Tạo đà bứt phá cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Thành phố tổ chức nhiều sự kiện nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển bền vững. TRONG ẢNH: Hoạt động ký kết tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng 2025. Ảnh: Sở KH&CN

Gắn kết các thành tố

Thời gian qua, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng đã có sự phát triển mạnh mẽ cả về lượng và chất. Sự liên kết chặt chẽ giữa “4 nhà” gồm cơ quan Nhà nước, trường đại học/viện nghiên cứu, tổ chức hỗ trợ và cộng đồng doanh nghiệp đã tạo ra một bệ phóng vững chắc cho các ý tưởng sáng tạo.

Nhìn lại chặng đường phát triển vừa qua, bà Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ khẳng định, điểm nhấn lớn nhất của hệ sinh thái khởi nghiệp Đà Nẵng chính là sự bứt phá về cơ chế chính sách và hội nhập quốc tế. Đặc biệt, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 136/2024/QH15 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Đà Nẵng đã tạo ra những chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mang tính đột phá, chưa từng có tiền lệ.

Song song đó, thành phố đã chủ động hội nhập bằng việc thiết lập các không gian đổi mới sáng tạo, khu làm việc chung cho cộng đồng khởi nghiệp, tiêu biểu như Không gian đổi mới sáng tạo ở Đà Nẵng, Không gian đổi mới sáng tạo Đà Nẵng - Seoul, Không gian đổi mới sáng tạo Đà Nẵng - Singapore, Không gian đổi mới sáng tạo Đà Nẵng - Vùng Vịnh lớn Trung Quốc..., góp phần đưa các startup Đà Nẵng tiếp cận với thị trường quốc tế.

Hoạt động ký kết hợp tác tại Diễn đàn đầu tư mạo hiểm và thiên thần Đà Nẵng - “Danang Venture and Angel Summit 2025” (DAVAS 2025). Ảnh: TRẦN TRÚC

Nhờ những nỗ lực kiến tạo đó, đến nay Đà Nẵng đã hình thành một mạng lưới hỗ trợ rộng khắp với 3 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, 12 vườn ươm, 6 quỹ đầu tư khởi nghiệp, 8 không gian làm việc chung và khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Nổi bật, trong năm 2025, Đà Nẵng xếp thứ 766 trong top 1.000 thành phố tiêu biểu toàn cầu về hệ sinh thái khởi nghiệp; được chứng nhận “Hệ sinh thái khởi nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam” do StartupBlink đánh giá; được vinh danh và trao tặng Giải thưởng thành phố hấp dẫn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năm 2025.

Đóng góp vào thành quả chung đó có vai trò không nhỏ của các đơn vị ươm tạo. Bà Đoàn Thị Song Trang, Phó Giám đốc ươm tạo tại Vườn ươm doanh nghiệp Đà Nẵng (DNES) cho biết, đơn vị đang chuyển hướng mạnh mẽ sang mô hình ươm tạo kết hợp trực tuyến và trực tiếp (O2O).

“Trong giai đoạn mới, DNES sẽ thiết lập các KPI đo lường hiệu quả khắt khe hơn cho từng dự án. Thay vì dàn trải, chúng tôi sẽ tập trung nguồn lực để xây dựng hai hệ sinh thái khởi nghiệp chuyên sâu về thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng. Khi có sự tập trung, các startup sẽ nhận được sự hỗ trợ chuyên môn hóa cao nhất từ đội ngũ mentor (chuyên gia cố vấn) thông qua hình thức 1 kèm 1, giúp họ định hình chiến lược kinh doanh và né tránh những “vết xe đổ” của người đi trước”, bà Trang nói.

Gỡ khó cho startup

Dù đã gặt hái nhiều thành tựu, nhưng thực tiễn cho thấy các startup tại Đà Nẵng vẫn đang phải đối mặt với không ít “điểm nghẽn”, đặc biệt là trong khâu gọi vốn. Theo ông Vũ Tiến Dũng, Giám đốc Quỹ đầu tư Fundgo Đà Nẵng, điểm yếu của phần lớn startup Đà Nẵng hiện nay là thiếu kiến thức về khung pháp lý và quy trình gọi vốn chuyên nghiệp.

Đội thi “Smart HHO” của nhóm học sinh đến từ Trường THPT Phạm Phú Thứ, thành phố Đà Nẵng giành giải Ba tại cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ VIII (SV Startup 2026)”. Ảnh: K.N

“Khi đối diện với nhà đầu tư, các bạn thường loay hoay, không làm nổi bật được giá trị cốt lõi của dự án và không giải trình được dòng vốn sẽ phân bổ cụ thể cho từng giai đoạn ra sao. Lời khuyên của tôi là các startup cần kiên trì. Đừng nản lòng khi bị từ chối ở vòng gọi vốn đầu tiên. Hãy xem đó là cơ hội để hoàn thiện sản phẩm và khung pháp lý. Nhà đầu tư luôn đánh giá cao những dự án biết tập trung vào cốt lõi sản phẩm và kiên định với mục tiêu”, ông Dũng phân tích.

Để gỡ khó cho startup, theo đại diện Quỹ Fundgo, trong giai đoạn 2026 - 2030, đơn vị sẽ đồng hành sát sao cùng hệ sinh thái của thành phố thông qua việc tổ chức gặp gỡ các startup định kỳ hằng tuần. Điều này giúp các quỹ đầu tư theo dõi sát sao sự trưởng thành của dự án và sẵn sàng rót vốn khi thời cơ chín muồi. Đặc biệt là hỗ trợ pháp lý để thu hút thêm nhiều doanh nghiệp công nghệ chọn Đà Nẵng làm “cứ điểm” thành lập.

Đứng ở góc độ một nhà sáng lập đã dấn thân sâu vào lĩnh vực công nghệ cao, ông Nguyễn Nam Hải, Giám đốc điều hành kiêm Đồng sáng lập Công ty CP Avoca AI cho rằng, để hệ sinh thái khởi nghiệp Đà Nẵng thực sự vươn tầm quốc tế, thành phố cần thay đổi tư duy tiếp cận và tập trung đầu tư có trọng điểm. Theo ông Hải, Đà Nẵng cần tập trung nguồn lực cho 3 nhóm giải pháp cốt lõi. Thành phố không nên đầu tư dàn trải mà chỉ tập trung vào các nhóm công nghệ mũi nhọn vốn là thế mạnh của thành phố như: kinh tế xanh, logistics thông minh, vi mạch bán dẫn, AI và công nghệ dịch vụ du lịch.

Mặt khác, Giám đốc Avoca AI kiến nghị Đà Nẵng cần thu hút những “tài năng ngoại”, những Co-founder (người đồng sáng lập) quốc tế đến ươm tạo các dự án “kỳ lân”. Theo đó, thành phố cần rút gọn tối đa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định và giải ngân dự án khởi nghiệp; có thể học hỏi mô hình của Hàn Quốc: Nhà nước hợp tác và ủy quyền cho các vườn ươm tư nhân để họ dùng chuyên môn nghiệp vụ tự thẩm định dự án.

“Đặc biệt, cần sớm hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương (có sử dụng ngân sách nhà nước) để làm “vốn mồi” dẫn dắt và thu hút các nguồn lực xã hội hóa. Thành phố nên mạnh dạn trình Trung ương xem xét sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 136/2024/QH15 theo hướng cho phép mở rộng “không gian thử nghiệm” (sandbox) ra quy mô toàn thành phố thay vì bó hẹp trong một vài khu vực”, ông Hải đề xuất.

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, trên nền tảng Luật Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo vừa ban hành năm 2025 và Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội, sở sẽ tiếp tục tham mưu thành phố hoàn thiện hệ thống cơ chế. Trong đó, trọng tâm là xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và mở rộng không gian kết nối, đưa Đà Nẵng vững bước trở thành “bến đỗ” lý tưởng cho cộng đồng khởi nghiệp toàn cầu.