Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Kế hoạch tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt chú trọng mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và dân tộc thiểu số nhằm chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng ứng phó thực tế.
Đây là định hướng trọng tâm trong Kế hoạch của Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm triển khai thực hiện Quyết định số 1125/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045".

Ảnh minh họa. Ảnh: AI.
Đặt người dân vùng khó khăn vào trọng tâm tiếp cận thông tin
Trong phòng ngừa và ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống, khoảng cách địa lý và điều kiện tiếp nhận hạn chế thường khiến người dân ở các địa bàn đặc thù chịu nhiều thiệt thòi khi rủi ro xảy ra.
Trước thực tế đó, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định yêu cầu cốt lõi là phải lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể. Trọng tâm ưu tiên hướng tới khả năng tiếp cận thông tin của người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo Kế hoạch, công tác tuyên truyền không dừng lại ở việc phát đi thông báo một chiều mà phải giúp người dân nhận diện đúng nguy cơ, biết cách tự phòng ngừa, tiếp cận được nguồn tin chính thống và thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với những nhóm dễ bị tác động, việc lựa chọn thông điệp và phương thức truyền tải bắt buộc phải gắn chặt với nhu cầu cũng như điều kiện tiếp nhận thông tin thực tế của họ. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm những kiến thức được cung cấp có thể chuyển hóa trực tiếp thành kỹ năng và hành động phù hợp trong đời sống.
Chuyển hóa tri thức chuyên môn thành sản phẩm truyền thông dễ áp dụng
Để khắc phục rào cản của những thuật ngữ khoa học khô khan, Kế hoạch yêu cầu các nội dung chuyên môn phải được chuyển hóa linh hoạt thành chuỗi sản phẩm truyền thông gần gũi và trực quan, bao gồm tin, bài, ảnh, infographic, video, podcast, cẩm nang và học liệu số phù hợp.
Quy chuẩn chất lượng thông tin cũng được siết chặt nhằm tối ưu hiệu quả tiếp nhận của cộng đồng. Mỗi sản phẩm truyền thông khi xây dựng phải xác định rõ ràng bốn yếu tố: nguy cơ cần cảnh báo, đối tượng tiếp nhận cụ thể, hành động được khuyến nghị thực hiện và nguồn thông tin chính thống để người dân tra cứu.
Toàn bộ thông tin đưa ra phải bảo đảm tính khoa học, chính xác, kịp thời, dễ hiểu và dễ áp dụng; đặc biệt, các nội dung chuyên ngành đều phải được kiểm chứng chặt chẽ trước khi công bố rộng rãi.
Phối hợp đa nền tảng và chia sẻ kho tài liệu thống nhất toàn ngành
Nhằm đưa luồng thông tin cảnh báo rủi ro phủ rộng tới mọi địa bàn, Bộ Khoa học và Công nghệ yêu cầu kết hợp đồng bộ giữa truyền thông hiện đại và truyền thông trực tiếp. Các đơn vị sẽ đẩy mạnh tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử, báo chí, xuất bản, các nền tảng số và mạng xã hội, song hành cùng việc tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm và những hoạt động trực tiếp tại cơ sở.
Song song đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan để phát huy tối đa mạng lưới báo chí, phát thanh, truyền hình và hệ thống thông tin cơ sở theo đúng chức năng, thẩm quyền của từng cơ quan. Sự cộng hưởng đa kênh này đóng vai trò then chốt giúp thông tin vượt qua rào cản hạ tầng để đến tận tay người dân vùng biên giới, hải đảo và vùng dân tộc thiểu số.
Để bảo đảm tính đồng bộ và tiết kiệm nguồn lực, các đơn vị trực thuộc cũng được yêu cầu chuẩn hóa, lưu trữ và chia sẻ các sản phẩm truyền thông trên những hạ tầng, nền tảng hiện có. Giải pháp này tạo điều kiện thuận lợi để các Sở Khoa học và Công nghệ tại địa phương trực tiếp khai thác nguồn học liệu phục vụ công tác tuyên truyền.
Việc sử dụng chung kho tài liệu chuẩn hóa vừa hỗ trợ triển khai nội dung thống nhất từ Trung ương xuống cơ sở, vừa giúp từng địa phương chủ động lựa chọn hình thức phổ biến sát hợp nhất với đặc thù địa bàn mình quản lý.
Với cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, Kế hoạch hướng tới mở rộng tối đa khả năng tiếp nhận thông tin chính thống để cộng đồng chủ động nhận diện và phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa. Thay vì đo đếm bằng số lượng sản phẩm phát hành, hiệu quả của công tác tuyên truyền giờ đây được gắn trực tiếp với khả năng hiểu, áp dụng kiến thức của người dân và việc thực hiện đúng hướng dẫn ứng phó trong từng tình huống cụ thể.
