Tạo môi trường kinh doanh lành mạnh

Thẩm phán Tòa án nhân dân thành phố tiếp đương sự trong vụ án kinh doanh thương mại. Ảnh: Phạm Huệ

Việc nhiều vụ án kinh doanh thương mại được giải quyết nhanh chóng, đúng quy định pháp luật đang góp phần bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, tạo động lực cho kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Nhiều tranh chấp phát sinh từ hoạt động vay vốn, kinh doanh

Thời gian qua, trên địa bàn Đồng Nai xuất hiện nhiều vụ tranh chấp kinh doanh thương mại với giá trị lớn, liên quan đến vay vốn ngân hàng, mua bán hàng hóa, hợp tác đầu tư hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính giữa các bên.

Một trong những vụ việc điển hình là tranh chấp giữa Ngân hàng Q. (thành phố Hà Nội) và ông T.N.D. (ở phường Tân Triều). Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2011, ông T.N.D. nhiều lần vay của ngân hàng này tổng số tiền khoảng 320 triệu đồng. Tuy nhiên, sau nhiều năm không thực hiện nghĩa vụ thanh toán nên số tiền lãi và gốc phát sinh lên đến hơn 1,9 tỷ đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án, phía ngân hàng yêu cầu ông T.N.D. thanh toán khoản nợ, nếu không sẽ xử lý tài sản thế chấp là thửa đất tại phường Trấn Biên do cha mẹ cho ông T.N.D. Sau quá trình xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, tháng 4-2026, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai) đã tuyên buộc ông T.N.D. phải thanh toán cho Ngân hàng Q. số tiền hơn 1,9 tỷ đồng theo quy định.

Một vụ việc khác cũng thu hút sự quan tâm là tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa giữa Công ty H. (phường Biên Hòa) và Công ty K. (tỉnh Lâm Đồng). 2 công ty có quan hệ mua bán hàng hóa kéo dài từ năm 2011-2023. Do hoạt động kinh doanh gặp khó khăn nên Công ty K. không tiếp tục thanh toán các khoản công nợ cho Công ty H., khiến tổng số tiền nợ gốc và lãi phát sinh lên hơn 11 tỷ đồng.

Trong quá trình xét xử, Công ty K. cho rằng thời hiệu khởi kiện đối với nhiều hợp đồng đã hết nên chỉ đồng ý thanh toán hơn 700 triệu đồng đối với các giao dịch còn trong thời hạn khởi kiện. Tuy nhiên, sau nhiều lần đưa vụ án ra xét xử, tháng 3-2026, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai) đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty H., buộc Công ty K. thanh toán toàn bộ số tiền hơn 11 tỷ đồng còn nợ.

Ngoài các vụ việc nêu trên, nhiều tranh chấp khác liên quan đến hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, hợp tác đầu tư, cung cấp hàng hóa, thi công công trình hay thực hiện nghĩa vụ thanh toán cũng diễn ra khá phổ biến. Không ít trường hợp giao dịch được thực hiện dựa trên sự quen biết, tin tưởng lẫn nhau, hợp đồng còn sơ sài hoặc thiếu chặt chẽ về pháp lý. Khi phát sinh mâu thuẫn, các bên khó xác định rõ trách nhiệm, quyền lợi hoặc thiếu chứng cứ chứng minh quá trình giao dịch, thanh toán.

Tạo môi trường kinh doanh ổn định

Theo một thẩm phán tại Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai, khi địa phương phát triển theo hướng đô thị hiện đại, hoạt động đầu tư, vay vốn, hợp tác kinh doanh và cung ứng hàng hóa diễn ra sôi động hơn thì tranh chấp thương mại phát sinh là điều bình thường của nền kinh tế thị trường. Điều quan trọng là các vụ việc phải được giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật để bảo vệ quyền lợi của các bên và bảo đảm sự ổn định cho môi trường đầu tư.

Vị thẩm phán này cũng cho biết, các tranh chấp hiện nay chủ yếu liên quan đến chậm thanh toán công nợ, vi phạm hợp đồng, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng dự án hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, điểm tích cực là nhiều vụ việc đã được giải quyết thông qua hòa giải, đối thoại hoặc xét xử kịp thời, góp phần giúp doanh nghiệp sớm ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, hạn chế tình trạng nợ kéo dài.

Theo luật sư Vũ Duy Nam, Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai, trong bối cảnh nền kinh tế phát triển nhanh, tranh chấp thương mại là vấn đề khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu có cơ chế xử lý hiệu quả, minh bạch và nhanh chóng sẽ giúp thị trường vận hành lành mạnh hơn.

“Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã thay đổi tư duy, ưu tiên thương lượng, hòa giải trước khi khởi kiện nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí và giữ mối quan hệ hợp tác lâu dài. Đây được xem là xu hướng tích cực trong môi trường kinh doanh hiện đại” - luật sư Vũ Duy Nam cho biết.

Thời gian qua, ngành tòa án Đồng Nai đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại. Trong đó, chú trọng công tác hòa giải ngay từ giai đoạn đầu; tăng cường đối thoại giữa các bên để hạn chế phát sinh tranh chấp kéo dài; đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa hồ sơ nhằm rút ngắn thời gian giải quyết vụ án.

Bên cạnh đó, việc nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ thẩm phán, tăng cường phối hợp giữa tòa án, cơ quan thi hành án, ngân hàng và các đơn vị liên quan cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình xác minh tài sản, thu hồi công nợ và thi hành án.

Theo các chuyên gia pháp lý, để hạn chế tranh chấp phát sinh, doanh nghiệp và người dân cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh. Các hợp đồng vay vốn, hợp tác đầu tư, mua bán hàng hóa cần được xây dựng rõ ràng, chặt chẽ về quyền và nghĩa vụ của các bên. Đồng thời, doanh nghiệp nên chủ động tham vấn luật sư hoặc chuyên gia pháp lý ngay từ đầu để phòng ngừa rủi ro.

Việc giải quyết hiệu quả các tranh chấp kinh doanh thương mại không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, cá nhân mà còn góp phần tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư; tạo sự lành mạnh trong môi trường kinh doanh và thúc đẩy dòng vốn lưu thông ổn định hơn cho sự phát triển kinh tế của thành phố.