Tăng số hóa quản lý và kiểm soát hóa chất trong sản phẩm dệt may

Tăng cường kiểm soát hóa chất trong dệt may

Cục Hóa chất, Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Thông tư Sửa đổi QCVN về giới hạn hàm lượng chì trong sơn, hàm lượng thủy ngân trong đèn huỳnh quang, formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm dệt may. Đồng thời, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp liên quan.

Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo Sửa đổi 1:2026 QCVN 01:2017/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mức giới hạn hàm lượng formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm dệt may.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến sửa đổi QCVN về giới hạn formaldehyt và các amin thơm trong sản phẩm dệt may. Ảnh minh họa

Theo dự thảo, các nội dung sửa đổi lần này tập trung cập nhật căn cứ pháp lý, hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước đối với sản phẩm dệt may. Ngoài ra, cần tăng cường hiệu quả kiểm soát chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện công bố hợp quy và lưu thông hàng hóa.

Việc sửa đổi quy chuẩn về formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm dệt may được đặt ra trong bối cảnh hệ thống pháp luật liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã có nhiều thay đổi.

Theo Cục Hóa chất, về cơ sở pháp lý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của công bố hợp quy số 78/2025/QH15 ngày 18 tháng 6 năm 2025 đã đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý theo hướng quản lý rủi ro và tăng cường hậu kiểm. Cùng với đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật số 70/2025/QH15 ngày 14 tháng 6 năm 2025 và các nghị định hướng dẫn thi hành cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng phương thức quản lý điện tử đối với hoạt động công bố hợp quy, truy xuất nguồn gốc và quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Về nội dung sửa đổi, dự thảo quy định hoạt động nhập khẩu các sản phẩm dệt may thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn sẽ thực hiện theo phương thức 1 quy định tại Phụ lục II Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN ngày 9/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Trong khi đó, hoạt động sản xuất trong nước đối với các sản phẩm dệt may thuộc Phụ lục I của quy chuẩn sẽ áp dụng phương thức 5 theo quy định tại Phụ lúc II của Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về sử dụng dấu hợp quy theo hướng đồng bộ với quy định mới của Bộ Khoa học và Công nghệ. Theo đó, việc sử dụng dấu hợp quy phải tuân thủ khoản 2 Điều 4 Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định đăng ký bản công bố hợp quy theo hướng số hóa. Tại dự thảo, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm dệt may sẽ thực hiện đăng ký bản công bố hợp quy thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Trường hợp hệ thống dữ liệu chưa đáp ứng yêu cầu hạ tầng kỹ thuật hoặc phát sinh sự cố, việc đăng ký bản công bố hợp quy vẫn có thể thực hiện theo hình thức nộp trực tiếp hoặc thông qua dịch vụ bưu chính theo quy định tại Điều 13 Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN.

Siết hậu kiểm các sản phẩm dệt may

Theo Cục Hóa chất, sản phẩm dệt may là nhóm hàng hóa tiêu dùng thiết yếu, được sử dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày. Trong quá trình nhuộm, in, hoàn tất và xử lý bề mặt sản phẩm, nhiều loại hóa chất được sử dụng nhằm tạo màu sắc, chống nhăn, chống co rút hoặc cải thiện các đặc tính kỹ thuật.

Tuy nhiên, formaldehyt và một số amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo là các chất có nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe con người nếu tồn dư vượt quá giới hạn cho phép. Trong đó, formaldehyt có khả năng gây kích ứng da, mắt và đường hô hấp, một số amin thơm có nguy cơ gây ung thư và đột biến gen.

Hiện, nhiều quốc gia và khu vực như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Canada đã áp dụng các quy định nghiêm ngặt về giới hạn formaldehyt và amin thơm trong sản phẩm dệt may nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường.

Đối với công tác quản lý thị trường, dự thảo sửa đổi theo hướng tăng cường hậu kiểm đối với các sản phẩm dệt may lưu thông trên thị trường. Theo đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ tổ chức, chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường thực hiện kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm đối với các sản phẩm không đáp ứng quy định về giới hạn hàm lượng formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo theo quy định của pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng đối với hàng dệt may xuất khẩu trong bối cảnh các thị trường lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn an toàn hóa chất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.