Hải quan: Thu ngân sách đạt 99,2% dự toán năm, tích cực đẩy mạnh chuyển đổi số và chống buôn lậu

Trong 10 tháng năm 2026, số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu của ngành Hải quan đạt 447.362 tỷ đồng, bằng 99,2% dự toán được giao cả năm.

Cùng với việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, ngành Hải quan tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và tội phạm ma túy, hướng tới hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm.

Thu ngân sách đạt 99,2% dự toán

Ngày 9/11/2026, Cục Hải quan tổ chức Hội nghị giao ban đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ tháng 10 và triển khai chương trình công tác tháng 11. Hội nghị do Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ chủ trì, được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối Cục Hải quan với các Chi cục Hải quan khu vực.

Hội nghị giao ban đánh giá kết quả thực hiện công tác tháng 10 và triển khai Chương trình công tác tháng 11 của Cục Hải quan (Ảnh: Hải quan)

Hội nghị giao ban đánh giá kết quả thực hiện công tác tháng 10 và triển khai Chương trình công tác tháng 11 của Cục Hải quan (Ảnh: Hải quan)

Một trong những kết quả đáng chú ý là công tác quản lý thuế và thu ngân sách nhà nước. Trong tháng 10/2026, số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 46.449 tỷ đồng. Lũy kế từ ngày 1/1 đến 31/10/2026, số thu đạt 447.362 tỷ đồng, bằng 99,2% dự toán được giao là 451.000 tỷ đồng.

Để bảo đảm nguồn thu, Cục Hải quan tiếp tục kiểm soát trị giá hải quan, hướng dẫn xử lý các vướng mắc về chính sách thuế, thực hiện thu đúng, thu đủ; đồng thời đánh giá tình hình thực hiện thu ngân sách năm 2026 và xây dựng dự toán năm 2027. Lũy kế đến ngày 31/10/2026, số thu hồi và xử lý nợ thuế đạt 2.352,2 tỷ đồng.

Trong công tác quản lý rủi ro, từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, toàn ngành đã phân luồng 2.023.108 tờ khai. Trong đó, luồng xanh chiếm 71,66%, luồng vàng chiếm 26,28% và luồng đỏ chiếm 2,06%. Việc thu thập, phân tích thông tin và xác định trọng điểm tiếp tục tập trung vào các tuyến, địa bàn, mặt hàng có nguy cơ rủi ro cao. Đến ngày 14/10/2026, có 392 doanh nghiệp tham gia Chương trình hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan.

Công tác kiểm tra sau thông quan cũng được tăng cường, tập trung vào các loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất và những mặt hàng trọng điểm. Từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, toàn ngành ban hành 178 quyết định kiểm tra sau thông quan, hoàn thành 173 cuộc kiểm tra. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 443,97 tỷ đồng, trong đó số tiền thực thu ngân sách là 420,78 tỷ đồng.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục, thúc đẩy Hải quan số

Cùng với nhiệm vụ thu ngân sách, cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục là những trọng tâm được Cục Hải quan triển khai trong tháng 10.

Cục Hải quan đã trình Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 3007/QĐ-BTC ngày 19/10/2026 công bố 4 thủ tục hành chính được tái cấu trúc dựa trên dữ liệu trong lĩnh vực hải quan. Các đơn vị tiếp tục rà soát, đề xuất khai thác dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ, đồng thời xây dựng phương án xử lý trong trường hợp dữ liệu thiếu, chưa thống nhất hoặc kết nối chưa đáp ứng yêu cầu.

Đối với phương án được phê duyệt tại Quyết định số 1848/QĐ-TTg, Cục Hải quan đã thực thi cắt giảm, đơn giản hóa 35/39 thủ tục hành chính trong kế hoạch và thực thi thêm 13 thủ tục. Đối với phương án tại Quyết định số 2421/QĐ-BTC, đã thực thi 29/39 thủ tục, gồm bãi bỏ 17 thủ tục và đơn giản hóa 12 thủ tục.

Hoạt động đối thoại, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp được duy trì. Trong tháng, Cục Hải quan tổ chức đối thoại định kỳ quý III/2026 với Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, giải quyết 19 kiến nghị, vướng mắc của doanh nghiệp thuộc Hiệp hội; đồng thời tổ chức hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính và doanh nghiệp Hàn Quốc về chính sách thuế, hải quan năm 2026.

Về chuyển đổi số, Cục Hải quan tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Tài chính phê duyệt dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số. Đối với dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3, nhà thầu đã hoàn thành lập trình, cài đặt 188 thủ tục hành chính của 9 bộ, ngành trên môi trường thử nghiệm; kết nối, kiểm thử thành công với Bộ Nội vụ và tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành còn lại.

Ngành Hải quan cũng chuẩn bị hệ thống, hạ tầng phục vụ thí điểm xác thực người khai hải quan đối với hàng hóa trị giá nhỏ thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân loại hàng hóa và xây dựng phương án Bản đồ số ngành Hải quan.

Trong tổng số 171 thủ tục do cơ quan Hải quan thực hiện, có 96 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 49 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến một phần. Từ ngày 14/9 đến 13/10/2026, cơ quan Hải quan tiếp nhận 8.908.776 hồ sơ, trong đó có 8.908.276 hồ sơ trực tuyến.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát, triển khai các kế hoạch đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại

Trước diễn biến phức tạp của tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, Cục Hải quan tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát; triển khai các kế hoạch đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và ma túy trên các tuyến, địa bàn trọng điểm.

Từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, cơ quan Hải quan phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.757 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 2.466,8 tỷ đồng; khởi tố 2 vụ, chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 20 vụ. Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/10/2026, toàn ngành phát hiện, bắt giữ và xử lý 18.825 vụ, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 20.463,6 tỷ đồng.

Trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 9 vụ với 8 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 5 vụ.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/10/2026, các lực lượng phát hiện, bắt giữ 148 vụ với 297 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 53 vụ. Tổng tang vật thu giữ là 2.053 kg ma túy các loại, gồm 96,66 kg cần sa; 58,22 kg heroin; 16,54 kg cocain; 1.277,84 kg và 205 viên ketamine; 527,27 kg và 5.655 viên ma túy tổng hợp; 77,12 kg và 3 viên ma túy loại khác; 112 túi nước vui và 2.000 ml ma túy dạng lỏng.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát hải quan tiếp tục được chú trọng. Từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, toàn ngành sử dụng 3.016 lượt seal định vị điện tử để giám sát hàng hóa. Công tác hướng dẫn, giải đáp vướng mắc về xuất xứ hàng hóa, sở hữu trí tuệ và chính sách quản lý mặt hàng cũng được duy trì.

Trong lĩnh vực phân tích, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu, từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, cơ quan Hải quan tiếp nhận 451 mẫu yêu cầu phân tích, phân loại; ban hành thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa đối với 448 mẫu và 20 thông báo kết quả phân loại.

Tập trung 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 11

Tại hội nghị giao ban, lãnh đạo các đơn vị đã báo cáo kết quả công tác, tiến độ triển khai nhiệm vụ trọng tâm, những khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị. Các đơn vị đồng thời cam kết nỗ lực thực hiện nhiệm vụ, giải pháp để hoàn thành mục tiêu công tác năm 2026.

Phát biểu kết luận hội nghị, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung triển khai 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Trong đó, về hoàn thiện cơ chế, chính sách, Cục Hải quan tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện các dự thảo nghị định trình Chính phủ, dự thảo thông tư trình Bộ Tài chính; tập trung xây dựng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Hải quan, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Đối với nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước, toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp theo Chỉ thị số 3366/CT-CHQ ngày 16/01/2026, tăng cường kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá hải quan, kịp thời phát hiện và xử lý dấu hiệu gian lận về mã số, trị giá, xuất xứ hàng hóa. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phối hợp thu, nộp thuế điện tử và thông quan 24/7, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Công tác tạo thuận lợi thương mại và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh thông qua cắt giảm, đơn giản hóa, tái cấu trúc thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và chủ động đối thoại nhằm tháo gỡ khó khăn, góp phần giảm thời gian thông quan và chi phí tuân thủ.

Đặc biệt, trước yêu cầu kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu dịp cuối năm, Cục Hải quan yêu cầu tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và ma túy; triển khai các kế hoạch cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027. Ngành sẽ tập trung kiểm soát các tuyến, địa bàn, mặt hàng trọng điểm; tăng cường quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan đối với dấu hiệu gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm chính sách mặt hàng.

Về chuyển đổi số và hiện đại hóa hải quan, Cục Hải quan chuẩn bị nguồn lực triển khai dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số ngay sau khi được phê duyệt; tiếp tục thực hiện dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3. Đồng thời, triển khai thí điểm xác thực người khai hải quan đối với hàng hóa trị giá nhỏ, hoàn thành Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, duy trì các hệ thống công nghệ thông tin hoạt động ổn định, an toàn.

Các nhiệm vụ còn lại tập trung vào nâng cao chất lượng giải quyết công việc, kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí nhân lực, đào tạo công chức gắn với siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ; triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác quốc tế về trao đổi dữ liệu điện tử, quản lý rủi ro và nâng cao năng lực thực thi; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng sáng kiến, mô hình hiệu quả trong cải cách thủ tục, chuyển đổi số và hỗ trợ doanh nghiệp.

Với các nhiệm vụ được xác định cụ thể, Cục Hải quan đặt trọng tâm vào việc hoàn thành các chỉ tiêu thu ngân sách, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, đẩy mạnh hiện đại hóa và tạo thuận lợi thương mại, đồng thời tăng cường kiểm soát, phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Minh Huế

Nguồn Tạp chí Công thương: https://tapchicongthuong.vn/hai-quan--thu-ngan-sach-dat-99-2--du-toan-nam--tich-cuc-day-manh-chuyen-doi-so-va-chong-buon-lau-565130.htm