Tạo sức bật đô thị phía nam thành phố

 Tàu du lịch biển cập cảng Chân Mây đưa khách đến Huế. 

Hạ tầng chưa đồng bộ

Có mặt ở xã Chân Mây - Lăng Cô vào sáng sớm hay cuối giờ chiều, dễ cảm nhận nhịp sống sôi động của vùng đất đã thu hút được khá nhiều doanh nghiệp đến đầu tư sản xuất, kinh doanh. Những chuyến xe đưa đón người lao động, công nhân đến ca, tan ca tại các nhà máy Kim Long Motor, Billion Max Việt Nam và các nhà máy trên địa bàn liên tục, cùng hoạt động ở bến cảng, công trường khiến nơi đây thêm nhộn nhịp.

Tại cảng Chân Mây, hoạt động đón khách tàu biển mở thêm cơ hội phát triển dịch vụ. Theo ông Lê Chí Phai, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cảng Chân Mây, dự kiến, năm 2026, cảng Chân Mây đón thêm 65 chuyến tàu du lịch, với khoảng 180.000 du khách và thuyền viên. Mỗi chuyến tàu cập cảng kéo theo nhu cầu tham quan, mua sắm, ăn uống, tạo cơ hội để doanh nghiệp và người dân tham gia cung ứng dịch vụ.

Nằm ở cửa ngõ phía nam thành phố, kết nối với TP. Đà Nẵng, Chân Mây - Lăng Cô có lợi thế về cảng nước sâu, công nghiệp, logistics và du lịch. Biển Lăng Cô, Cảnh Dương, đầm An Cư cùng không gian rừng núi tạo dư địa phát triển các loại hình nghỉ dưỡng, trải nghiệm và dịch vụ.

Tuy nhiên, nhịp phát triển kinh tế ngày càng sôi động chưa đi cùng sự hoàn thiện của không gian đô thị. Khi các nhà máy, dự án mở rộng hoạt động, nhu cầu về nhà ở, trường học, y tế và các dịch vụ thiết yếu cho người lao động cũng tăng lên. Hệ thống giao thông, cấp, thoát nước và không gian sinh hoạt cộng đồng tại khu dân cư cần được đầu tư đồng bộ hơn, bảo đảm để người lao động không chỉ có việc làm mà còn có điều kiện an cư lâu dài.

Theo rà soát của UBND xã, đối chiếu với các tiêu chí, tiêu chuẩn đô thị loại III, đô thị Chân Mây - Lăng Cô còn thiếu ở một số hạ tầng trọng yếu. Mật độ đường giao thông đô thị hiện chỉ đạt 1,26km/km², thấp hơn mức tối thiểu 2km/km². Hệ thống cống thoát nước chính còn thiếu 4,59km; công suất xử lý nước thải tăng thêm hơn 1.180m³/ngày đêm; diện tích đất công trình dịch vụ - công cộng cần bổ sung 38.123m².

Ngoài ra, mức tiêu thụ nước sạch bình quân mới gần 16 lít/người/ngày đêm, trong khi tiêu chuẩn yêu cầu tối thiểu phải đạt 40 lít/người/ngày đêm. Địa phương cũng chưa đáp ứng đầy đủ hệ thống công trình y tế, văn hóa, thể dục thể thao, thương mại cấp đô thị. Những hạn chế này cho thấy, khối lượng đầu tư cần thiết để Chân Mây - Lăng Cô đáp ứng các tiêu chí đô thị loại III còn rất lớn.

Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 12/10/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Huế về xây dựng và phát triển đô thị Chân Mây - Lăng Cô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng chỉ rõ những hạn chế trong quá trình phát triển. Không gian đô thị còn phân tán, chưa hình thành rõ khu đô thị hạt nhân; liên kết giữa cảng biển, khu kinh tế, công nghiệp, logistics, du lịch và dịch vụ đô thị chưa chặt chẽ. Hạ tầng còn thiếu và yếu, công tác quản lý quy hoạch còn bất cập, một số dự án chậm triển khai...

Gỡ vướng để phát triển

Theo đồng chí Lưu Đức Hoàn, TUV, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Chân Mây - Lăng Cô, những hạn chế về giao thông, quy hoạch và tiến độ dự án đang ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển của địa phương. Kết nối giao thông chưa hoàn chỉnh làm giảm hiệu quả khai thác hạ tầng; quy hoạch kéo dài ảnh hưởng đến đầu tư, chỉnh trang khu dân cư; dự án chậm triển khai khiến nguồn lực đất đai chưa được phát huy.

Để Nghị quyết 10-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy đi vào cuộc sống, địa phương xác định phải tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và Nhân dân. Chính quyền địa phương sẽ chủ động phối hợp với thành phố, các sở, ngành rà soát những bất cập trong triển khai quy hoạch Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô, nhất là các khu vực quy hoạch kéo dài nhưng chưa thực hiện hoặc không còn phù hợp với thực tiễn. Trên cơ sở đó, xác định rõ khu vực cần tiếp tục đầu tư, nơi phải điều chỉnh, dự án cần tháo gỡ thủ tục.

Cùng với rà soát quy hoạch, việc đầu tư hạ tầng cần có thứ tự ưu tiên, gắn với nhu cầu thực tế và khả năng cân đối nguồn lực. Các công trình giao thông kết nối phục vụ sản xuất cần được xem xét đồng bộ với đường dân sinh, điện chiếu sáng, cấp, thoát nước, trường học và y tế.

Chủ tịch UBND xã Chân Mây - Lăng Cô Đinh Ngọc Hùng cho biết, địa phương sẽ phối hợp với các sở, ngành, cơ quan liên quan huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư hạ tầng theo quy hoạch, kế hoạch và phân cấp thẩm quyền; tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia đầu tư, đẩy mạnh xã hội hóa và nghiên cứu các hình thức hợp tác công tư phù hợp. Xã cũng tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền, ưu tiên các công trình có tính kết nối, khả năng giải quyết điểm nghẽn và tạo động lực phát triển, tránh đầu tư dàn trải.

Đối với các dự án phải thu hồi đất, địa phương sẽ đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm đúng quy định, công khai, minh bạch và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Cùng với đó, địa phương chú trọng chăm lo, ổn định đời sống, việc làm và học tập của các hộ dân thuộc diện giải tỏa, tái định cư... Đây là cơ sở tạo sự đồng thuận, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và tiến độ triển khai dự án.