Tạo trục không gian mới cho sự phát triển

Theo tờ trình, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm định hình phát triển Thủ đô nhanh, bền vững gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn. Định hình cấu trúc đô thị theo không gian phát triển mở, đa tầng bao gồm: không gian ngầm, không gian tầng thấp và không gian tầng cao, đa lớp, đa cực, đa trung tâm; lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, gắn kết chặt chẽ với Vùng Thủ đô và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.

9 trung tâm, 9 trục phát triển và 9 cực tăng trưởng được kết nối bởi hệ thống đường vành đai, hướng tâm và định hướng giao thông công cộng theo mô hình TOD. Quy hoạch đồng thời đặt mục tiêu xây dựng thành phố sinh thái, duy trì quỹ đất nông nghiệp, lâm nghiệp, không gian xanh, mặt nước và hành lang thoát lũ ở mức 40% - 45% diện tích tự nhiên; tỷ lệ cây xanh toàn thành phố đạt từ 40% - 50%. Theo tờ trình, đây sẽ là cơ sở quan trọng để Hà Nội mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng sống và khẳng định vai trò đầu tàu của vùng và cả nước.

Thảo luận tại hội trường trước khi thông qua Nghị quyết, các đại biểu bày tỏ thống nhất cao với tờ trình của UBND Thành phố và báo cáo thẩm tra của Ban Đô thị HĐND Thành phố. Theo các đại biểu, đây là quy hoạch có tầm nhìn dài hạn, được xây dựng khẩn trương, đồng bộ với Luật Thủ đô và Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị. Đại biểu Lê Văn Đức đánh giá cao việc trong quy hoạch lần này, yếu tố mặt nước đã được nâng tầm thành trục dẫn dắt không gian phát triển, trong đó, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan trung tâm, kết nối với con đường di sản. Để hiện thực hóa các định hướng lớn này, đại biểu Lê Văn Đức cho rằng: "Để hiện thực hóa tầm nhìn biến sông Hồng và sông Tô Lịch trở thành những trục cảnh quan trung tâm của Thủ đô, chúng ta cần một cuộc cách mạng thực sự trong việc xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp ngay tại nguồn. Việc hồi sinh dòng sông phải bắt đầu từ việc làm sạch nguồn nước bằng các giải pháp kỹ thuật đồng bộ và triệt để. Thứ hai, chúng ta phải quyết liệt giải quyết mâu thuẫn giữa bảo tồn và phát triển. Áp lực gia tăng dân số và nhu cầu nhà ở luôn là mối đe dọa trực tiếp đến quỹ đất ven hành lang mặt nước. Do đó, việc thực thi quy hoạch đòi hỏi một kỷ luật nghiêm ngặt và tinh thần thượng tôn pháp luật tuyệt đối. Chỉ khi bảo vệ được không gian xanh và mặt nước khỏi những áp lực xâm lấn, chúng ta mới có thể tạo dựng được một không gian sống bền vững cho thế hệ tương lai."

Góp ý về chủ trương, việc nghiên cứu sân bay thứ hai, đại biểu Đàm Văn Huân nêu ý kiến: "Thành phố xác định cần làm rõ lợi thế cạnh tranh của sân bay thứ hai trong mối tương quan với hệ thống cảng hàng không khu vực. Cụ thể, chúng tôi đề xuất nghiên cứu chuyên sâu về lợi thế so sánh giữa vị trí tại Ứng Hòa với các cảng hàng không trong quy hoạch tại Ninh Bình và Hưng Yên. Việc đánh giá này cần được thực hiện trên một bình diện tổng thể và khách quan. Bởi theo tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị, đây là dự án cảng hàng không của vùng Thủ đô chứ không chỉ bó hẹp trong phạm vi địa giới hành chính Thủ đô. Do đó, việc xác định vị trí chiến lược phải dựa trên khả năng kết nối liên vùng và tính bổ trợ tối ưu cho mạng lưới hàng không quốc gia."

Giải trình ý kiến của các đại biểu tại kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn đã làm rõ một số nội dung liên quan đến định hướng phát triển sân bay thứ hai ở phía Nam và vai trò của không gian mặt nước trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Theo đó, về ý kiến của đại biểu Đàm Văn Huân liên quan đến sân bay thứ hai của Vùng Thủ đô, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố cho biết, định hướng xây dựng sân bay quốc tế thứ hai ở phía Nam đã được xác định xuyên suốt trong các nghị quyết của Bộ Chính trị, từ Nghị quyết số 15 năm 2022 đến Nghị quyết số 02 ngày 17/3/2026, cũng như trong các quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, gồm Quy hoạch Thủ đô, Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô và Quy hoạch tổng thể cảng hàng không, sân bay toàn quốc.

Về ý kiến của đại biểu Lê Văn Đức liên quan đến yếu tố mặt nước, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố bày tỏ đồng tình cao, đồng thời cho biết trong quy hoạch lần này, toàn bộ không gian mặt nước của 12 tuyến sông đã được nghiên cứu, tổ chức cảnh quan và chức năng theo hướng đồng bộ. Trong đó, các dòng sông chủ lực như sông Hồng, sông Đà, sông Đuống cùng các nhánh sông theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sẽ được phát huy đồng thời các chức năng: ngăn lũ, điều hòa môi trường sinh thái và phát triển không gian đô thị. Cùng với đó là định hướng xây dựng mô hình “rừng trong thành phố, thành phố trong rừng, phố trong làng, làng trong phố”, nhằm tạo dựng tổng thể cảnh quan đặc trưng và nâng cao chất lượng sống của Thủ đô.

Ngọc Ánh