Tạo bệ đỡ chính sách, tiếp sức cho doanh nghiệp công nghệ

Qua đó, thành phố hướng tới đưa các chính sách ưu đãi đến đúng đối tượng, tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình phát triển và tạo điều kiện để các sản phẩm công nghệ đi từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa và tiếp cận thị trường.

Nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm của Nhà máy Dược phẩm công nghệ cao CVI Pharma (Khu công nghệ cao Hòa Lạc). Ảnh: Hằng Thu

Ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực trọng điểm

Thực hiện Điểm a, Khoản 2, Điều 18 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 2-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND quy định 2 nhóm chính sách lớn, gồm chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với các tổ chức hoạt động trong những lĩnh vực này.

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết là thành phố Hà Nội ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực trọng điểm về khoa học và công nghệ của Thủ đô. Cụ thể, đối với hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thành phố hỗ trợ 100% chi phí đầu tư mới hoặc nâng cấp hạ tầng của các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này trên địa bàn; đồng thời hỗ trợ 100% chi phí vận hành đối với hạ tầng do thành phố đầu tư mới trong 3 năm đầu kể từ khi đưa vào vận hành, khai thác. Đối với các trung tâm nghiên cứu và phát triển công lập, phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo thuộc một số đơn vị công lập, mức hỗ trợ đầu tư mới hoặc nâng cấp tối đa 50%; phòng thí nghiệm thuộc cơ sở giáo dục đại học tư thục, tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập, doanh nghiệp tư nhân được hỗ trợ tối đa 30% chi phí đầu tư mới hoặc nâng cấp và tối đa 30% chi phí vận hành trong 3 năm đầu.

Nghị quyết cũng quy định mức hỗ trợ tối đa 50% chi phí kiểm định, hiệu chuẩn trang thiết bị của các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm. Đối với các tổ chức, doanh nghiệp triển khai theo hình thức xã hội hóa, thành phố miễn phí sử dụng vị trí đặt thiết bị, cáp viễn thông tại hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ đô thị thông minh trong thời gian 2 năm.

Đối với doanh nghiệp, các chính sách hỗ trợ được thiết kế theo hướng giảm chi phí tiếp cận nguồn lực, nâng cao năng lực và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp có sản phẩm khoa học và công nghệ được hỗ trợ 100% chi phí gian hàng khi tham gia các triển lãm, hội chợ, sự kiện công nghệ quốc tế theo chương trình xúc tiến của thành phố.

Đáng chú ý, thành phố hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính, thủ tục pháp lý để công nhận hoặc cấp giấy chứng nhận đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao; trung tâm đổi mới sáng tạo; cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao. Cùng với đó là chính sách kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, nhà khoa học, nhà đầu tư, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước, quốc tế.

Các chính sách trên tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư, tiếp cận hạ tầng, nâng cao năng lực quản trị và huy động nguồn lực cho quá trình phát triển sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để kết nối với các chính sách khác của thành phố, trong đó có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, từng bước hình thành chuỗi hỗ trợ xuyên suốt từ nghiên cứu, phát triển đến thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.

Đồng hành, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp

Nhằm sớm đưa các văn bản quy phạm pháp luật vào cuộc sống, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 288/KH-UBND ngày 22-7-2026 về triển khai 6 nghị quyết của HĐND thành phố Hà Nội thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026. Kế hoạch đặt mục tiêu cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đặc biệt là những cơ chế đặc thù, vượt trội so với quy định của Trung ương; từng bước đưa Hà Nội trở thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước và khu vực.

Theo đó, thành phố tổ chức triển khai các chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ưu tiên bố trí ngân sách cho nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực trọng điểm, tập trung giải quyết những vấn đề thực tiễn và các bài toán lớn của thành phố. Cùng với nguồn lực công, Hà Nội cũng chú trọng thu hút, huy động nguồn lực xã hội thông qua các hình thức liên kết, hợp tác công tư.

Thành phố đồng thời đẩy mạnh thu hút các tổ chức, doanh nghiệp có tiềm lực về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của thành phố; hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố cũng như các nguồn vốn xã hội hóa; khuyến khích các quỹ đầu tư tư nhân đồng hành cùng thành phố; triển khai thực hiện các chính sách, nhiệm vụ được quy định tại các nghị quyết theo hướng đồng bộ, gắn kết chặt chẽ, tạo hiệu quả cộng hưởng và hình thành một vòng lặp liên tục của hệ thống khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh mô hình hợp tác giữa Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ nghiên cứu, sản xuất đến thương mại hóa sản phẩm khoa học, công nghệ, qua đó tạo ra giá trị kinh tế - xã hội.

Trong quá trình tổ chức thực hiện, việc lắng nghe và xử lý kịp thời những vướng mắc của doanh nghiệp được Hà Nội xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội đã tiếp nhận 124 kiến nghị của doanh nghiệp, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn như: Vốn cho đổi mới công nghệ; thị trường và “khách hàng đầu tiên”; môi trường thử nghiệm và hạ tầng nghiên cứu; thể chế, công nhận và tài sản trí tuệ; dữ liệu và chuyển đổi số; nhân lực và liên kết viện, trường.

Tại Hội nghị xử lý điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ số do UBND thành phố Hà Nội tổ chức ngày 30-9 vừa qua, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Ô tô Hiệp Hòa Đào Mạnh Hùng đề xuất, thành phố xây dựng quy định cụ thể về cơ chế bao tiêu, mua sản phẩm trong trường hợp doanh nghiệp nghiên cứu thành công các sản phẩm đổi mới sáng tạo đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo ông Đào Mạnh Hùng, Hà Nội có thể đi đầu trong việc ưu tiên mua sắm công các sản phẩm do doanh nghiệp trong nước sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực công cộng. Để giải quyết bài toán hạn chế về ngân sách, thành phố có thể “đặt mua hàng trước”, doanh nghiệp tự bỏ vốn và chịu rủi ro trong quá trình nghiên cứu; khi sản phẩm thành công, thành phố và Trung ương sẽ ưu tiên mua sắm theo nhu cầu.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, Hà Nội đã hình thành hệ thống cơ chế, chính sách mới, đặc biệt sau Nghị quyết số 57-NQ/TW và việc HĐND thành phố ban hành 6 nghị quyết thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn là biến những cơ chế đó thành năng lực, thành tăng trưởng và thành những cơ hội cụ thể cho doanh nghiệp.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang, trách nhiệm của cơ quan quản lý không dừng lại ở việc trả lời doanh nghiệp bằng cách dẫn một quy định. Doanh nghiệp cần được biết rõ mình thuộc trường hợp nào, cần chuẩn bị những gì, nộp hồ sơ ở đâu và bao giờ có kết quả.

Để giải quyết những khó khăn, vướng mắc và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thành phố đã thống nhất thành lập cổng kiến nghị dành cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ số; đồng thời thành lập tổ liên ngành để xử lý các kiến nghị. Qua đó, những vấn đề liên quan đến thuế, đất đai, chính sách ưu đãi và các nội dung khác có thể được tiếp nhận, phân loại, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xử lý và theo dõi tiến độ giải quyết.

Có thể thấy, tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn thực hiện, tăng cường kết nối giữa các sở, ngành, hình thành đầu mối hỗ trợ doanh nghiệp, đưa các bài toán thực tế vào thử nghiệm, ứng dụng và tạo điều kiện để sản phẩm công nghệ tiếp cận thị trường sẽ là những bước quan trọng để Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả.