Tạo dựng sinh kế bền vững từ Quỹ Hỗ trợ nông dân

Tại xóm Dân Chủ, xã Nam Tuấn, người dân thường xuyên chăm sóc, vệ sinh chuồng trại, đảm bảo an toàn trong thời điểm dịch tả lợn châu Phi diễn ra. Với những hộ tham gia các dự án vay vốn từ Quỹ "Hỗ trợ nông dân", nguồn vốn như một điểm tựa ban đầu để đầu tư sản xuất. 

Chị Nông Thị Ánh, Chi hội Nông dân Mỏ Sắt vay 50 triệu đồng từ Quỹ để phát triển chăn nuôi lợn, trồng cây bạch đàn, cây ăn quả. Chị Ánh chia sẻ: Gia đình tôi được tiếp cận nguồn vốn và sử dụng để phát triển chăn nuôi. Sau mỗi lứa xuất bán, tôi xoay vòng nguồn vốn để đầu tư trồng cây, nuôi gà, lợn. Đến nay, gia đình tôi trồng được 6 ha bạch đàn; nuôi 50 - 60 con lợn/lứa. Nhờ đó cuộc sống cải thiện so với trước đây.

Từ mô hình ở xóm Dân Chủ, xã Nam Tuấn có thể thấy, một khoản vay chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển thành hoạt động sản xuất, tạo ra thu nhập, giúp hộ vay có khả năng hoàn trả vốn và nguồn tiền tiếp tục quay vòng. Mục tiêu của nguồn Quỹ hướng vào xây dựng, phát triển và nhân rộng các mô hình sản xuất, kinh doanh thay vì phục vụ tiêu dùng.

Năm 2026, tổng nguồn Quỹ "Hỗ trợ nông dân" đang quản lý hơn 90,298 tỷ đồng. Trong đó, nguồn Trung ương ủy thác hơn 8,35 tỷ đồng, nguồn cấp tỉnh hơn 81,94 tỷ đồng. Riêng nguồn cấp tỉnh đang triển khai 307 dự án với 2.564 hộ vay, tổng số vốn hơn 79 tỷ đồng. Các nguồn vốn được tập trung vào những lĩnh vực phù hợp với sản xuất nông nghiệp của địa phương, trong đó có chăn nuôi trâu, bò, lợn, trồng quế, hồi, lâm nghiệp và các mô hình sản xuất khác. Hiện Quỹ có Hội đồng vận động, Hội đồng quản lý, Ban điều hành và Ban kiểm soát; ở cơ sở, Hội Nông dân tham gia tư vấn, hỗ trợ hội viên, theo dõi dự án, đôn đốc thu hồi vốn và báo cáo tình hình quản lý, sử dụng nguồn vốn.

Trong năm, Hội Nông dân tỉnh kiểm tra 8 xã, 8 dự án, 40 hộ; cấp xã kiểm tra 152 dự án với 1.523 người vay. Qua kiểm tra, việc quản lý vốn cơ bản được thực hiện chặt chẽ, cho vay đúng đối tượng, sử dụng đúng mục đích và trả nợ đúng hạn.

Hội Nông dân xã Nam Tuấn triển khai công tác vay vốn cho hội viên.

Một số dự án mang lại hiệu quả rõ nét, như: trồng dâu nuôi tằm tại xã Hưng Đạo giúp mỗi hộ tăng thu nhập từ 20 - 30 triệu đồng/năm; trồng hồi tại xã Đức Long, thu nhập từ 25 - 30 triệu đồng/hộ/năm; chăn nuôi bò sinh sản tại xóm Bình Lương, xã Hòa An, bình quân thu nhập 52 triệu đồng/hộ/năm, thành lập 2 tổ hợp tác chăn nuôi bò sinh sản, tạo việc làm thường xuyên cho 20 người. 

Từ nguồn Quỹ, 30 chi hội, tổ hội nghề nghiệp và 8 tổ hợp tác được hình thành; hơn 2.400 hộ được tiếp cận vốn, tạo hơn 2.500 việc làm và kết nạp 1.125 hội viên mới. Trong năm 2026, tổ chức 25 lớp chuyển giao kỹ thuật cho 1.507 hội viên, nông dân; cung ứng 4.550 con giống gia cầm.

Một trong những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động của Quỹ là bảo toàn và phát triển nguồn vốn. Người vay sử dụng vốn để sản xuất và có trách nhiệm hoàn trả theo thời hạn. Vì vậy, quản lý sau giải ngân có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn. Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Tuấn Nông Thị Phương Loan, để quản lý khoản vay, đơn vị thực hiện chặt chẽ qua 6 bước từ tiếp nhận nhu cầu vay vốn, bình xét, thẩm định, phê duyệt và ký hợp đồng đến giải ngân, kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng vốn và thu hồi vốn. Qua đó bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả.

Hiệu quả từ nguồn vốn Quỹ được thể hiện qua nhiều mô hình, song hoạt động còn đứng trước không ít khó khăn do là địa bàn có tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao. Trong 6 tháng đầu năm, dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm diễn biến phức tạp, nhất là dịch tả lợn châu Phi tác động trực tiếp đến hoạt động chăn nuôi và khả năng phát triển kinh tế của nhiều hộ. Một số dự án chưa đạt hiệu quả như mục tiêu đề ra. Nợ quá hạn toàn tỉnh giảm nhưng vẫn là một vấn đề cần tập trung xử lý.

Đồng chí Nguyễn Phương Huy, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh khẳng định: Hội Nông dân xác định việc hỗ trợ nông dân không chỉ dừng ở nguồn vốn mà còn phải đồng hành về kiến thức, kỹ thuật và định hướng sản xuất. Thông qua Quỹ, Hội lựa chọn những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế, khuyến khích nông dân phát triển sản xuất theo hướng xanh, thân thiện với môi trường, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và thích ứng với điều kiện tự nhiên. Thời gian tới, Hội tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn vốn, gắn hỗ trợ vốn với chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình liên kết, tổ hợp tác, từng bước hình thành những hướng sản xuất hiệu quả.