Tạo động lực để doanh nhân trẻ đổi mới và phát triển

Phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã trao đổi với ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), về cơ hội, thách thức và giải pháp đưa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào hoạt động của doanh nghiệp.

Nghị quyết 57 mở ra cơ hội và đặt ra yêu cầu gì đối với cộng đồng doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh, thưa ông?

Nghị quyết 57 xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực, động lực chính; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh.

Theo tôi, nghị quyết tạo động lực để cộng đồng doanh nhân chuyển sang những mô hình kinh doanh dựa nhiều hơn vào năng suất, tri thức và công nghệ. Với doanh nhân trẻ, đây là cơ hội tham gia sâu hơn vào nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ để phát triển sản phẩm và từng bước tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao hơn.

Trong không gian phát triển mới của TP Hồ Chí Minh, cơ hội này càng rõ khi cộng đồng doanh nhân trẻ có sự bổ trợ giữa các lĩnh vực công nghệ, tài chính, thương mại, sản xuất và logistics. Doanh nghiệp công nghệ có thể tìm đối tác thử nghiệm sản phẩm; doanh nghiệp sản xuất có thể tiếp cận chuyên gia, nguồn vốn và khách hàng trong mạng lưới của Hội. Kết nối tốt các nguồn lực sẽ giúp rút ngắn quá trình từ ý tưởng đến ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp phải có năng lực tiếp nhận. Người đứng đầu cần xác định rõ khâu nào cần thay đổi, dữ liệu và nhân sự đã sẵn sàng chưa, mức đầu tư bao nhiêu và hiệu quả được đo lường như thế nào.

Doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu từ những việc cụ thể như quản lý hàng tồn kho, kiểm soát chất lượng hoặc chăm sóc khách hàng. Khi từng khâu vận hành tốt hơn, mang lại hiệu quả thực tế, doanh nghiệp mới có cơ sở tiếp tục đầu tư và mở rộng.

Với Hội Doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra là nâng chất lượng hỗ trợ hội viên, giúp doanh nghiệp xác định đúng vấn đề, tiếp cận nguồn lực phù hợp và đánh giá được kết quả triển khai. Vì vậy, Hội xác định đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những trụ cột xuyên suốt nhiệm kỳ 2026 - 2029.

Hội sẽ cụ thể hóa định hướng này bằng những chương trình, hoạt động nào?

Ban Chấp hành Hội xác định 5 trụ cột cần triển khai đồng bộ, gồm: Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kiến tạo hệ sinh thái; nâng tầm doanh nhân; đối thoại chính sách; trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Quan điểm của chúng tôi là công nghệ phải đi cùng năng lực quản trị, nguồn lực đầu tư, thị trường và môi trường kinh doanh thuận lợi.

Các doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh chủ động đầu tư hệ thống, dây chuyền sản xuất hiện đại, tiên tiến.

Một trong những định hướng Hội đang tập trung là xây dựng YBA Innovation Hub, kết nối nhu cầu của doanh nghiệp hội viên với chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp, viện, trường và nhà đầu tư. Trong đó, mô hình Innovation Clinic hướng đến khảo sát thực trạng, tư vấn giải pháp phù hợp với từng doanh nghiệp.

Chúng tôi muốn bắt đầu từ những vấn đề như giảm tỷ lệ hàng lỗi, rút ngắn thời gian giao hàng, kiểm soát chi phí hoặc nâng hiệu quả bán hàng. Sau khi xác định đúng vấn đề mới lựa chọn công nghệ, phạm vi thử nghiệm và tiêu chí đánh giá. Cách làm này giúp chuyển đổi số xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Hội cũng tiếp tục phát huy các chương trình InnoEx, Vietnam CEO Forum, YBA Business & Library và hoạt động kết nối giao thương. Chúng tôi hướng đến tăng sự liên thông giữa các chương trình, giúp doanh nhân vừa tiếp cận kiến thức quản trị, vừa tìm được giải pháp, đối tác để triển khai tại doanh nghiệp.

Các mô hình ứng dụng hiệu quả cần được chia sẻ đầy đủ về cách làm, kết quả và những vấn đề phải điều chỉnh, để hội viên khác có thể tham khảo, rút kinh nghiệm.

Thông qua YBA+ và hoạt động kết nối theo chuỗi cung ứng, Hội hướng đến hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực công nghệ, tài chính, pháp lý và thị trường. Doanh nghiệp công nghệ cần môi trường thực tế để thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm; doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi cần đối tác hiểu hoạt động sản xuất, kinh doanh và có khả năng đồng hành lâu dài.

Song song với đó là đào tạo đội ngũ lãnh đạo và tăng cường đối thoại chính sách. Hiệu quả hỗ trợ phải được đánh giá qua những thay đổi tại doanh nghiệp: Giải pháp có được sử dụng thường xuyên không, năng suất có cải thiện không và doanh nghiệp có thể tiếp tục vận hành sau giai đoạn hỗ trợ hay không.

Những điểm nghẽn lớn nhất trong việc đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hiện nay là gì? Hội Doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh có đề xuất như thế nào để tháo gỡ?

Các điểm nghẽn hiện nay có mối liên hệ khá chặt chẽ với nhau. Doanh nghiệp có thể thiếu vốn, nhưng ngay cả khi có vốn, việc chuyển đổi cũng chưa chắc thành công nếu chưa xác định đúng nhu cầu hoặc không có nhân sự đủ năng lực để triển khai.

Nhiều startup trẻ ở TP Hồ Chí Minh không ngại thử nghiệm những hướng đi mới, từng bước tìm kiếm cơ hội trên thị trường.

Một trong những khó khăn lớn là năng lực xác định và tổ chức bài toán đổi mới. Không ít doanh nghiệp muốn chuyển đổi số nhưng quy trình hoạt động chưa được chuẩn hóa, dữ liệu còn phân tán và chưa xác định rõ ai chịu trách nhiệm xuyên suốt quá trình triển khai. Trong trường hợp đó, đầu tư thêm phần mềm hoặc thiết bị cũng chưa chắc mang lại hiệu quả. Do đó, việc hỗ trợ chuyển đổi số không nên chỉ dừng lại ở công nghệ, mà cần đi cùng với việc tư vấn quản trị, chuẩn hóa quy trình và đào tạo nguồn nhân lực.

Bên cạnh đó, việc đổi mới công nghệ cũng cần có thời gian thử nghiệm, điều chỉnh, trong khi doanh nghiệp vẫn phải duy trì sản xuất, kinh doanh và bảo đảm dòng tiền hằng ngày. Vì vậy, chúng tôi cho rằng các chương trình hỗ trợ cần quan tâm nhiều hơn đến giai đoạn tư vấn, thử nghiệm và đánh giá ban đầu; đồng thời có cách tiếp cận phù hợp với đặc thù của dự án công nghệ, tài sản trí tuệ và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Khoảng cách giữa nghiên cứu, giải pháp công nghệ và nhu cầu thị trường cũng là vấn đề cần được thu hẹp. Khi tiếp nhận một công nghệ mới, doanh nghiệp phải biết công nghệ đó giải quyết được vấn đề gì, có thể tích hợp với hệ thống hiện hữu hay không, trách nhiệm của các bên được xác định như thế nào khi xảy ra sự cố và dữ liệu được bảo vệ ra sao.

Do đó, việc hợp tác giữa doanh nghiệp với viện, trường cần xuất phát từ những đầu bài cụ thể, có yêu cầu đầu ra, lộ trình thử nghiệm, cũng như thỏa thuận rõ ràng về sở hữu trí tuệ.

Về chính sách, chúng tôi mong muốn các cơ chế hỗ trợ ngày càng dễ dàng tiếp cận hơn, với điều kiện rõ ràng, thủ tục phù hợp, có đầu mối hướng dẫn và thời gian xử lý minh bạch. Đối với những mô hình kinh doanh mới, cần tạo điều kiện thử nghiệm có kiểm soát trong phạm vi pháp luật cho phép, đồng thời quy định rõ trách nhiệm và phương thức quản trị rủi ro.

Hội Doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh sẽ đóng vai trò tập hợp các phản ánh, kiến nghị từ các doanh nghiệp là hội viên. Chúng tôi cho rằng kiến nghị phải thật sự cụ thể như là doanh nghiệp đang vướng ở đâu, ảnh hưởng như thế nào và đề xuất phương án xử lý ra sao. Có như vậy, hoạt động đối thoại giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý Nhà nước mới thực sự hiệu quả.

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2029, Hội Doanh nhân trẻ TP Hồ Chí Minh đặt ra những mục tiêu như thế nào để hình thành đội ngũ doanh nghiệp có tư duy đổi mới, có năng lực công nghệ và có khả năng hội nhập?

Mục tiêu chúng tôi hướng đến là xây dựng đội ngũ doanh nhân có khả năng đưa công nghệ vào quyết định và hoạt động kinh doanh. Người đứng đầu doanh nghiệp phải hiểu giá trị của dữ liệu, biết lựa chọn khoản đầu tư phù hợp, tổ chức đội ngũ và quản trị được rủi ro.

Tư duy đổi mới không chỉ nằm ở việc sử dụng một công nghệ mới mà phải thể hiện ở khả năng đặt lại câu hỏi về sản phẩm, khách hàng và cách thức vận hành doanh nghiệp. Tương tự, năng lực hội nhập không chỉ là đưa hàng hóa ra nước ngoài mà phải đáp ứng được tiêu chuẩn, thực hiện tốt hợp đồng và tạo dựng uy tín lâu dài với đối tác.

Các doanh nhân trẻ đoàn kết, hợp lực, đồng hành cùng sự phát triển của TP Hồ Chí Minh.

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2029, Hội đặt mục tiêu thu hút ít nhất 1.000 lượt hội viên, doanh nghiệp hội viên tham gia các hoạt động về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kết nối tối thiểu 300 doanh nghiệp với các nguồn lực chuyên môn và đối tác; xây dựng mạng lưới ít nhất 50 chuyên gia, đơn vị, đối tác giải pháp đồng hành và ghi nhận, lan tỏa ít nhất 30 mô hình doanh nghiệp có cải tiến về quản trị, công nghệ hoặc mô hình kinh doanh.

Để đạt được những mục tiêu trên, trước hết phải nâng năng lực của người đứng đầu gắn với những bài toán cụ thể tại doanh nghiệp. Các chương trình đào tạo, cố vấn hay chia sẻ kinh nghiệm phải giúp doanh nhân sau khi tham gia có thể đưa ra quyết định, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện tại chính doanh nghiệp của mình.

Cùng với đó, Hội sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp học hỏi và hợp tác với nhau. Những hội viên có kinh nghiệm, có năng lực công nghệ hoặc đang giữ vị trí trong các chuỗi cung ứng có thể hỗ trợ doanh nghiệp khác thử nghiệm giải pháp, hoàn thiện tiêu chuẩn và tiếp cận khách hàng. Qua đó, nguồn lực và kinh nghiệm trong cộng đồng doanh nhân trẻ có thể được chia sẻ và sử dụng hiệu quả hơn.

Ngoài ra, cũng cần gắn chuyển đổi số với hội nhập và phát triển bền vững. Công nghệ phải giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, truy xuất thông tin, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Đồng thời, quá trình chuyển đổi phải bảo đảm an toàn dữ liệu và chú trọng đào tạo người lao động để thích nghi với phương thức làm việc mới.

Khi đổi mới sáng tạo trở thành một phần trong cách quản trị và vận hành doanh nghiệp, tinh thần của Nghị quyết 57 mới thực sự đi vào đời sống sản xuất, kinh doanh và tạo thêm động lực tăng trưởng cho cộng đồng doanh nghiệp Thành phố.