Việt Nam – Panama: 'Bắt tay' chiến lược kết nối hai đầu đại dương

Tổng thống Panama José Raúl Mulino chứng kiến lễ ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) giữa VCCI và Phòng Thương mại, Công nghiệp và Nông nghiệp Panama (CCIAP) - Ảnh: Song Hà.

Sự kiện diễn ra ngày 7/10/2026 ngay sau mốc kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trở thành bệ phóng cho các chương trình hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư đi vào chiều sâu, chuyển dịch mạnh mẽ từ giao thương đơn thuần sang kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

HAI NỀN KINH TẾ MANG TÍNH BỔ TRỢ HOÀN HẢO

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá Việt Nam và Panama sở hữu nhiều lợi thế đặc thù mang tính bổ trợ lẫn nhau sâu sắc. Việt Nam là nền kinh tế năng động, có độ mở lớn và tham gia hội nhập sâu rộng vào mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Với năng lực sản xuất, xuất khẩu đa dạng từ hàng công nghiệp chế biến, điện tử, dệt may, giày da cho đến nông sản và thủy sản, Việt Nam đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng của khu vực Đông Nam Á cũng như châu Á.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tai sự kiện. Ảnh: Song Hà.

Ở chiều ngược lại, Tổng thống Panama José Raúl Mulino khẳng định Panama chính là "trung tâm hội tụ của thế giới", sở hữu tuyến hàng hải chiến lược qua kênh đào Panama kết nối khoảng 1.800 tuyến đường biển và gần 1.920 cảng tại 170 quốc gia.

Với hệ thống logistics hiện đại, hạ tầng cảng biển quy mô lớn, nền kinh tế đô-la hóa ổn định không rủi ro về tỷ giá và duy trì mức xếp hạng tín nhiệm cao, Panama đảm nhận vai trò trạm luân chuyển và phân phối hàng hóa hàng đầu khu vực Mỹ Latinh.

Tổng thống Panam José Raúl Mulino phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Song Hà.

Tổng thống José Raúl Mulino nhấn mạnh hai nền kinh tế hoàn toàn không cạnh tranh mà là sự bổ trợ lý tưởng: Việt Nam sở hữu năng lực sản xuất vượt trội, còn Panama nắm giữ thế mạnh về kết nối và phân phối. Sự kết hợp giữa khả năng tạo ra sản phẩm của Việt Nam và năng lực kết nối đại dương của Panama giúp hai nước xây dựng một mô hình hợp tác kinh tế hiệu quả và bền vững.

CỬA NGÕ CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG KHÔNG GIAN THƯƠNG MẠI

Nhìn nhận về tầm nhìn hợp tác trong giai đoạn mới, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh việc kết nối lợi thế “kết nối thị trường” của Việt Nam và “kết nối đại dương” của Panama sẽ tạo ra một không gian hợp tác vượt xa quy mô thị trường riêng lẻ của từng quốc gia. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Panama đạt 478,1 triệu USD, tăng 19,2% so với năm trước. Mặc dù đây là kết quả tích cực, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng con số này vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng và vị trí chiến lược của hai bên.

Thông qua Panama, các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường tiềm năng với hơn 600 triệu người tiêu dùng tại Mỹ Latinh và Caribe, đặc biệt khi khai thác ưu đãi từ Khu vực Thương mại Tự do Colón – khu thương mại tự do lớn thứ hai trên thế giới. Ở chiều ngược lại, Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cửa ngõ vững chắc để Panama cùng các doanh nghiệp khu vực Mỹ Latinh tiếp cận thị trường ASEAN đầy năng động với hơn 700 triệu dân.

Cụ thể hóa tầm nhìn này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã đề xuất ba hướng hợp tác trọng tâm giữa hai nước.

Thứ nhất: Hai bên cần mở rộng và đa dạng hóa thương mại hai chiều, đặc biệt trong các lĩnh vực bổ trợ như công nghiệp chế biến, chế tạo, dệt may, điện tử, nông thủy sản từ phía Việt Nam và dịch vụ logistics, thương mại, dịch vụ hỗ trợ kinh doanh từ phía Panama. Cơ quan chức năng hai nước cần phối hợp chặt chẽ về tiêu chuẩn, kiểm dịch và thủ tục tiếp cận thị trường nhằm thúc đẩy kết nối trực tiếp giữa các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối.

Thứ hai: Hai nước cần đưa logistics, hàng hải và mạng lưới phân phối trở thành khâu đột phá chiến lược. Mặc dù khoảng cách địa lý là một thử thách, nhưng nếu tổ chức tốt hạ tầng kết nối thì khoảng cách đó sẽ trở thành cơ hội kinh doanh lớn. Doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng Panama làm trung tâm kết nối tại Mỹ Latinh, trong khi doanh nghiệp Panama coi Việt Nam là địa bàn sản xuất và lắp ráp để tham gia sâu vào chuỗi giá trị ASEAN.

Thứ ba: Thúc đẩy đầu tư hai chiều và mở rộng sang các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, công nghệ tài chính, logistics thông minh, năng lượng xanh, đổi mới sáng tạo và nông nghiệp công nghệ cao. Hợp tác giai đoạn mới hướng tới mục tiêu cùng đầu tư, cùng phát triển thị trường và cùng tạo ra giá trị gia tăng cao.

Tán thành hướng tiếp cận này, Tổng thống José Raúl Mulino khuyến khích các tập đoàn lớn của Việt Nam thiết lập trụ sở khu vực tại Panama để hưởng các chính sách ưu đãi vượt trội về thuế, thị thực cấp nhanh cho nhân sự và môi trường pháp lý ổn định. Đồng thời, ông cũng khẳng định Panama sẵn sàng hợp tác với Việt Nam trong việc phát triển trung tâm phân phối xe điện, phụ tùng ô tô cho toàn vùng Mỹ Latinh, tham gia chiến lược đóng gói vi chip bán dẫn và học hỏi kinh nghiệm từ Việt Nam về sản xuất lúa gạo bền vững.

CHUYỂN HÓA TẦM NHÌN THÀNH NHỮNG HÀNH ĐỘNG THỰC CHẤT

Để các cam kết không dừng lại ở mức tiềm năng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị ngay sau diễn đàn, các cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp hai bên cần tập trung triển khai ba nhóm việc cụ thể.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Song Hà.

Thứ nhất: Phát huy tối đa hiệu quả cơ chế Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam – Panama nhằm tập trung tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp về thủ tục đầu tư, tiêu chuẩn kỹ thuật và logistics.

Thứ hai: Thúc đẩy vai trò cầu nối của các tổ chức đại diện doanh nghiệp, biến Biên bản ghi nhớ được ký kết giữa VCCI và Phòng Thương mại, Công nghiệp và Nông nghiệp Panama thành kênh chia sẻ thông tin thị trường thường xuyên và hiệu quả.

Thứ ba: Hai bên cần chủ động lựa chọn các dự án ưu tiên, xác định rõ lộ trình thực hiện và đơn vị đầu mối, lấy dự án và dòng vốn đầu tư thực tế làm thước đo cho hiệu quả hợp tác.

Về phía VCCI, ông Nguyễn Quang Vinh khẳng định VCCI sẽ không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, mà sẽ đồng hành xuyên suốt cùng doanh nghiệp hai nước trong quá trình tiếp cận thị trường, kết nối đối tác và theo dõi các cơ hội đầu tư sau diễn đàn.

"VCCI sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với Phòng Thương mại, Công nghiệp và Nông nghiệp Panama và các cơ quan đối tác Panama để cung cấp thông tin cập nhật về môi trường kinh doanh, giúp doanh nghiệp Panama tìm kiếm đối tác và mở rộng sự hiện diện tại Việt Nam", ông Vinh khẳng định.

Khép lại diễn đàn, Tổng thống Panama José Raúl Mulino gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng hành động có giá trị hơn ngàn lời nói. Với những nền tảng hợp tác đã được tạo dựng cùng tinh thần chủ động của cộng đồng doanh nghiệp hai bên, sự kết nối giữa năng lực sản xuất của Việt Nam và năng lực logistics của Panama hứa hẹn sẽ mang lại những kết quả kinh tế thực chất, đóng góp vào sự tăng trưởng bền vững của hai dân tộc trong giai đoạn mới.