Tạo kháng thể số cho học sinh phòng bẫy lừa đảo trên không gian mạng

Trang bị “kháng thể số” giúp các em nâng cao khả năng nhận diện, phòng tránh và chủ động bảo vệ mình trước những cạm bẫy trên môi trường mạng. Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) trả lời phỏng vấn báo Tin tức và Dân tộc xung quanh chủ đề trên.

Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA).

Ông có thể cho biết lý do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và đối tác lại chọn thời điểm này để đẩy mạnh trang bị “Vaccine Số” cho học sinh THCS và THPT?

Môi trường Internet cùng sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra nhiều cơ hội, nhưng cũng xuất hiện những “cái bẫy” ngày càng tinh vi. Trẻ em, đặc biệt là học sinh THCS và THPT là nhóm dễ bị tổn thương trước các hình thức lừa đảo, giả mạo, thao túng hành vi và những nguy cơ trên không gian mạng.

Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia đã đồng hành với Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Việc triển khai chiến dịch Teen Safety School Tour 2026 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang tăng cường các giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Đặc biệt, Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu thúc đẩy các giải pháp bảo vệ, giáo dục và hỗ trợ trẻ em trong môi trường số.

Teen Safety School Tour 2026 mong muốn chuyển hóa chủ trương thành những hành động cụ thể, đưa kiến thức và kỹ năng an toàn số đến trực tiếp với học sinh thông qua các hoạt động trải nghiệm, tương tác và thực hành tại trường học.

Đây cũng là yêu cầu xuất phát từ thực tế. Sự phát triển của AI, các nền tảng mạng xã hội cùng những hình thức lừa đảo, giả mạo mới khiến việc trang bị kỹ năng phòng ngừa cần được thực hiện sớm, thường xuyên và phù hợp với từng lứa tuổi. Nếu không được trang bị kiến thức và kỹ năng số, các em rất dễ bị dẫn dụ và trở thành nạn nhân của lừa đảo trên không gian mạng.

Về lâu dài, thay vì chỉ xử lý sự cố sau khi xảy ra, cần hình thành cho học sinh năng lực tự bảo vệ, tư duy phản biện và thói quen sử dụng công nghệ có trách nhiệm ngay từ môi trường học đường. Đó chính là ý nghĩa của việc trang bị “Vaccine số” cho thế hệ trẻ.

Vaccine số cũng giống như vaccine tiêm chủng, cần phòng ngừa ngay từ ban đầu để trẻ em có kỹ năng an toàn trên không gian mạng. Vaccine số để mỗi học sinh không chỉ là người dùng internet mà còn là một công dân số an toàn.

Học sinh hào hứng tham gia câu hỏi trắc nghiệm về phòng ngừa rủi ro trên mạng.

Mục đích lớn nhất mà Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia hướng tới khi đồng tổ chức chiến dịch Teen Safety School Tour 2026 là gì, thưa ông?

Với Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, mục tiêu của Teen Safety School Tour 2026 không chỉ là trang bị kiến thức an toàn số cho học sinh, mà còn đưa an ninh mạng đến gần hơn với đời sống xã hội, bắt đầu từ những đối tượng cần được trang bị năng lực tự bảo vệ ngay từ sớm.

Vai trò của NCA không chỉ là kết nối các chuyên gia, doanh nghiệp và nguồn lực trong lĩnh vực an ninh mạng, mà còn chuyển hóa tri thức chuyên môn thành những giá trị thiết thực cho cộng đồng.

Thông qua chương trình, Hiệp hội mong muốn tạo cầu nối giữa cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, cùng xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Về lâu dài, NCA kỳ vọng an toàn số sẽ trở thành một năng lực phổ quát, được hình thành từ nhà trường, được củng cố bởi gia đình và được hỗ trợ bởi toàn xã hội. Đó cũng là cách NCA thực hiện cam kết đồng hành cùng Việt Nam kiến tạo một không gian mạng an toàn, nhân văn và phát triển bền vững.

NCA sẽ triển khai tại các trường như thế nào, nhất là các trường ở vùng sâu, vùng xa, thưa ông?

Trong giai đoạn 2026 - 2027, chúng tôi hướng tới phổ cập chương trình đến các điểm trường trên cả nước, trong đó ưu tiên những trường có nguy cơ cao trong sử dụng Internet và những nơi học sinh có nguy cơ đối mặt với các hành vi thao túng trên không gian mạng.

Chương trình sẽ được triển khai rộng khắp, không chỉ tập trung tại các đô thị mà còn hướng tới các trường vùng sâu, vùng xa. Mục tiêu là để học sinh ở mọi khu vực đều có cơ hội tiếp cận kiến thức, kỹ năng cần thiết để nhận diện nguy cơ, phòng tránh lừa đảo và chủ động bảo vệ mình khi tham gia môi trường số.