Phiên chất vấn thẳng thắn, trách nhiệm, làm rõ giải pháp phát triển

PGS.TS. Trần Hoàng Ngân nêu câu hỏi trong phiên chất vấn ngày 12/11 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Củng cố niềm tin vào các mục tiêu phát triển

Đánh giá về phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Quốc hội ngày 12/11, PGS.TS. Trần Hoàng Ngân cho rằng đây là phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội khóa XVI và Quốc hội đã dành một ngày cho hoạt động chất vấn đối với Thủ tướng Chính phủ và hai Bộ trưởng.

Quốc hội đã lựa chọn hai lĩnh vực có ý nghĩa đột phá là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tài chính, ngân sách, huy động vốn. Đây đều là những động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Tại phiên chất vấn, các đại biểu Quốc hội đã đặt nhiều câu hỏi đối với hai Bộ trưởng và những nội dung được trả lời cơ bản đáp ứng đầy đủ các vấn đề mà đại biểu quan tâm, mong đợi.

Đặc biệt, phần trả lời chất vấn của Thủ tướng Chính phủ đã nhận được sự đồng tình, đánh giá cao của các đại biểu Quốc hội. Trong phần phát biểu mở đầu, Thủ tướng đã khái quát những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong hơn 10 tháng qua, đồng thời cung cấp nhiều thông tin tích cực.

Các câu hỏi dành cho Thủ tướng Lê Minh Hưng tập trung vào những vấn đề lớn như xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường; tăng cường gắn kết giữa khu vực kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài; nâng cao giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là Thủ tướng đã phân tích cụ thể yêu cầu về huy động nguồn lực để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo đó, để đạt được mục tiêu này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6 triệu đến 6,4 triệu tỷ đồng. Thủ tướng cũng chỉ rõ các nguồn lực cần huy động, bao gồm vốn đầu tư công, vốn đầu tư từ khu vực kinh tế tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài; đồng thời đề cập đến việc tái cấu trúc thị trường chứng khoán nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho nền kinh tế.

Điều quan trọng là qua phần trả lời chất vấn, Thủ tướng đã góp phần củng cố thêm niềm tin của các đại biểu Quốc hội vào khả năng thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội đã đề ra. Thủ tướng không chỉ nêu mục tiêu mà còn đưa ra những giải pháp cụ thể, trong đó nhấn mạnh việc huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; phát huy tiềm năng, lợi thế của 34 địa phương trên cơ sở hoàn thiện quy hoạch, đầu tư kết cấu hạ tầng, tăng cường kết nối liên vùng. Cùng với đó là tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng địa phương quyết, địa phương làm; tạo lập thể chế thuận lợi để phát huy sức mạnh tổng hợp và tiềm năng phát triển của các địa phương.

Nhìn chung, PGS.TS. Trần Hoàng Ngân cho biết ông rất hài lòng với phần trả lời chất vấn của Thủ tướng. Nhiều đại biểu Quốc hội cũng thể hiện sự đồng tình bằng những tràng pháo tay khi kết thúc phiên chất vấn.

Điểm nổi bật của phiên chất vấn lần này là tinh thần thẳng thắn, trực diện và cầu thị của Thủ tướng Chính phủ cũng như các Bộ trưởng. Qua trao đổi, nhiều đại biểu Quốc hội có chung nhận xét rằng các Bộ trưởng và Thủ tướng đều trả lời trực tiếp vào nội dung câu hỏi, không vòng vo, né tránh. Cách trả lời ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề cũng giúp tiết kiệm thời gian, tạo điều kiện để có thêm nhiều đại biểu tham gia chất vấn.

Điều đó cho thấy Thủ tướng và các Bộ trưởng đã nắm bắt rất nhanh những vấn đề mà đại biểu Quốc hội đặt ra. Các câu trả lời không chỉ dựa trên kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm quản lý mà còn xuất phát từ thực tiễn điều hành, từ những bài học kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm.

Đáng chú ý, Thủ tướng và các Bộ trưởng cũng thể hiện tinh thần cầu thị khi lắng nghe, tiếp thu và cảm ơn những ý kiến đóng góp, hiến kế của các đại biểu Quốc hội. "Tôi đánh giá rất cao tinh thần này, bởi đây là yếu tố quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành", PGS.TS. Trần Hoàng Ngân nói.

PGS.TS. Trần Hoàng Ngân cho biết, nội dung ấn tượng nhất trong phần trả lời của Thủ tướng là vấn đề huy động nguồn lực cho phát triển. Đó là việc huy động vốn đầu tư, phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương và khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng. Đây cũng là những vấn đề tôi đặc biệt quan tâm và đã được Thủ tướng giải đáp thỏa đáng.

Đối với phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, PGS.TS. Trần Hoàng Ngân đánh giá cao những nội dung liên quan đến đầu tư công, chống thất thu ngân sách, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, mặc dù đây là lần đầu tiên trả lời chất vấn trước Quốc hội, nhưng Bộ trưởng đã thể hiện khả năng nắm bắt công việc nhanh, trả lời cụ thể, đi thẳng vào những vấn đề mà đại biểu đặt ra.

Trong đó, có những nội dung quan trọng như hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ; cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận, ứng dụng công nghệ.

Đặc biệt, PGS.TS. Trần Hoàng Ngân đánh giá cao cách tiếp cận của Bộ trưởng trong việc đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Ông cũng rất ấn tượng với việc Bộ trưởng dẫn chứng những câu chuyện thực tế từ các chuyến công tác, trong đó có câu chuyện về trái sầu riêng, để minh họa cho yêu cầu ứng dụng khoa học công nghệ, tìm kiếm những giải pháp căn cơ nhằm phát triển kinh tế tuần hoàn, khai thác và sử dụng triệt để, hiệu quả giá trị của các sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Mai Hà, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Y-Dược Việt Nam - Ảnh: chinhphu.vn/NA

 Chuyển đổi số phải thực chất, lấy người dân làm trung tâm

Qua theo dõi phần trả lời chất vấn về lĩnh vực khoa học, công nghệ tại kỳ họp Quốc hội ngày 12/11, bà Nguyễn Thị Mai Hà, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Y - Dược Việt Nam (TP. Đà Nẵng), cho biết đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, nhất là các vấn đề về chuyển đổi số, ứng dụng AI, cơ sở dữ liệu dùng chung và cải cách thủ tục hành chính.

Bà Nguyễn Thị Mai Hà cho rằng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân liên quan đến dữ liệu, hạ tầng. Về chuyển đổi số, Bộ trưởng đã chỉ ra khá cụ thể những nguyên nhân khiến người dân vẫn phải đi lại nhiều lần, cán bộ cơ sở còn phải thực hiện nhiều thao tác thủ công, trong đó có phần mềm thiếu đồng bộ, dữ liệu chưa đầy đủ, hạ tầng và năng lực tiếp cận công nghệ còn hạn chế.

"Việc Bộ Khoa học và Công nghệ xuống cơ sở khảo sát, thống kê các khó khăn và xây dựng giải pháp cho cán bộ cấp xã là hướng tiếp cận cần thiết. Tuy nhiên, điều người dân mong muốn là sớm khắc phục tình trạng mỗi ngành, mỗi địa phương sử dụng một hệ thống khác nhau, chấm dứt việc người dân phải cung cấp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có", bà Nguyễn Thị Mai Hà kiến nghị.

Về quản lý và phát triển AI, bà Nguyễn Thị Mai Hà cho rằng, việc xây dựng hành lang pháp lý và phân loại mức độ rủi ro của AI là cần thiết trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh. Tuy nhiên, cần có hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu để người dân, doanh nghiệp biết cách khai thác AI an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bản quyền và thông tin nội bộ, đồng thời không tạo ra những rào cản không cần thiết đối với đổi mới sáng tạo.

Bà cũng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ xác định rõ lộ trình, thời hạn khắc phục từng hạn chế, tăng cường kiểm tra, giám sát và công khai kết quả thực hiện. Đặc biệt, cần lấy mức độ hài lòng, thời gian và chi phí người dân tiết kiệm được làm thước đo hiệu quả.

"Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi cán bộ không cần phải làm những việc không cần thiết, người dân được phục vụ tốt hơn, thủ tục đơn giản hơn, minh bạch hơn và không phải trở thành người đi giải quyết những bất cập của hệ thống công nghệ", bà Nguyễn Thị Mai Hà chia sẻ.

Về ứng dụng AI trong trường học, bà Nguyễn Thị Mai Hà cho rằng đây là ứng dụng cần thiết đối với cả hoạt động giảng dạy của giáo viên và quá trình học tập, rèn luyện kỹ năng của sinh viên. Tuy nhiên, AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của người thầy và quá trình thực hành trực tiếp của sinh viên.

Bà đồng thời mong muốn Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm xây dựng nền tảng AI giáo dục "Made in Vietnam", cùng các trợ lý ảo an toàn, được chuẩn hóa, phục vụ hiệu quả hơn cho hoạt động dạy và học.