Tăng trưởng kinh tế cuối năm nhìn từ dòng vốn và "sức khỏe" doanh nghiệp
Sản xuất và đầu tư tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong chặng cuối năm 2026. Cùng với đó, "sức khỏe" tài chính doanh nghiệp và khả năng huy động vốn là những yếu tố đáng chú ý trong bức tranh tăng trưởng.
Đầu tư tiếp sức cho tăng trưởng
Chuyển động trong sản xuất, đầu tư và dòng vốn đang tạo nên những nét đáng chú ý trong bức tranh kinh tế Việt Nam cuối năm 2026. Trong đó, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xây dựng và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực, đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Theo ông Vũ Việt Linh, Phó Giám đốc Phòng Phân tích khách hàng tổ chức, Maybank Investment Bank Việt Nam, năm 2026, dù tình hình địa chính trị quốc tế phức tạp và áp lực lạm phát gia tăng, nhưng sản xuất công nghiệp và xây dựng vẫn duy trì đà tăng tích cực, đóng góp vào tăng trưởng trong nước.

Sản xuất và đầu tư tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Ảnh: Đức Thanh
Riêng quý III, sản xuất công nghiệp tăng hơn 12%, trong khi xây dựng tăng gần 12%, được hỗ trợ bởi nhu cầu đầu tư hạ tầng. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng tăng khoảng 15%, cao hơn mức gần 12% của cùng kỳ năm trước. Sản xuất và đầu tư vì thế tiếp tục giữ vai trò nổi bật.
Cùng với đầu tư trong nước, vốn FDI tiếp tục là nguồn lực quan trọng. Đánh giá khả năng thu hút FDI, ông Linh đặc biệt nhấn mạnh về vốn thực hiện. Nếu như số vốn đăng ký mới phản ánh cam kết của nhà đầu tư, chưa phản ánh tiến độ giải ngân, thì vốn thực hiện cho thấy rõ dòng vốn đưa vào nền kinh tế, đồng thời giúp so sánh giữa các quốc gia.
Trong 10 năm qua, vốn FDI thực hiện tại Việt Nam tăng bình quân khoảng 15% mỗi năm, mức tương đối cao trong khu vực. Theo ông Linh, khu vực FDI chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và đóng góp gần 25% GDP của Việt Nam. Dù chi phí vốn quốc tế gia tăng, việc duy trì thu hút và giải ngân FDI là kết quả đáng ghi nhận.
Tăng trưởng gắn với “sức khỏe” doanh nghiệp
Song song với những kết quả tích cực về sản xuất và đầu tư, hoạt động của các doanh nghiệp cũng cho thấy những diễn biến riêng. Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Saigon Ratings cho rằng, tăng trưởng kinh tế tích cực không đồng nghĩa sức khỏe tài chính của tất cả doanh nghiệp đều cải thiện tương ứng. Quy mô, cơ cấu vốn và điều kiện kinh doanh tạo ra những khác biệt giữa các doanh nghiệp.
Theo Cục Thống kê, 10 tháng của năm 2026 có khoảng 243,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, giảm 4,8% so với cùng kỳ. Cùng thời gian, khoảng 182 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, giảm 4,5%. Dù số gia nhập và tái gia nhập vẫn cao hơn số rút lui, hoạt động của các doanh nghiệp có những diễn biến khác nhau.
Gia tăng giá trị trong hoạt động xuất khẩu
Về dài hạn, ông Phùng Xuân Minh cho rằng, hoạt động xuất khẩu gắn với việc đa dạng hóa thị trường, quản trị tỷ giá, kiểm soát chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Cùng với đó, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI là những yếu tố quan trọng trong quá trình chuyển từ gia công, dựa nhiều vào lợi thế chi phí sang xuất khẩu có giá trị gia tăng cao hơn.
Ở góc độ tài chính, doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc phụ thuộc nhiều vào vốn vay có thể tiếp tục chịu áp lực về dòng tiền, chi phí tài chính và khả năng cạnh tranh. Việc đánh giá sức khỏe doanh nghiệp vì thế còn dựa vào khả năng sinh lời, dòng tiền kinh doanh, mức độ sử dụng vốn vay, hiệu quả sử dụng tài sản và năng lực trả nợ. Những chỉ tiêu này làm rõ hơn tình hình tài chính của từng doanh nghiệp.
Khả năng cân đối dòng tiền còn gắn với việc lựa chọn nguồn vốn. Ngân hàng vẫn giữ vai trò chủ đạo trong cung ứng vốn, trong khi thị trường cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp bổ sung các kênh huy động trung và dài hạn. Với những dự án có thời gian đầu tư kéo dài, nhiều lựa chọn tài trợ giúp doanh nghiệp cân đối kỳ hạn vốn phù hợp hơn và giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Bên cạnh khả năng huy động vốn, chất lượng tổ chức phát hành cũng có vai trò quan trọng. Công bố thông tin đầy đủ, quản trị dòng tiền, quản trị nợ và thực hiện nghĩa vụ tài chính là cơ sở để nhà đầu tư xem xét năng lực doanh nghiệp. Thông tin minh bạch góp phần hỗ trợ đánh giá chất lượng tín dụng, mức độ rủi ro của từng tổ chức phát hành và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
Trong quá trình đó, xếp hạng tín nhiệm độc lập cung cấp thêm thông tin để nhận diện và định giá rủi ro tín dụng. Kết quả xếp hạng giúp phân biệt chất lượng giữa các tổ chức phát hành, nhưng không thay thế trách nhiệm thẩm định của nhà đầu tư, cũng không loại bỏ rủi ro đầu tư. Chất lượng phân tích, tính độc lập và sự minh bạch của hoạt động xếp hạng vì thế có ý nghĩa đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Bên cạnh các kênh vốn cho doanh nghiệp, đầu tư công tiếp tục là một phần quan trọng trong hoạt động đầu tư hạ tầng. Ông Minh kỳ vọng, giải ngân tiếp tục được cải thiện trong thời gian còn lại của năm, đồng thời lưu ý một số dự án có thể gặp vướng mắc về thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng, tổ chức thực hiện và phối hợp giữa các cơ quan. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Cùng với tiến độ đầu tư, môi trường kinh doanh có liên hệ với hoạt động của doanh nghiệp. Tính minh bạch, ổn định và khả năng dự báo của chính sách liên quan đến chi phí tuân thủ, kế hoạch đầu tư và niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Việc hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh vì vậy được ông Minh nhìn nhận là những yếu tố nền tảng, có ý nghĩa lâu dài đối với huy động và phân bổ nguồn lực.
Trong thời gian còn lại của năm 2026, sản xuất công nghiệp, đầu tư công, thương mại quốc tế, FDI, tiêu dùng nội địa và du lịch tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng. Triển vọng này còn phụ thuộc vào kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, duy trì thanh khoản hệ thống tài chính và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ông Minh đánh giá triển vọng tích cực nhưng thận trọng, bởi nếu áp lực giá cả gia tăng, dư địa hỗ trợ tăng trưởng thông qua chính sách tiền tệ có thể thu hẹp.
Nhịp sản xuất, tiến độ đầu tư và hoạt động huy động vốn tiếp tục có mối liên hệ trong triển vọng cuối năm. Từ doanh nghiệp đến các dự án hạ tầng, khả năng huy động và sử dụng nguồn lực là một trong những yếu tố gắn với chất lượng tăng trưởng.
Những động lực tăng trưởng kinh tế năm 2027
Theo Công ty Chứng khoán SSI, kinh tế Việt Nam năm 2027 được dự báo tiếp tục nhận hỗ trợ từ đầu tư xây dựng, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ, trong bối cảnh chi phí vốn duy trì ở mức cao.
Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, song hiệu quả không chỉ thể hiện qua vốn giải ngân, mà còn ở tiến độ thi công và các công trình đưa vào sử dụng. Trong khi đó, tiêu dùng phục hồi chưa đồng đều, với lĩnh vực dịch vụ có diễn biến tích cực hơn hàng hóa. Các dự án PPP và trái phiếu hạ tầng có thể góp phần đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư trong trung hạn.
