Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong phát triển du lịch

Quy mô buồng lưu trú du lịch được đặt mục tiêu vượt 1,5 triệu buồng, tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp. Ảnh: Hoàng Hà

Du lịch là động lực tăng trưởng mới của đất nước

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa thay mặt Chính phủ ký Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7.9.2026 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày ký.

Du lịch được xác định là một động lực tăng trưởng mới, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chương trình hành động nhằm thể chế hóa và tổ chức triển khai đầy đủ, đồng bộ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được Bộ Chính trị đề ra tại Nghị quyết số 26-NQ/TW.

Cùng với việc xác định những nhiệm vụ trọng tâm, Chính phủ yêu cầu làm rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm đầu ra và tiến độ thực hiện, qua đó tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.

Tư duy phát triển du lịch được đặt trong một không gian rộng hơn, gắn du lịch với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển văn hóa, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mục tiêu là hình thành một ngành du lịch có năng lực tạo giá trị cao, đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỉ USD, đóng góp trực tiếp vào GDP 10-12%. Việt Nam cũng hướng tới vị trí từ thứ 1 đến thứ 3 về quy mô và tốc độ tăng trưởng du lịch trong khu vực Đông Nam Á.

Chương trình đồng thời đặt mục tiêu hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia được công nhận; hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế.

Quy mô buồng lưu trú du lịch được đặt mục tiêu vượt 1,5 triệu buồng, tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp. Hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số du lịch quốc gia cũng được đặt mục tiêu hoàn thành, đưa vào vận hành.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chính phủ xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm:

Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch.

Hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, phát huy và khơi thông nguồn lực phát triển du lịch.

Phát triển hạ tầng, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao.

Phát triển thị trường, sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.

Tăng cường và nâng cao hiệu quả quảng bá, xúc tiến du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam.

Phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh.

Đổi mới phương thức quản trị du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.

Các nhóm nhiệm vụ được cụ thể hóa thành danh mục công việc với cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm và thời hạn hoàn thành. Trong đó, nhiều nhiệm vụ quan trọng được triển khai ngay từ năm 2026-2027, tạo khung hành động cụ thể cho giai đoạn đầu thực hiện Nghị quyết.

Nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo trong phát triển du lịch

Một trong những yêu cầu được đặt lên hàng đầu là đổi mới tư duy và nâng cao trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch.

Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu xây dựng và triển khai kế hoạch tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết, trong đó xác định rõ du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Tư duy phát triển du lịch cần chuyển mạnh từ mô hình dựa nhiều vào số lượng, khai thác tài nguyên đơn thuần sang phát triển theo chiều sâu, chú trọng chất lượng, hiệu quả, tính bền vững và giá trị gia tăng cao.

Công tác quản trị cũng được đặt trong yêu cầu mới, hướng tới quản trị hệ sinh thái kinh tế dịch vụ tổng hợp, đồng bộ trong chuỗi giá trị.

Chương trình đồng thời nhấn mạnh vai trò của môi trường chính trị, đối ngoại và an ninh trật tự trong phát triển du lịch. Một môi trường an toàn, ổn định được xem là nền tảng để Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh với các điểm đến trong khu vực và trên thế giới.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý, Chính phủ đặt yêu cầu xây dựng phong trào toàn dân tham gia tạo dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện, chuyên nghiệp.

Người dân, doanh nghiệp và cộng đồng được khuyến khích nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa và ứng xử văn minh với du khách.

Ở nhóm nhiệm vụ phát triển thị trường và sản phẩm, định hướng nổi bật là tập trung vào những phân khúc có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và đi du lịch quanh năm.

Du lịch văn hóa được đặt trong mối liên kết với các ngành công nghiệp văn hóa, hướng tới hình thành những sản phẩm biểu tượng quốc gia, các tổ hợp dịch vụ quy mô lớn và chuỗi giá trị văn hóa - du lịch có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Các sản phẩm nghỉ dưỡng biển đảo, du lịch đường thủy ven sông, ven biển, du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao cũng được ưu tiên. Một số địa bàn được định hướng phát triển nhóm sản phẩm này gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Phú Quốc.

Ẩm thực tiếp tục được xác định là một nguồn lực quan trọng để tạo ra sản phẩm du lịch có giá trị. Chính phủ định hướng xây dựng sản phẩm gắn với văn hóa ẩm thực đặc sắc của các vùng miền, hình thành hệ thống nhà hàng Việt Nam đạt chuẩn trong nước và quốc tế, qua đó nâng tầm thương hiệu ẩm thực Việt Nam trên bản đồ ẩm thực thế giới.

Cùng với ẩm thực là hệ thống mua sắm và kinh tế ban đêm, gồm các cửa hàng hàng hiệu có ưu đãi về giá, trung tâm thương mại, cửa hàng miễn thuế và chợ đêm.

Các làng du lịch tiêu biểu cũng được hỗ trợ phát triển gắn với bảo tồn văn hóa, phát huy giá trị cộng đồng, sinh thái nông nghiệp, nông thôn, làng nghề, chợ phiên và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Chính phủ giao xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia giai đoạn 2026 - 2035, với mục tiêu tăng hiệu quả tiếp cận thị trường và nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Ảnh: Xuân Lan

Xây dựng và thực hiện Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia giai đoạn 2026-2035

Công tác quảng bá, xúc tiến được đặt trong một chương trình quốc gia có tầm nhìn dài hạn. Chính phủ giao xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia giai đoạn 2026 - 2035, với mục tiêu tăng hiệu quả tiếp cận thị trường và nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Nhiệm vụ này được xác định hoàn thành vào tháng 10.2026.

Hoạt động xúc tiến sẽ được kết nối chặt chẽ với ngoại giao văn hóa, quảng bá ẩm thực, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thể thao, lễ hội và các sự kiện quốc tế lớn.

Du lịch Việt Nam được định hướng tăng cường hiện diện trên các nền tảng số toàn cầu, nền tảng số trong nước, các kênh truyền thông mới và hệ sinh thái truyền thông đa phương tiện.

Quảng bá du lịch cũng được lồng ghép với các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, hội chợ, triển lãm, tuần hàng Việt Nam, sản phẩm Thương hiệu quốc gia, OCOP và hoạt động kết nối giao thương. Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài được xác định là một kênh hỗ trợ quảng bá và mở rộng thị trường.

Song song với hoạt động xúc tiến, Chính phủ yêu cầu xây dựng và triển khai Đề án nâng tầm thương hiệu du lịch quốc gia đến năm 2035, với thông điệp đồng bộ, định vị Việt Nam là điểm đến chất lượng cao, an toàn, hấp dẫn hàng đầu châu Á về di sản, ẩm thực, nghỉ dưỡng biển, văn hóa và phong cách sống Việt Nam. Đề án dự kiến hoàn thành vào tháng 9.2027.

Việt Nam cũng sẽ xây dựng chiến lược hợp tác với các đối tác, tổ chức du lịch quốc tế và khu vực; triển khai hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch tại các thị trường trọng điểm và xây dựng mạng lưới Đại sứ du lịch số.

Áp dụng thống nhất bộ chỉ số theo dõi, đánh giá năng lực phát triển du lịch toàn ngành

Đổi mới quản trị được xác định là một trụ cột quan trọng để nâng cao chất lượng điểm đến theo hướng xanh, thông minh, an toàn và bền vững.

Quản lý nhà nước về du lịch từ trung ương đến địa phương được định hướng chuyển mạnh sang quản trị, kiến tạo và phát triển, đồng thời đẩy mạnh số hóa và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Chính phủ yêu cầu xây dựng, ban hành và hướng dẫn áp dụng thống nhất bộ chỉ số đánh giá điểm đến du lịch thông minh, bộ chỉ số theo dõi, đánh giá năng lực phát triển du lịch toàn ngành và trung tâm điều hành du lịch thông minh.

Cùng với đó là xây dựng quy chế quản trị du lịch hiện đại, cơ chế điều phối và liên kết đa ngành từ trung ương đến địa phương, tạo điều kiện kết nối doanh nghiệp và hình thành chuỗi giá trị du lịch đồng bộ.

Chuyển đổi số được đẩy mạnh trong cả quản lý và hoạt động kinh doanh. Các doanh nghiệp du lịch sẽ được hỗ trợ ứng dụng nền tảng thương mại điện tử hợp pháp, nâng cao năng lực quảng bá, bán sản phẩm, dịch vụ trên môi trường điện tử, thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới và thanh toán không dùng tiền mặt.

Du lịch xanh cũng được đặt trong một hệ thống phát triển đồng bộ, từ điểm đến, sản phẩm đến dịch vụ. Giao thông xanh với phương tiện sạch như xe điện, xe buýt điện được định hướng phát triển tại các đô thị, đảo du lịch và khu vực kinh tế đêm.

Công nghệ quản lý năng lượng thông minh, vật liệu thân thiện với môi trường và mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ từng bước được đưa vào hoạt động du lịch.

Chương trình hành động đã xác định nhiều nhiệm vụ cụ thể cho giai đoạn tới như xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch ứng phó khủng hoảng du lịch; phát triển nền tảng số du lịch quốc gia dùng chung.

Xây dựng đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ du khách tại các khu, điểm du lịch; hỗ trợ chuyển đổi năng lượng xanh và tăng cường bảo đảm an ninh trong quá trình phát triển du lịch.

Trong đó, việc phát triển nền tảng số du lịch quốc gia dùng chung, xây dựng khung kiến trúc dữ liệu và kết nối, liên thông với hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của các ngành, lĩnh vực liên quan được đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 12.2027.

Với hệ thống nhiệm vụ được phân công cụ thể đến từng cơ quan và gắn với thời hạn hoàn thành, Chương trình hành động của Chính phủ tạo một khung triển khai rõ ràng cho quá trình đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là người đứng đầu, sẽ được đặt cùng với yêu cầu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện.