Tăng cường liên kết vùng, chia sẻ dữ liệu thúc đẩy thương mại điện tử

Phát triển thương mại điện tử gắn với liên kết vùng

Một trong những nội dung được bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) đề cập tại Hội nghị ngành Công Thương 11 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII, năm 2026, tổ chức tại Quảng Ngãi, là sự thay đổi trong cách xác định vai trò của thương mại điện tử. Nếu trước đây lĩnh vực này chỉ chiếm phần nhỏ trong hoạt động thương mại, thì nay đã được xác định là một trong những động lực tăng trưởng của thương mại khu vực.

Bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương), phát biểu tại Hội nghị ngành Công Thương 11 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII, năm 2026.

Bên cạnh việc xác định vai trò của thương mại điện tử, đại diện Cục Thương mại điện tử cũng bày tỏ sự đồng tình với định hướng tăng cường liên kết vùng. Để đáp ứng nhu cầu thị trường trên phạm vi toàn quốc và hướng tới thị trường quốc tế, các địa phương cần có quy mô sản xuất, sản lượng hàng hóa đủ lớn, đồng thời chú trọng xây dựng thương hiệu vùng và mạng lưới logistics có tính liên kết.

Đối với việc phát triển hạ tầng logistics và xây dựng thương hiệu, các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Công Thương có thể phối hợp hỗ trợ địa phương theo chức năng, nhiệm vụ. Trong đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước hỗ trợ các nội dung liên quan đến hạ tầng logistics và hạ tầng phục vụ thương mại điện tử; Cục Xúc tiến thương mại hỗ trợ xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, thương hiệu sản phẩm ngành hàng và sản phẩm vùng.

Ghi nhận khó khăn, đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu thương mại điện tử trong xây dựng nông thôn mới

Liên quan đến các kiến nghị tại Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử Lại Việt Anh cho biết, 2 trong số 3 kiến nghị của các địa phương tập trung vào chỉ tiêu 7.3 “Triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử” thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, được quy định tại Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn tại Thông tư số 17/2026/TT-BCT ngày 31/3/2026 của Bộ Công Thương. Theo phản ánh, mức yêu cầu đối với chỉ tiêu này còn cao, có thể gây khó khăn cho một số địa phương, nhất là khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Hội nghị ngành Công Thương 11 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII, năm 2026 tập trung trao đổi các giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp, thương mại, tháo gỡ khó khăn trong lĩnh vực năng lượng và tăng cường liên kết vùng.

Giải đáp kiến nghị, đại diện Cục Thương mại điện tử cho biết, ngay từ khi xây dựng, các chỉ tiêu đã được xác định là mục tiêu phấn đấu theo lộ trình, trong đó mục tiêu đến năm 2030 là 65% số xã trên toàn quốc đạt chuẩn nông thôn mới. Do thuộc hệ thống tiêu chí quốc gia, các chỉ tiêu cần có mức tham chiếu chung, khó điều chỉnh theo điều kiện riêng của từng địa phương. Tuy nhiên, Cục Thương mại điện tử ghi nhận những khó khăn trong quá trình thực hiện.

Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang được Chính phủ giao chủ trì xây dựng dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, theo hướng tích hợp và thay thế các quy định, văn bản hướng dẫn trước đây. Trong đó, nội dung về thương mại điện tử tại mục 3, Phụ lục II của dự thảo dự kiến thay thế hướng dẫn tại Thông tư số 17/2026/TT-BCT.

Trong quá trình tham gia góp ý, Cục Thương mại điện tử đã đề xuất điều chỉnh mức yêu cầu đối với chỉ tiêu thương mại điện tử ở cả xã nhóm 1 và nhóm 2, với kỳ vọng phù hợp hơn với thực tiễn địa phương. Các Sở Công Thương và chính quyền cấp xã cần tiếp tục theo dõi, cập nhật những quy định mới khi được ban hành.

Đại diện các địa phương nêu ý kiến, kiến nghị và trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các nhiệm vụ ngành Công Thương tại Hội nghị.

Bên cạnh mức yêu cầu của chỉ tiêu, các địa phương cũng kiến nghị có hướng dẫn thống nhất về phương pháp tính, thu thập số liệu và tài liệu minh chứng phục vụ đánh giá kết quả thực hiện. 

Thời gian qua, Cục Thương mại điện tử đã có văn bản giải đáp, hướng dẫn một số Sở Công Thương gặp vướng mắc trong quá trình triển khai. Tuy nhiên, việc quy định chi tiết toàn bộ phương pháp đánh giá trong một quyết định của Thủ tướng Chính phủ là khó thực hiện.

Trước nhu cầu hướng dẫn chung, Cục Thương mại điện tử ghi nhận kiến nghị và sẽ nghiên cứu xây dựng văn bản thống nhất về phương pháp tính, tài liệu minh chứng phục vụ thu thập và đánh giá chỉ tiêu thương mại điện tử, gửi các địa phương để phổ biến, hướng dẫn cấp xã thực hiện.

Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối và chia sẻ thông tin

Đối với kiến nghị về xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về sản phẩm địa phương phục vụ liên kết vùng, đại diện Cục Thương mại điện tử khẳng định sẵn sàng tổ chức, phối hợp xây dựng hạ tầng dữ liệu. Tuy nhiên, để hệ thống có thể triển khai hiệu quả, cần xác định rõ nhu cầu sử dụng và trách nhiệm cung cấp dữ liệu đầu vào của các địa phương.

Theo đó, trước đây Cục Thương mại điện tử đã xây dựng cơ sở dữ liệu về sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Trường hợp các địa phương muốn mở rộng sang những nhóm sản phẩm khác, cần có đề xuất cụ thể về phạm vi sản phẩm và thông tin dự kiến đưa vào hệ thống. Các địa phương cần xác định rõ nhóm sản phẩm cần chia sẻ, các trường thông tin cần thu thập và cấu trúc dữ liệu phù hợp. Việc kết nối và chia sẻ dữ liệu phải được thực hiện theo hai chiều. Các địa phương cung cấp, bổ sung và làm phong phú nguồn dữ liệu đầu vào; trong khi cơ quan quản lý trung ương phối hợp thống nhất các tiêu chuẩn, tiêu chí chung để tổ chức kết nối và chia sẻ thông tin. Dựa trên các đề xuất cụ thể của các địa phương, Cục Thương mại điện tử sẽ phối hợp xây dựng hạ tầng dữ liệu và tổ chức kết nối, chia sẻ thông tin phục vụ nhu cầu liên kết vùng.

Các đại biểu nhận bằng khen tại Hội nghị ngành Công Thương khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII năm 2026.

Liên quan đến việc chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý và phát triển thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử đã xây dựng hệ thống online.gov.vn, cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước về thương mại điện tử. Hệ thống này bao gồm các nội dung liên quan đến thủ tục hành chính về thương mại điện tử đã được phân cấp cho địa phương, đồng thời cung cấp tài khoản để các Sở Công Thương truy cập, khai thác dữ liệu dùng chung.

Bên cạnh đó, Cục đã có văn bản gửi các địa phương đề nghị cung cấp đầu mối tiếp cận cơ sở dữ liệu tổng hợp về thương mại điện tử. Điểm đáng chú ý của cơ sở dữ liệu này là thông tin doanh thu thương mại điện tử được phân theo từng địa phương trên các nền tảng lớn, qua đó bổ sung nguồn số liệu phục vụ công tác thống kê và hoạch định chính sách phát triển thương mại điện tử của các tỉnh, thành phố.

Đến nay, cả 11 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên đã cung cấp đầu mối liên hệ. Trên cơ sở đó, các địa phương có thể chủ động khai thác dữ liệu doanh thu thương mại điện tử được chia sẻ thông qua hệ thống dùng chung, phục vụ việc tổng hợp, đánh giá tình hình phát triển thương mại điện tử trên địa bàn.

Theo định hướng được Cục Thương mại điện tử thông tin tại Hội nghị, trong năm 2027, phạm vi và các nhóm dữ liệu chia sẻ trên nền tảng sẽ tiếp tục được mở rộng, đồng thời cập nhật tới các địa phương để phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.