Tạo lập kết quả đo lường tin cậy để người dân, doanh nghiệp có thể xác nhận khi cần
Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng, để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường.
Sáng 13/11, với đa số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình trước khi Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân cho biết, đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân, mỗi hoạt động của mọi doanh nghiệp. Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng, để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân trình bày báo cáo tại hội trường.
"Trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới. Vì vậy, đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Theo đó, việc sửa đổi luật lần này nhằm giải quyết những bất cập của thực tiễn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động đo lường đáp ứng yêu cầu phát triển mới, góp phần thể chế hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Luật hướng tới đổi mới phương thức quản lý để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Quản lý về đo lường phải tập trung vào những hoạt động có nguy cơ gây thiệt hại, những lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người dân.
Kết quả biểu quyết thông qua dự án luật.
Bên cạnh đó, tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số trong hoạt động đo lường. Phương tiện đo ngày nay càng phụ thuộc nhiều vào phần mềm, kết nối mạng và xử lý dữ liệu. Do đó, yêu cầu quản lý phải bao quát cả phương tiện đo, phần mềm và dữ liệu hình thành trong quá trình đo.
"Điều người dân và doanh nghiệp cần là kết quả đo có thể tin cậy, kiểm tra và xác nhận khi cần thiết. Chuyển đổi số trong đo lường vì vậy phải gắn với bảo vệ tính toàn vẹn của dữ liệu, phòng ngừa việc can thiệp trái phép và đảm bảo căn cứ giải quyết khi có tranh chấp", Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho hay.
Luật Đo lường sửa đổi được Quốc hội thông qua hướng tới ưu tiên phát triển KHCN về đo lường trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ mới, năng lượng mới, y tế và chăm sóc sức khỏe, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…
Bên cạnh đó, luật cũng khuyến khích phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường theo hướng hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, gắn với các ngành, lĩnh vực trọng điểm, kết hợp giữa đầu tư công và xã hội hóa.
Luật cũng nghiêm cấm giả mạo vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường. Nghiêm cấm tẩy xóa, sửa chữa trái phép nội dung của vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường được cung cấp...
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường nghiêm cấm hành vi cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường hoặc hệ thống quản trị dữ liệu đo lường làm gián đoạn, mất hoặc làm sai lệch dữ liệu...