Tăng trưởng quý IV: Áp lực lớn, dồn lực bứt tốc

Thanh Hóa phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm nay (Trong ảnh: Thi công đường nối cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A đi cảng Nghi Sơn, địa bàn qua phường Tân Dân). Ảnh: Minh Hằng

Tăng trưởng quý - quyết định mục tiêu năm

Trong bối cảnh nhiều áp lực, GRDP quý III của tỉnh vẫn bứt phá với con số 10,49%, tăng 19 bậc so với quý II - mức tăng hạng cao nhất cả nước. Toàn tỉnh có 38 nhà máy, cơ sở sản xuất hoàn thành, đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư 33.660 tỷ đồng, bổ sung năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, tính chung 9 tháng năm 2026, GRDP của tỉnh mới tăng 8,54%, xếp thứ 22/34 tỉnh, thành phố. Kết quả này vẫn còn khoảng cách lớn so với mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 11% trở lên, đặt áp lực đặc biệt cao lên quý cuối cùng.

Theo Kế hoạch số 384/KH-UBND ngày 7/10/2026 của UBND tỉnh về thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế quý IV, để hoàn thành mục tiêu năm, GRDP quý IV phải tăng tối thiểu 17,09%, gấp khoảng 1,6 lần mức tăng quý III. Ở mức phấn đấu, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng quý IV đạt 17,48%, đưa tăng trưởng cả năm lên 11,11%.

Kịch bản tăng trưởng quý IV không chỉ xác định tốc độ, mà còn lượng hóa phần giá trị tăng thêm phải tạo ra của từng ngành, lĩnh vực. Theo phương án tối thiểu, GRDP quý IV phải đạt 92.270 tỷ đồng, tăng 13.470 tỷ đồng so với cùng kỳ. Trong đó, công nghiệp phải tạo thêm 6.915 tỷ đồng, chiếm 51,3% tổng phần tăng thêm; dịch vụ 3.585 tỷ đồng; xây dựng 1.272 tỷ đồng; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm 1.145 tỷ đồng và nông, lâm nghiệp, thủy sản 553 tỷ đồng.

Áp lực lớn nhất tập trung vào công nghiệp, lĩnh vực phải đạt mức tăng trưởng tới 28,79% trong quý IV, gấp gần 2 lần mức tăng 14,58% của quý III. Trong đó, 5 nhóm ngành gồm sản xuất trang phục, da giày, sản phẩm dầu mỏ tinh chế, sản phẩm từ khoáng phi kim loại và hóa chất chiếm tới 73,1% phần giá trị tăng thêm của công nghiệp. Điều này cho thấy khả năng hoàn thành mục tiêu phụ thuộc rất lớn vào hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất chủ lực.

Công nghiệp cần tạo thêm 6.915 tỷ đồng, chiếm 51,3% tổng phần tăng thêm của GRDP trong quý IV.

Các khu vực khác cũng đứng trước yêu cầu tăng tốc mạnh. Dịch vụ phải tăng 12,6%, cao hơn quý III 4,52 điểm phần trăm; xây dựng tăng 12,59%; nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,83%. Đặc biệt, thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm phải tăng 23,95%, gần gấp 3 mức tăng quý trước. Với yêu cầu huy động nguồn lực đầu tư được đặt ra, trong quý IV, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội phải đạt ít nhất 59.155 tỷ đồng, gấp khoảng 1,6 lần mức bình quân một quý của 9 tháng.

Theo ông Thái Bá Minh, Trưởng Thống kê tỉnh Thanh Hóa, những chỉ tiêu được lượng hóa cho thấy quý IV không còn nhiều dư địa để trông chờ vào một động lực riêng lẻ. Muốn đạt mục tiêu, cần phải đồng thời khai thác tối đa năng lực sản xuất hiện có, bổ sung công suất thực tế từ các dự án mới đã hoàn thành thật nhanh chóng để đưa nguồn vốn đầu tư vào thực tế và kích hoạt sức mua cuối năm. Áp lực về thời gian cũng đòi hỏi các nhiệm vụ phải được triển khai với tốc độ và hiệu quả cao hơn.

Quyết liệt trên chặng nước rút

Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn - nhịp sản xuất đang vận hành ở mức 125% công suất thiết kế. Đây là nỗ lực của một doanh nghiệp công nghiệp lớn về cả công nghệ và điều kiện an toàn trong vận hành, cũng là "lời giải” cho bài toán tăng trưởng công nghiệp quý IV.

Ông Kazutaka Yamato, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), cho biết: “Sau thời gian bị gián đoạn do xung đột chính trị, nguồn cung dầu thô tại Kuwait của nhà máy đã được nối lại từ tháng 9. Cùng với đó, danh mục nguồn cung dầu thô cũng đã được công ty mở rộng thêm 10 chủng loại ngoài Kuwait, giúp nhà máy chủ động nguyên liệu phục vụ sản xuất trong quý IV. NSRP dự kiến cung ứng gần 3,6 triệu tấn sản phẩm, trong đó có gần 3 triệu tấn xăng dầu”.

Khách hàng tham quan, mua sắm tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Thanh Hóa.

Cùng quyết tâm khai thác những dư địa, năng lực sản xuất từ các nhà máy hiện hữu, 14 dự án mới có tổng vốn đầu tư 7.301 tỷ đồng được xây dựng kế hoạch vận hành quý IV cũng đang nỗ lực đạt tiến độ. Ông Hồ Mạnh Linh, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang, cho biết: “Các nhà thầu đang tập trung nhân lực, đẩy nhanh lắp đặt máy móc, thiết bị, phấn đấu đưa dự án vào vận hành đúng kế hoạch trong quý IV, góp phần tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành công nghiệp của tỉnh”.

Không khí tăng tốc cũng đang diễn ra trên các công trường đầu tư công, nhất là những dự án do 3 ban quản lý dự án lớn làm chủ đầu tư. Trước áp lực giải ngân vốn kế hoạch năm, các chủ đầu tư đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, đôn đốc nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị, đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân vốn.

Theo ông Trần Quang Tốp, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng Nghi Sơn, đến ngày 16/10, Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp đã giải ngân khoảng 664 tỷ đồng, đạt 46% kế hoạch vốn được giao. Trước khối lượng công việc còn lại rất lớn, ban đang phối hợp với chính quyền địa phương tập trung giải quyết dứt điểm vướng mắc về giải phóng mặt bằng tại 3 dự án trọng điểm, tạo điều kiện để các nhà thầu triển khai đồng loạt các mũi thi công. "Thực hiện chỉ đạo của tỉnh về kiểm soát tiến độ giải ngân theo tuần, chúng tôi yêu cầu các nhà thầu xây dựng kế hoạch thi công cụ thể, ký cam kết tiến độ, huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ quản lý chất lượng, nghiệm thu và thanh toán ngay khi có khối lượng hoàn thành, bảo đảm tiến độ giải ngân theo yêu cầu của UBND tỉnh”, ông Tốp cho biết.

Cùng với sản xuất và đầu tư, lĩnh vực thương mại, dịch vụ cũng đang được thúc đẩy thông qua các chương trình kích cầu tiêu dùng, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Bà Nguyễn Thị Huyền, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Chế biến hải sản Ba Làng, cho biết: Doanh nghiệp đang tích cực chuẩn bị các điều kiện về tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, năng lực cung ứng và tham gia các vòng xét tuyển để đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối của AEON MALL. Đây là cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận kênh bán lẻ hiện đại, mở rộng thị trường tiêu thụ. Nếu đáp ứng các tiêu chí và được chấp thuận, sản phẩm của công ty có thể được phân phối trong hệ thống siêu thị AEON trên toàn quốc”.

Những nỗ lực từ nhà máy, công trường đến mở rộng thị trường đang cho thấy quyết tâm tăng tốc trên các lĩnh vực kinh tế chủ lực. Tuy nhiên, để chuyển hóa thành kết quả tăng trưởng thực chất, sự chủ động của doanh nghiệp và các chủ đầu tư cần phải đi được song hành với trách nhiệm, hiệu quả điều hành của chính quyền các cấp.

Theo Kế hoạch số 384/KH-UBND, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương bám sát kịch bản tăng trưởng, kiểm đếm kết quả thực hiện từng tuần, từng tháng; xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, kịp thời nhận diện và tháo gỡ những điểm nghẽn phát sinh. Những chỉ tiêu chưa đạt trong tháng 10 phải có phương án bù đắp ngay trong tháng 11, không dồn áp lực sang tháng cuối năm. Các khó khăn vượt thẩm quyền phải được chủ động báo cáo, đề xuất phương án xử lý, không để công việc đình trệ do né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc thiếu phối hợp.

Như người đứng đầu chính quyền tỉnh nhấn mạnh và khẳng định quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, trong khi “cộng đồng doanh nghiệp chủ động đổi mới, nâng cao năng lực sản xuất tạo ra giá trị thực chất, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng của tỉnh” thì các sở, ngành, địa phương phải thực hiện nghiêm túc những cam kết của tỉnh với cộng đồng doanh nghiệp, quyết liệt tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng và thủ tục đầu tư, để “mọi nguồn lực phải được khơi thông, mọi cơ hội phải được chuyển hóa thành kết quả cụ thể".