Tạo sức bật cho kinh tế nông nghiệp

Kinh tế vườn mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân vùng nông thôn, miền núi. TRONG ẢNH: Vườn bưởi của người dân thôn Bình Yên, xã Quế Phước. Ảnh: HỒ QUÂN

Từ nền tảng sẵn có…

Tiên Phước là một trong những địa phương chủ lực trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại của thành phố.

Hiện nay, tổng diện tích kinh tế vườn toàn xã đạt hơn 1.768ha, trong đó có 1.317 hộ có diện tích vườn từ 1.000m2 trở lên, 136 vườn đạt tiêu chí vườn mẫu, 15 cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại.

Các loại cây trồng chủ lực, tạo dựng được thương hiệu trên địa bàn là măng cụt (248ha), lòn bon (109ha), cau (169ha), bưởi da xanh (49ha), sầu riêng (31ha), hồ tiêu (26,5ha)… Đáng chú ý, tiêu Tiên Phước đã được cấp chỉ dẫn địa lý trong năm 2026.

Chủ tịch UBND xã Tiên Phước Nguyễn Hùng Anh cho biết, thông qua nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù trong thời gian qua đã tạo động lực để người dân cải tạo vườn tạp, mở rộng diện tích cây trồng có giá trị, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả.

Riêng trong giai đoạn 2021 - 2025, địa phương đã hỗ trợ phát triển 367 vườn và 3 trang trại, với tổng kinh phí hơn 15 tỷ đồng.

Ngoài ra, địa phương xây dựng 10ha măng cụt, 5ha bưởi da xanh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; 5,29ha măng cụt được cấp mã số vùng trồng; phát triển 18 sản phẩm OCOP có nguồn gốc từ kinh tế vườn, trang trại; 11 hợp tác xã tham gia liên kết chuỗi giá trị sản xuất - tiêu thụ.

Việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất sẽ giúp người dân phát triển hiệu quả các loại cây trồng có giá trị cao. Ảnh: HỒ QUÂN

“Thu nhập bình quân đối với kinh tế vườn trên địa bàn xã khoảng 170 triệu đồng/ha, đóng góp khoảng 42% giá trị sản xuất nông nghiệp của xã. Đáng nói, không chỉ nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, kinh tế vườn còn góp phần tạo dựng cảnh quan nông thôn đặc trưng của Tiên Phước. Đây là nền tảng để địa phương chủ động chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang phát triển kinh tế vườn đa giá trị, kết hợp sản xuất, chế biến, thương mại, trải nghiệm văn hóa và du lịch sinh thái”, ông Hùng Anh nói.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn thành phố hiện có hơn 150.000 vườn, trang trại. Giai đoạn 2021 - 2025, có gần 1.900 vườn và 20 trang trại được tiếp cận các chính sách hỗ trợ.

Qua đó, chủ vườn, chủ trang trại có thêm điều kiện đầu tư, phát triển các mô hình kinh tế đồng bộ, bài bản. Nhiều mô hình đã ứng dụng các hệ thống quản lý các khâu sản xuất, chăn nuôi điều khiển qua điện thoại thông minh, giúp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đến nay, toàn thành phố có hơn 220 vườn, trang trại có tiềm năng kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm và khoảng 1.600 vườn đã tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Kinh tế vườn thay đổi diện mạo vùng nông thôn Tiên Phước. Ảnh: HỒ QUÂN

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Thị Bích Hậu, Đà Nẵng không thiếu nền tảng sản xuất, chủ thể hay sản phẩm. Điểm cần giải quyết trong thời gian tới là nâng chất lượng của các mô hình. Trọng tâm phải tổ chức lại sản xuất, nâng chất lượng, tăng tỷ lệ chế biến, mở rộng thị trường và sử dụng dữ liệu để nâng hiệu quả quản trị.

Đồng bộ các giải pháp

Những rào cản trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại được ngành nông nghiệp chỉ ra như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chưa chặt chẽ; việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số chưa đồng đều; năng lực tổ chức sản xuất, tiếp cận thị trường và nguồn lực đầu tư của chủ thể còn hạn chế…

Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, để kinh tế vườn, trang trại chuyển đổi số hiệu quả thì các cơ quan quản lý nhà nước cần chú trọng việc chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành và chuyển từ báo cáo bằng dữ liệu sang quản trị bằng dữ liệu.

Nông dân có thể xây dựng “vườn số”, “trang trại số” và đánh giá hiệu quả bằng các hệ thống chỉ số trong các chu kỳ sản xuất.

Trước mắt, cần lựa chọn một số chuỗi sản phẩm có điều kiện rõ để thí điểm giải pháp số, đánh giá hiệu quả.

Đồng thời, cần xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, hợp tác xã, doanh nghiệp tiêu thụ, nhà nghiên cứu và địa phương để kết quả hội thảo được chuyển thành những mô hình thực tế.

Cây lòn bon là cây trồng chủ lực, mang hiệu quả kinh tế cao cho người dân Tiên Phước. TRONG ẢNH: Ông Ngô Minh Hòa ở thôn Trà Lai, xã Tiên Phước đang thu hoạch lòn bon trong vườn nhà. Ảnh: Hồ Quân

Ông Trần Quý Tấn, Trưởng phòng Quản lý Lữ hành (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại không chỉ nhằm nâng cao năng suất và giá trị nông sản, mà cần khai thác thêm giá trị từ cảnh quan, sản phẩm, văn hóa và trải nghiệm nông nghiệp. Trong đó, du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn và các chương trình tham quan, trải nghiệm tại nhà vườn, trang trại là hướng đi thiết thực. Chuyển đổi số là công cụ để số hóa điểm đến, sản phẩm, câu chuyện và hành trình, đưa sản phẩm đến gần hơn với thị trường khách du lịch.

“Đà Nẵng có hệ sinh thái sản xuất đa dạng: vườn cây, vùng rau, sen, cây ăn quả, quế, dược liệu, sâm Ngọc Linh… Đây là nền tảng thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch nông thôn và các tour trải nghiệm gắn với sinh kế cộng đồng.

Để chuyển những tài nguyên sản xuất sẵn có thành sản phẩm du lịch, cần chuẩn hóa nhà vườn, trang trại thành sản phẩm du lịch; số hóa sản phẩm để doanh nghiệp và du khách có thể “tìm - chọn - đặt mua”.

Đồng thời, đưa doanh nghiệp lữ hành tham gia ngay từ khâu thiết kế sản phẩm; liên kết các điểm theo không gian và mùa vụ để hình thành tour”, ông Tấn cho hay.