Tăng cường kiểm soát thị trường dược liệu, thuốc cổ truyền

Những năm gần đây, xu hướng sử dụng dược liệu, thuốc cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe ngày càng phổ biến. Cùng với sự mở rộng của thị trường dược liệu và thuốc cổ truyền, nguy cơ hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai công dụng ngày càng gia tăng, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe người tiêu dùng. Từ thực tế đó, ngành chức năng trong tỉnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm bảo vệ sức khỏe người dân và ổn định hoạt động kinh doanh.

Nhu cầu tăng

Tại Khánh Hòa, cùng với hệ thống bệnh viện, cơ sở y học cổ truyền công lập, nhiều phòng khám đông y, cửa hàng dược liệu và cơ sở kinh doanh thuốc cổ truyền phát triển khá mạnh. Từ các bài thuốc nam, thuốc bắc đến các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe có nguồn gốc thảo dược được nhiều người dân lựa chọn bởi tâm lý ưu tiên phương pháp điều trị tự nhiên, ít tác dụng phụ. Theo đại diện các cơ sở kinh doanh, nhu cầu sử dụng thuốc cổ truyền tăng rõ rệt trong những năm gần đây, nhất là các sản phẩm hỗ trợ xương khớp, giải độc gan, tăng cường sức khỏe và bồi bổ cơ thể. Không ít người dân có xu hướng tìm đến dược liệu như một giải pháp chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hàng hóa, dược phẩm tại một cửa hàng trên địa bàn phường Nha Trang.

Thị trường dược liệu ngày càng đa dạng với nhiều mặt hàng từ dược liệu khô, thuốc sắc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe đến các sản phẩm ngâm, tẩm theo phương pháp dân gian. Bà Nguyễn Lan Anh (phường Tây Nha Trang) cho biết: “Hiện nay, nhiều người chuộng các sản phẩm thảo dược vì nghĩ an toàn và lành tính hơn thuốc tây. Tuy nhiên, thị trường có rất nhiều loại dược liệu bán trôi nổi nên người dân cũng lo lắng về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm. Tôi thường chọn mua ở các cơ sở uy tín hoặc nơi có chứng nhận rõ ràng để yên tâm hơn”.

Từ ngày 1-5-2025 đến 30-4-2026, lực lượng quản lý thị trường đã chủ trì, phối hợp thực hiện 65 lượt kiểm tra đối với các cơ sở kinh doanh dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền; qua đó phát hiện, xử lý hành chính 25 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 190,35 triệu đồng. Trong đó, mặt hàng dược phẩm được kiểm tra nhiều nhất với 35 cơ sở, phát hiện 8 trường hợp vi phạm liên quan đến điều kiện kinh doanh, niêm yết chứng chỉ hành nghề, quản lý thuốc và bố trí hàng hóa theo quy định. Đối với lĩnh vực dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền, lực lượng chức năng đã kiểm tra 10 cơ sở, phát hiện 1 trường hợp vi phạm về niêm yết giá dịch vụ khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền.

Sự phát triển nhanh của thị trường đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý. Bởi bên cạnh các cơ sở kinh doanh đúng quy định, vẫn còn tình trạng dược liệu không rõ nguồn gốc, hàng hóa không đảm bảo chất lượng hoặc quảng cáo sai sự thật xuất hiện trên thị trường, đặc biệt thông qua các kênh bán hàng trực tuyến và mạng xã hội. Từ thực tế đó, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã ban hành Văn bản số 1937, ngày 27-4-2026 về tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh, quảng cáo, sử dụng dược liệu, thuốc cổ truyền trên địa bàn tỉnh. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương và lực lượng chức năng tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho người dân và doanh nghiệp.

Kiểm soát chặt thị trường

Theo đánh giá của ngành chức năng, các đối tượng vi phạm thường sử dụng các thủ đoạn tinh vi như: Lợi dụng hoạt động thương mại điện tử, livestream bán hàng, quảng cáo sai sự thật, sử dụng hình ảnh người nổi tiếng hoặc cán bộ y tế để tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Một số trường hợp còn lợi dụng dịch vụ chuyển phát nhanh để đưa hàng không rõ nguồn gốc vào thị trường tiêu thụ. Trước thự tế đó, thời gian qua, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh dược liệu, thuốc cổ truyền và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe trên địa bàn. Nội dung kiểm tra tập trung vào nguồn gốc xuất xứ, hóa đơn chứng từ, điều kiện bảo quản, nhãn hàng hóa và việc chấp hành các quy định trong kinh doanh dược phẩm, dược liệu.

Cán bộ Đội Quản lý thị trường số 1 kiểm tra các sản phẩm thuốc thảo mộc tại một cơ sở kinh doanh ở phường Nha Trang.

Ông Trần Kiều Hưng - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cho biết: “Nhu cầu sử dụng dược liệu, thuốc cổ truyền ngày càng tăng là điều kiện để thị trường phát triển, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc. Thời gian tới, chi cục sẽ tiếp tục phối hợp với ngành y tế, công an và các địa phương triển khai đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và quảng cáo sai sự thật trong lĩnh vực dược liệu, thuốc cổ truyền. Đồng thời, tăng cường kiểm tra tại các đại lý, cơ sở bán lẻ, sàn thương mại điện tử nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng lưu thông trên thị trường”.