. Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước;

7. Ông Lê Hoàng Linh, Trưởng phòng Chuyên mục Chính trị và Kinh tế, Ban Truyền hình đối ngoại, Đài Truyền hình Việt Nam;

8. Bà Trịnh Tùng Lâm, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội;

9. Đặc biệt, hai chuyên gia của TTU-VWAI là kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng và kỹ sư Lâm Hồng Tiên đều được mời tham dự buổi làm việc với tư cách là Thành viên Tổ giúp việc Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà.

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài, tin cậy giữa Đại học Công nghệ Texas, Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson với các cơ quan, tổ chức của Việt Nam, đặc biệt trong khuôn khổ “Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI).

Theo Phó thủ tướng, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nỗi khát khao, mong mỏi của các gia đình, của dân tộc Việt Nam. Sự đồng hành, thiện chí của Trung tâm Sam Johnson và dự án TTU-VWAI là hoạt động nhân văn sâu sắc, góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh, khép lại quá khứ, làm vơi đi nỗi đau mất mát của các gia đình có người thân đã hi sinh. Những việc làm cụ thể, thiết thực đó cũng hướng tới xây dựng và phát triển mối quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Nam - Hoa Kỳ hòa bình và phát triển.

Phó Thủ tướng cảm ơn các hoạt động hỗ trợ của Đại học Công nghệ Texas Hoa Kỳ trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam. Bà đặc biệt nhấn mạnh đến những đóng góp của Trung tâm Sam Johnson thời gian qua với vai trò là đối tác trong TTU-VWAI. Với nhiều công trình nghiên cứu về chiến tranh ở Việt Nam, trong đó có những hồ sơ đã giải mật, nhiều tư liệu, kỷ vật quý giá của các quân nhân Việt Nam, Trung tâm đã trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam. Trung tâm vừa cung cấp thông tin, tập hợp các tư liệu, vừa giúp Việt Nam thu thập, nghiên cứu sâu, giải mã, đối chiếu với các hồ sơ lưu trữ trong nước, góp phần tìm kiếm các liệt sĩ mất tích trong chiến tranh và trao trả lại kỷ vật cho các gia đình liệt sĩ. Trong số đó có cuốn nhật ký gốc của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm.

Đối với TTU-VWAI, đây là một dấu mốc đặc biệt quan trọng, đồng thời là nguồn khích lệ lớn để dự án tiếp tục nghiên cứu, giải mã và đối chiếu tư liệu CDEC với bản đồ quân sự, không ảnh, báo cáo tác chiến, tư liệu lịch sử và ký ức truyền khẩu, nhằm phục vụ trực tiếp cho công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Cũng trong buổi làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã đề nghị Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson cùng Dự án TTU-VWAI tiếp tục đẩy nhanh việc giải mã, bàn giao các báo cáo điều tra chuyên sâu và các đầu mối tọa độ chiến trường, đặc biệt là khoảng 300 báo cáo điều tra và gần 2.000 thông tin cá nhân dự kiến được bàn giao trong năm 2026. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Hiện nay, yêu cầu đặt ra là rất khẩn trương. Chúng tôi không còn tính theo tuần, theo tháng mà đang tính theo ngày, thậm chí theo giờ, theo phút, để đạt được mục tiêu cao nhất của Chiến dịch 500 ngày đêm.”

Ban lãnh đạo TTU-VWAI đã trân trọng tiếp thu tinh thần chỉ đạo ấy với ý thức trách nhiệm cao và cam kết mạnh mẽ trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao. Trong thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng của Việt Nam, đẩy nhanh tiến độ xử lý tư liệu, chuẩn hóa dữ liệu và bàn giao các kết quả nghiên cứu có khả năng hỗ trợ việc khoanh vùng, xác minh và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên thực địa.

Ngay sau buổi làm việc nêu trên, Lãnh đạo Dự án TTU-VWAI đã có buổi họp toàn thể các Điều phối viên, để thông báo tình hình mới và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm nghiên cứu và từng chuyên gia.

TTU-VWAI phấn đấu từ nay đến ngày 15/7/2026, sẽ hoàn thiện 50 hồ sơ chuyên sâu để chuyển giao cho Chính phủ Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, 27/7/2026. Trong đó, có 30 hồ sơ về Kỷ vật chiến tranh (thư, nhật ký, giấy chứng nhận); 10 hồ sơ về mộ chí và địa điểm chôn cất; 10 hồ sơ về đơn vị và nhân sự…

Các thành viên của TTU-VWAI sẽ cùng dồn lực để hoàn thành đúng tiến độ việc xử lý những hồ sơ CDEC có giá trị và ý nghĩa nhất. Đẩy nhanh công tác giải mã, hoàn thiện và bàn giao các báo cáo điều tra chuyên sâu cùng các đầu mối tọa độ chiến trường, nhằm phục vụ hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.

Hà Nội, 19/6/2026
Đặng Vương Hưng
(Thành viên của TTU-VWAI)