Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong bảo vệ đa dạng sinh học tại Việt Nam

Đó là nội dung trọng tâm buổi họp báo được Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm (PCTP) về môi trường phối hợp Công an TP Hải Phòng tổ chức chiều nay tại TP Hải Phòng nhằm thông tin cho các Cơ quan báo chí việc thực hiện Kế hoạch số 628 ngày 17/10/2025 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong phối hợp tổ chức tuyên truyền đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản Việt Nam.

Thiếu tướng Hà Xuân Duy phát biểu tại họp báo.

Thiếu tướng Hà Xuân Duy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường và Đại tá Phạm Chí Hiếu, Phó Giám đốc Công an TP Hải Phòng chủ trì buổi họp báo.

Tham dự có đại diện lãnh đạo các Phòng chức năng của Cục Cảnh sát PCTP về môi trường, Công an TP Hải Phòng, đại diện lãnh đạo đặc khu Cát Hải và phóng viên báo chí của nhiều Cơ quan báo chí Trung ương và TP Hải Phòng.

Dấu ấn phối hợp liên ngành và những kết quả đáng ghi nhận

Ngày 17/10/2025, Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký kết Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm huy động sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng chức năng từ Trung ương đến địa phương trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Thượng tá Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Trưởng Phòng PCTP môi trường trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, đa dạng sinh học và tài nguyên, Cục Cảnh sát PCTP về môi trường báo cáo kết quả Kế hoạch 628.

Để cụ thể hóa ở cấp Cục, ngày 3/11/2025, Cục Cảnh sát PCTP về môi trường (Bộ Công an), Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (Bộ Quốc phòng), Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học cùng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã tiếp tục ký kết Kế hoạch phối hợp hành động. Ngay sau đó, các đơn vị trực thuộc hai Bộ đã chủ động ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc địa phương tổ chức triển khai.

Thành công lớn nhất của Kế hoạch 628 sau gần 8 tháng thực hiện chính là những "con số biết nói" trên mặt trận đấu tranh với tội phạm và xử lý vi phạm. Cụ thể, trong công tác điều tra cơ bản, thu thập thông tin, lực lượng liên ngành đã rà soát, xác định 127 khu vực, điểm nóng và 2.135 tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm để đưa vào diện quản lý, theo dõi; đồng thời phát hiện, giám sát 2.568 tổ chức, cá nhân có dấu hiệu mua bán, quảng cáo, kinh doanh động vật hoang dã trái pháp luật trên không gian mạng. Tổ chức 9.000 cuộc tuyên truyền tới hàng ngàn người dân; tổ chức cuộc họp, hội nghị, hội thảo với trên 300.000 lượt người tham gia, tổ chức ký cam kết đối với 9.141 tổ chức, cá nhân.

Thượng tá Nguyễn Văn Phác, Phó trưởng Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường, Công an TP Hải Phòng báo cáo tóm tắt kết quả Kế hoạch 628 của Công an TP Hải Phòng.

Lực lượng liên ngành toàn quốc tổ chức 11.732 đợt tuần tra, kiểm tra, phát hiện 3.151 vụ. Trong đó, xử lý hình sự 112 vụ/190 bị can; xử lý hành chính 1.145 vụ, tổng số tiền phạt đạt 6,737 tỉ đồng. Tịch thu 14.313 cá thể động vật hoang dã, tái thả 3.694 cá thể về môi trường tự nhiên, cứu hộ 1.843 cá thể; thu giữ 7.177 công cụ, phương tiện săn bắt động vật hoang dã và 837 công cụ, ngư cụ khai thác thủy sản trái phép.

Các đại biểu tại họp báo.

Riêng lực lượng Công an toàn quốc đã phát hiện, xử lý tổng cộng 634 vụ việc (xử lý hình sự 47 vụ với 59 bị can; xử phạt hành chính 414 vụ với số tiền phạt lên tới 2,5 tỷ đồng); cứu hộ và tái thả thành công gần 10.000 cá thể động vật hoang dã còn sống về với tự nhiên. Trong đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường trực tiếp kiểm tra, xử lý 11 vụ việc lớn, chuyển xử lý hình sự 1 vụ, xử lý hành chính 10 vụ.

Chuyển biến từ nhận thức đến thực tiễn địa phương

Dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo hai Bộ và hướng dẫn, chỉ đạo từ Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Công an các địa phương đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền để tập trung đánh thẳng vào các "điểm nóng". Nhờ đó, tình trạng săn bắt giảm sâu, nhận thức của quần chúng nhân dân được nâng lên rõ rệt. Phong trào “Không săn bắt - Không tiêu thụ” được lan tỏa rộng rãi. Nhiều người dân đã tự nguyện bàn giao động vật hoang dã và chuyển đổi nghề từ săn bắt sang bảo vệ.

Đại tá Ngô Duy Cương, Trưởng phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường, Công an TP Hải Phòng trả lời báo chí tại buổi họp báo.

Việc khởi tố hình sự một số vụ việc buôn bán, kinh doanh chim hoang dã tạo sức răn đe mạnh mẽ. Hệ sinh thái trên cả nước bước đầu có dấu hiệu phục hồi, ghi nhận các loài chim di cư và động vật hoang dã quý hiếm dần trở lại tại nhiều địa bàn như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Nghệ An, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Đồng Tháp... Tiêu biểu như loài Bồ nông chân xám xuất hiện trở lại tại Vườn Quốc gia Tràm Chim sau 6 năm vắng bóng.

Điển hình tại thành phố Hải Phòng, qua gần 8 tháng thực hiện Kế hoạch 628, Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường và Công an các đơn vị của TP Hải Phòng đã lập danh sách tuyên truyền đến 300 tổ chức, cá nhân; tổ chức hơn 1.000 lượt tuyên truyền cho người dân và 3 hội nghị pháp luật cho hơn 500 doanh nghiệp, hộ kinh doanh ký cam kết.

Lực lượng chức năng Hải Phòng đã phối hợp liên ngành tổ chức 853 lượt tuần tra, phát hiện 67 vụ việc với 70 đối tượng vi phạm, thu giữ 15 phương tiện thủy, 30 bộ kích điện, hơn 10.000 mét lưới; thả về tự nhiên 3 cá thể khỉ và hơn 9.000 cá thể chim hoang dã; khởi tố 4 vụ án hình sự và xử phạt hành chính 54 vụ với số tiền hơn 400 triệu đồng.

Thay mặt Cục Cảnh sát PCTP về môi trường, Thiếu tướng Hà Xuân Duy trao bức tranh trống đồng tặng UBND đặc khu Cát Hải.

Đại tá Ngô Duy Cương, Trưởng Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường, Công an Hải Phòng cho biết, những kết quả trên cho thấy quyết tâm chính trị rất cao của Công an TP Hải Phòng cùng các sở, ngành, địa phương trong công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và đấu tranh với các hành vi xâm hại tài nguyên thiên nhiên. “Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận thấy tình hình vi phạm vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Một số đối tượng lợi dụng địa bàn rộng, khu vực rừng, biển, cửa sông và không gian mạng thực hiện hành vi vi phạm” - Đại tá Cương nói.

Thiếu tướng Hà Xuân Duy trao Giấy khen của Cục Cảnh sát PCTP về môi trường tặng các phóng viên có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền về lĩnh vực đấu tranh PCTP về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm.

Thời gian tới, Công an TP Hải Phòng tập trung 4 nhiệm vụ trọng tâm: Tăng cường rà soát chặt chẽ các địa bàn và đối tượng trọng điểm. Nâng cao hiệu quả hợp tác giữa Công an, Kiểm lâm, chính quyền và các tổ chức bảo tồn. Tiếp tục đẩy mạnh phổ biến pháp luật nhằm thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng. Kiên quyết xử lý nạn săn bắt, mua bán trái phép động vật hoang dã, chim di cư; siết chặt quản lý súng săn, công cụ sát thương. Tập trung ngăn chặn khai thác thủy sản tận diệt trên tinh thầnxử lý nghiêm minh…

Tại buổi họp báo, bên cạnh những kết quả đáng mừng đã đạt được trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm cũng như hiệu quả công tác tuyên truyền nâng cao, chuyển biến nhận thức trong nhân dân về bảo vệ động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học thời gian qua, song vẫn còn một số tồn tại, bất cập cần các cơ quan chức năng tiếp tục đúc rút, để Kế hoạch 628 đạt hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới.

Các đại biểu tại buổi họp báo.

Kết luận buổi họp báo, Thiếu tướng Hà Xuân Duy khẳng định: Việc đấu tranh quyết liệt với loại tội phạm và vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam là hành trình dài, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nhân dân.

Theo Thiếu tướng Hà Xuân Duy, để phát huy hiệu quả của Kế hoạch 628, tại cuộc họp ngày 16/3/2026 vừa qua, lãnh đạo Bộ Công an yêu cầu Công an các đơn vị, địa phương tập trung giải quyết triệt để các "điểm nghẽn", tiếp tục triển khai quyết liệt Kế hoạch 628 với tinh thần “tuyệt đối không coi đây là phong trào", khắc phục triệt để tình trạng xử lý qua loa, chiếu lệ, nể nang, né tránh; thực hiện xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ động vật hoang dã, nguồn thủy sản tự nhiên không phải chỉ là nhiệm vụ của các lực lượng chức năng, mà cần sự đồng hành, chung tay từ nhận thức đến hành động của toàn xã hội. Đó mới thực sự là chìa khóa hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước.

Nhân dịp này, Cục Cảnh sát PCTP về môi trường đã trao Giấy khen tặng các phóng viên một số Cơ quan báo chí có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường và đấu tranh PCTP vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên và an toàn thực phẩm.