Tăng trưởng hai con số phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô

Chiều 13/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tiến hành Phiên họp toàn thể lần thứ 7 thẩm tra các nội dung trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự và phát biểu chỉ đạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự và phát biểu chỉ đạo tại phiên họp

Tham dự phiên họp có Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ; đại diện các Bộ, ngành, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam…

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự và phát biểu chỉ đạo tại phiên họp

Tại phiên họp, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra các báo cáo về: tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2026; dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025; báo cáo tài chính nhà nước năm 2025.

Ủy ban cũng thẩm tra báo cáo công tác năm 2026 của Kiểm toán Nhà nước, dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027 và dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn điều hành phiên thảo luận

Tận dụng dư địa tăng trưởng, nâng cao năng lực nội sinh

Tại phiên họp, các đại biểu ghi nhận những kết quả tích cực trong thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026. GDP 9 tháng tăng 9,01%, chỉ thấp hơn mức tăng cùng kỳ năm 2022 (9,44%) trong giai đoạn từ năm 2011 đến nay. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, an ninh năng lượng được bảo đảm; chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác được điều hành đồng bộ, hiệu quả.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh điều hành nội dung thảo luận

ĐBQH Phạm Văn Thịnh (TP. Bắc Ninh) đánh giá, công tác điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là trong cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền. Khoảng cách từ chủ trương, chính sách đến thực thi được rút ngắn đáng kể, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, theo đại biểu, Việt Nam không còn nhiều thời gian để tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển của chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu. Lợi thế lao động trong một số ngành sản xuất, dịch vụ có thể nhanh chóng thu hẹp trước sự phát triển của công nghệ. Thực tế tại các doanh nghiệp trên địa bàn Bắc Ninh cho thấy, trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đang được ứng dụng ngày càng mạnh mẽ trong sản xuất.

Vì vậy, đại biểu đề nghị tranh thủ cơ hội dịch chuyển chuỗi cung ứng để mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực của nền kinh tế và doanh nghiệp trong nước. Trong đó, cần tiếp tục đầu tư hạ tầng điện, logistics, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để thu hút đầu tư.

ĐBQH Phạm Văn Thịnh (TP. Bắc Ninh) phát biểu

Đồng thời, nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Lao động theo hướng linh hoạt hơn về thời giờ làm thêm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động bố trí lao động phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh kết quả tăng trưởng tích cực, các đại biểu cũng lưu ý sự phân hóa giữa khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp trong nước.

Theo số liệu được nêu tại phiên họp, khu vực FDI chiếm 80,7% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong khi giá trị nội địa giữ lại trên mỗi 100 USD hàng hóa xuất khẩu có xu hướng giảm. Một số ngành có sự tham gia lớn của doanh nghiệp tư nhân trong nước lại ghi nhận tốc độ tăng trưởng chậm.

Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn phát biểu tại phiên họp

Đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, kết quả khảo sát ban đầu tại 5 ngành xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam cho thấy chi phí tăng nhanh hơn giá bán, trong khi sức mua trong nước phục hồi chưa đủ mạnh. Điều này dẫn đến tình trạng doanh thu có thể tăng nhưng lợi nhuận suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng tích lũy và niềm tin đầu tư của doanh nghiệp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Trần Văn Lâm phát biểu tại phiên họp

Một vấn đề khác được các đại biểu đề cập là những vướng mắc trong quá trình rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế. Việc triển khai giúp cơ quan thuế quản lý đầy đủ, chính xác hơn đối tượng nộp thuế, song cũng phát sinh bất cập, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp. Có trường hợp người dân không được xuất cảnh do còn khoản nợ thuế chưa được xử lý.

Theo các đại biểu, dù cơ quan thuế thực hiện đúng quy định, việc xử lý một số trường hợp vẫn gặp khó khăn do bất cập của pháp luật hiện hành. Do đó, cần rà soát các quy định liên quan, nghiên cứu phương án xử lý những khoản nợ thuế tồn đọng không phản ánh đúng nghĩa vụ thực tế. Trường hợp cần thiết, có thể đề xuất Quốc hội ban hành cơ chế tháo gỡ thông qua nghị quyết kỳ họp hoặc nghị quyết chuyên đề.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đỗ Chí Nghĩa phát biểu

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, các đại biểu bày tỏ lo ngại trước tình trạng lừa đảo, phát tán tin giả, thông tin sai lệch và những xu hướng bắt chước độc hại trên mạng xã hội.

Những hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý người dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với an ninh, trật tự xã hội, với những tác động khó phản ánh đầy đủ qua các chỉ số kinh tế - xã hội.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Phạm Đức Hoài phát biểu

Cùng với việc tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng, các đại biểu đề nghị có chính sách căn cơ phát triển hệ sinh thái báo chí, truyền thông chính thống; nâng cao chất lượng, sức hấp dẫn của thông tin báo chí, qua đó lan tỏa những giá trị tích cực trong xã hội và góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong nhiệm kỳ tới.

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương đã giải trình, làm rõ các vấn đề các đại biểu quan tâm.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương phát biểu

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà phát biểu

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu

Tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện

Phát biểu bế mạc Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị các cơ quan quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Bộ Chính trị trong công tác xây dựng, hoàn thiện dự thảo luật và hồ sơ trình Quốc hội; đặc biệt chú trọng kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.

Người đứng đầu các cơ quan phải chịu trách nhiệm về chất lượng hồ sơ và tính khách quan của các đề xuất trình Quốc hội. Đối với các nội dung trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định, phải xác định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện, nguồn lực bảo đảm và thời hạn hoàn thành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại phiên họp

Đối với các báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị các cơ quan hoàn thiện hồ sơ, đánh giá khách quan, thực chất kết quả đạt được trong năm 2026. Trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, nhiều khó khăn, thách thức, việc duy trì tăng trưởng cao, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế và thực hiện thu, chi ngân sách đạt dự toán là những kết quả đáng ghi nhận.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những kết quả này có được nhờ sự lãnh đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; cùng quyết tâm cao, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng và các bộ, ngành.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, cần đánh giá đầy đủ những hạn chế về năng suất, chất lượng tăng trưởng, năng lực nội sinh của nền kinh tế, sức chống chịu của doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng vốn, tính bền vững của thu, chi ngân sách và hiệu quả đầu tư công. Trên cơ sở đó, làm rõ nguyên nhân cốt lõi, đề xuất giải pháp căn cơ, có tính dài hạn, thay vì chỉ tập trung xử lý những vấn đề trước mắt.

Nhấn mạnh yêu cầu đối với giai đoạn tới, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, mục tiêu tăng trưởng hai con số phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững. Đây là thách thức lớn trong bối cảnh dư địa chính sách còn hạn chế, rủi ro từ bên ngoài vẫn hiện hữu.

Để thực hiện mục tiêu này, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở, các động lực tăng trưởng chủ yếu và khả năng huy động, hấp thụ nguồn lực; bảo đảm sự đồng bộ giữa mục tiêu tăng trưởng với yêu cầu an toàn tài chính và duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với những biến động, rủi ro có thể phát sinh, nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong cả giai đoạn tới.

Cùng với đó, cần tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực, phát triển doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động; quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả.

Đặc biệt, quán triệt quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chú trọng nhận diện đầy đủ những khó khăn, vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp, từ đó xây dựng các chính sách, giải pháp tháo gỡ căn cơ, hiệu quả.