Tăng trách nhiệm doanh nghiệp công nghệ với lao động nền tảng số

Tại Tọa đàm, các đại biểu cho rằng lao động nền tảng số tại Việt Nam có những đặc thù như thời gian làm việc linh hoạt, có thể làm việc đồng thời cho nhiều nền tảng hoặc kết hợp công việc trên nền tảng với công việc truyền thống; thu nhập biến động, mức độ tự chủ tương đối cao nhưng phụ thuộc đáng kể vào nền tảng số và còn hạn chế trong tiếp cận hệ thống an sinh xã hội truyền thống.

Từ thực tiễn này, các đại biểu tập trung trao đổi về việc xác định địa vị pháp lý của lao động nền tảng số; cơ chế tham gia bảo hiểm xã hội; phương thức tập hợp, đại diện người lao động nền tảng số trong tổ chức Công đoàn.

Một số vấn đề được đặt ra như cơ chế để người lao động đối thoại với nền tảng về đơn giá, mức khấu trừ, an toàn lao động, giải quyết khiếu nại, điều kiện khóa tài khoản; vai trò của tổ chức Công đoàn trong phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để tư vấn, hỗ trợ đăng ký và bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Từ thực tiễn tại các địa phương, nhiều ý kiến cho rằng cần nghiên cứu xác định rõ quan hệ lao động đối với lao động nền tảng số, hoàn thiện pháp luật lao động nhằm bảo đảm quyền lợi, an sinh xã hội cho nhóm lao động này, đồng thời tăng cường minh bạch trong hoạt động của các nền tảng, trong đó có vấn đề liên quan đến thuật toán.

TS. Đỗ Quỳnh Chi chia sẻ kinh nghiệm tại Ấn Độ và Trung Quốc, cho thấy dù lao động nền tảng số chưa được hưởng đầy đủ quyền lợi như lao động truyền thống, một số quyền lợi cơ bản vẫn được thiết kế và bảo đảm, như tiền lương, thời gian làm việc và các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Ông Lê Đình Quảng, nguyên Phó Trưởng ban Quan hệ Lao động Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho rằng cần tăng cường sự thống nhất giữa các cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời nghiên cứu cơ chế thành lập, phát triển tổ chức Công đoàn dành cho lao động nền tảng số. Ông đề xuất nghiên cứu bổ sung một chương về lao động nền tảng số trong Bộ luật Lao động sửa đổi, trong đó quy định về an sinh xã hội linh hoạt và các cơ chế bảo vệ phù hợp.

Phát biểu tại Tọa đàm, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu cho biết, từ năm 2020, Tổng Liên đoàn đã triển khai nghiên cứu về lao động nền tảng số tại Việt Nam. Cùng với hoàn thiện chính sách, cần làm rõ trách nhiệm của các doanh nghiệp công nghệ và tăng cường sự quan tâm, quản lý của Nhà nước đối với nhóm lao động này.

Thời gian tới, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất chính sách nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của lao động nền tảng số, trong đó chú trọng tăng cường cơ chế thương lượng, đối thoại và sự tham gia của tổ chức Công đoàn.