Tạo giá trị kinh tế - xã hội thông qua thương mại hóa công nghệ và phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ

Vận hành dây chuyền sản xuất pin năng lượng mặt trời tại Công ty TNHH Toyo Solar (100% vốn của Trung Quốc), khu công nghiệp Cẩm Khê. Ảnh minh họa: Tuấn Anh/TTXVN

Để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sân chơi công nghệ toàn cầu

Nhằm tạo không gian kết nối giữa các trường đại học, tổ chức quốc tế, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp để thúc đẩy vai trò trung tâm của các cơ sở giáo dục đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, ngày 15/5, Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Đại học, Cao đẳng Việt Nam, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phối hợp tổ chức Diễn đàn quốc gia “Vai trò của Đại học trong Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và hợp tác quốc tế”.

Diễn đàn nhấn mạnh xu hướng chuyển dịch từ mô hình đại học truyền thống sang mô hình đại học đổi mới sáng tạo, nơi hoạt động nghiên cứu, đào tạo và khởi nghiệp được tích hợp nhằm tạo ra giá trị kinh tế - xã hội thông qua thương mại hóa công nghệ và phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ. Trong khuôn khổ Diễn đàn, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông công bố Đề án thành lập Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo (PFUND).

Đây là cột mốc quan trọng trong chiến lược phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp và thị trường vốn.

Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố Đề án thành lập Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo trong khuôn khổ sự kiện. Ảnh: Hoàng Vân/TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông chia sẻ, những năm qua, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đã từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với các lĩnh vực thế mạnh như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an toàn thông tin, 5G/6G, chuyển đổi số... Nhiều hoạt động nghiên cứu, hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối doanh nghiệp và phát triển doanh nghiệp spin-off (doanh nghiệp được tách ra từ trường đại học, viện nghiên cứu) đã được triển khai, tạo nền tảng quan trọng cho việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhà trường.

Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hoài Bắc, vấn đề lớn nhất hiện nay là nguồn lực đầu tư giai đoạn sớm cho các dự án công nghệ và startup hình thành từ môi trường đại học. Nhiều ý tưởng, công nghệ và kết quả nghiên cứu tiềm năng vẫn gặp khó khăn trong quá trình chuyển từ phòng thí nghiệm ra thị trường do thiếu nguồn vốn, thiếu cơ chế kết nối nhà đầu tư và thiếu hệ sinh thái đồng hành phát triển doanh nghiệp. Vì vậy, PFUND được kỳ vọng sẽ từng bước kết nối nguồn lực từ cộng đồng cựu sinh viên Học viện, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và chuyên gia trong – ngoài nước để hỗ trợ các startup công nghệ có tiềm năng thương mại hóa và phát triển quy mô quốc tế.

Từ ngày 11-14/5, đoàn đại biểu công nghệ UAV Việt Nam tham gia Triển lãm XPONENTIAL 2026 tại Detroit, Hoa Kỳ. Đây là sự kiện lớn nhất thế giới về thiết bị không người lái (UAV) và hệ thống tự hành (Autonomy), được Hiệp hội xe không người lái quốc tế (AUVSI) tổ chức thường niên tại Hoa Kỳ kể từ năm 2016.

Năm nay, sự tham dự của doanh nghiệp Việt không còn là những nỗ lực riêng lẻ mà là sự hiệp lực của những "con sếu đầu đàn" trong ngành, ghi dấu mốc quan trọng khi Việt Nam tham gia với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, khẳng định vị thế và khát vọng của hệ sinh thái drone Việt trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Góp mặt tại XPONENTIAL 2026 có 3 doanh nghiệp Việt Nam tiên phong trong lĩnh vực này, gồm: Gremsy - chuyên về camera và hệ thống chống rung thế hệ mới; Realtime Robotics - chuyên drone quân sự và Saolatek - drone tích hợp và giáo dục đào tạo.

Ngoài ra, XPONENTIAL 2026 còn có sự tham dự của 2 đơn vị startup Việt Nam là XBLink (đơn vị phát triển module 4G, 5G để kết nối drone bay hàng trăm km mà không cần trạm điều khiển mặt đất) và Rustech (đơn vị phần mềm xây dựng thuật toán điều khiển drone bay theo chương trình tự hành).

Sự hiện diện tại Detroit không chỉ dừng lại ở việc trưng bày sản phẩm mà còn khẳng định năng nghiên cứu và phát triển, sản xuất của Việt Nam trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp. Triển lãm là cơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt kết nối trực tiếp với các đối tác và khách hàng tại thị trường khó tính nhất thế giới; học hỏi và cập nhật những xu hướng công nghệ tương lai để tối ưu hóa quy trình sản xuất trong nước; kêu gọi hợp tác, đầu tư, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất UAV quan trọng của khu vực theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong mọi lĩnh vực

Tại nhiều địa phương có nguồn tài nguyên di sản văn hóa, việc khai thác chưa thực sự tương xứng với tiềm năng. Nhiều giá trị di sản vẫn chủ yếu được khai thác dưới dạng tham quan truyền thống, trong khi các sản phẩm văn hóa sáng tạo có giá trị gia tăng cao vẫn còn khá hạn chế. Một trong những nguyên nhân quan trọng của tình trạng này là việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào khai thác di sản và phát triển sản phẩm văn hóa vẫn chưa được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh, đổi mới sáng tạo trở thành giải pháp thiết thực để các địa phương phát huy giá trị di sản, văn hóa, thúc đẩy sản xuất công nghiệp, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và tạo động lực tăng trưởng nhanh, bền vững.

Để nắm bắt cơ hội từ xu hướng công nghiệp văn hóa, Huế chuẩn bị đồng bộ về cả hạ tầng, con người và cơ chế chính sách. Về hạ tầng, Huế đầu tư hệ thống máy chủ đủ mạnh để vận hành các nền tảng dữ liệu lớn, từ định danh số đến triển lãm số và khai thác các tài sản số. Thành phố xây dựng các chính sách linh hoạt, khuyến khích hợp tác công - tư, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ tiếp cận, đề xuất, thử nghiệm và triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo, góp phần khai thác và phát huy giá trị di sản hiệu quả.

Thời gian qua, thành phố Huế và Công ty Cổ phần Phygital Labs đã triển khai nhiều dự án hiệu quả về ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số để tạo ra sản phẩm mới trải nghiệm di sản hoặc mang lại sự tiện lợi cho du khách như: định danh số cổ vật, triển lãm số, công nghệ kết nối không dây tầm ngắn (NFC)...

Sau 2 tháng chính thức đưa vào vận hành (từ ngày 17/3 đến ngày 14/5/2026), ứng dụng Phản ánh hiện trường i-HaTinh đã ghi nhận kết quả tích cực, trở thành “cánh tay nối dài” hiệu quả giúp chính quyền kịp thời lắng nghe và giải quyết các nguyện vọng chính đáng của người dân. Việc triển khai thành công ứng dụng i-HaTinh không chỉ góp phần hiện đại hóa công tác quản trị đô thị mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào sự phục vụ của chính quyền.

Các đơn vị giới thiệu và hướng dẫn quy trình sử dụng ứng dụng công dân số "i-HaTinh" cho người dân địa phương. Ảnh: Hoàng Ngà/TTXVN

Điểm nhấn trong công tác quản lý là sự vào cuộc đồng bộ của 87 đơn vị tham gia hệ thống xử lý. Tính minh bạch và tinh thần trách nhiệm được thể hiện rõ qua các con số: Trong số 1.512 phản ánh qua app, có 921 phản ánh đã được tiếp nhận và phân phối tới các cơ quan chức năng. Đến nay, đã có 772 phản ánh được xử lý dứt điểm và 149 trường hợp đang trong quá trình giải quyết. Đặc biệt, hệ thống ghi nhận không có trường hợp quá hạn, cho thấy quy trình xử lý phản ánh đã được vận hành một cách nghiêm túc và quyết liệt.

Bên cạnh chức năng phản ánh hiện trường, i-HaTinh còn là kênh đóng góp ý kiến xây dựng tỉnh với 345 lượt góp ý. Hệ thống tổng đài 19009038 cũng phát huy vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và kết nối với 395 cuộc gọi đến và 2.203 cuộc gọi đi để xác minh, phản hồi thông tin cho người dân.

Thước đo chính xác nhất cho hiệu quả của ứng dụng chính là sự đánh giá từ phía người dân. Theo kết quả khảo sát mức độ hài lòng, trong số 498 lượt đánh giá, có tới 394 lượt bày tỏ sự hài lòng, chiếm tỷ lệ gần 80%. Đây là con số ấn tượng đối với một ứng dụng chính quyền số mới đi vào hoạt động.

Để Nghị quyết số 57-NQ/TW thực sự đi vào cuộc sống, các ngành, địa phương còn rất nhiều việc cần làm, nhất là tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng dữ liệu và cơ chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, với những bước đi đồng bộ và quyết liệt, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang thực sự trở thành động lực phát triển mới trong thời gian tới.