Tập trung khắc phục các khuyến nghị của EC

Sau đợt thanh tra lần thứ 5 về cảnh báo “thẻ vàng” liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục đưa ra một số khuyến nghị cần được tiếp tục thực hiện. Để góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch hành động khắc phục khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh.

Quyết liệt thực hiện

Tàu cá của ngư dân Khánh Hòa về bờ sau chuyến khai thác dài ngày.

Những ngày giữa tháng 9, tại cảng cá Hòn Rớ (phường Nam Nha Trang), hoạt động kiểm soát tàu cá, sản lượng bốc dỡ và truy xuất nguồn gốc thủy sản được các lực lượng chức năng của tỉnh thực hiện chặt chẽ. Mỗi tàu cập cảng đều được kiểm tra nhật ký khai thác, dữ liệu thiết bị giám sát hành trình (VMS), đối chiếu sản lượng và hoàn thiện hồ sơ điện tử trước khi đưa hải sản vào tiêu thụ. Ở chiều ngược lại, trước khi ra khơi, các chủ tàu đều nghiêm túc thực hiện thủ tục quy định liên quan đến đưa tàu xuất bến đi khai thác. Thuyền trưởng và các thuyền viên đều được lực lượng chức năng nhắc nhở: Tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài, không vượt ranh giới được phép khai thác và phải duy trì hoạt động của thiết bị VMS liên tục, ghi đầy đủ nhật ký khai thác.

Theo ông Lê Đình Khiêm - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, Đoàn thanh tra EC trong đợt kiểm tra lần thứ 5 đã đánh giá Khánh Hòa là một trong những địa phương có nhiều chuyển biến tích cực về quản lý đội tàu, vận hành hệ thống VMS, kiểm soát tàu cá ra, vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Tuy nhiên, đoàn cũng đề nghị tỉnh tiếp tục xử lý dứt điểm các tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU; nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và duy trì bền vững kết quả đã đạt được trong công tác này.

Lực lượng chức năng tại cảng cá Đông Hải tuyên truyền ngư dân tuân thủ các quy định về chống khai thác IUU.

Ngay sau đợt thanh tra lần thứ 5 của EC, tỉnh tiếp tục duy trì các tổ công tác liên ngành, cập nhật hằng tuần danh sách tàu cá có nguy cơ cao, tàu không đủ điều kiện hoạt động để gửi các địa phương, lực lượng biên phòng, công an và những đơn vị liên quan. Đồng thời, tỉnh tăng cường tuyên truyền, vận động chủ tàu hoàn thành đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác; đối với các tàu không còn nhu cầu khai thác, sẽ vận động thực hiện chuyển đổi nghề. Trong công tác giám sát, duy trì trực hệ thống VMS tàu cá 24/24 giờ; cảnh báo và xử lý theo quy định kịp thời các tàu cá mất kết nối VMS. Nhờ đó, trên địa bàn tỉnh không phát sinh tàu cá vượt ranh giới khai thác trên biển, không có tàu bị nước ngoài bắt giữ. Ngoài ra, các hành vi vi phạm IUU của một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã bị xử lý nghiêm.

Hiện nay, tỉnh vẫn còn một số khó khăn nhất định liên quan đến việc kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến tại những khu vực chưa có cảng cá thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT). Hệ thống eCDT hiện chưa được cập nhật kịp thời theo các quy định mới, ảnh hưởng đến việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Việc xử lý các tàu cá không báo cáo vị trí khi neo đậu hoặc ngừng khai thác dài ngày còn khó khăn...

Nỗ lực gỡ cảnh báo “thẻ vàng”

Ngư dân Khánh Hòa khai thác hải sản trên vùng biển xa bờ.

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; sự quyết liệt của các cơ quan, đơn vị, địa phương, đến nay, tỉnh đã cơ bản hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU giao trong chống khai thác IUU, phát triển bền vững ngành thủy sản. Công tác chống khai thác IUU của tỉnh đã được Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU ghi nhận, đánh giá cao.

Sau đợt thanh tra lần thứ 5 (từ ngày 9 đến 19-3-2026), EC tiếp tục ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU. Tuy nhiên, EC tiếp tục đưa ra nhiều khuyến nghị thuộc 5 nhóm vấn đề, gồm: Hoàn thiện khung pháp lý; quản lý đội tàu; tăng cường theo dõi, kiểm tra, giám sát; nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật; kiểm soát truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đáng chú ý, trọng tâm các khuyến nghị sau đợt thanh tra này chuyển sang nâng cao hiệu quả giám sát, thực thi pháp luật và truy xuất nguồn gốc thủy sản nhằm ngăn chặn sản phẩm khai thác IUU tham gia chuỗi chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu.

Theo ông Lê Đình Khiêm, mục tiêu tỉnh hướng đến nhằm khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU trên địa bàn; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về thủy sản; bảo đảm đội tàu được quản lý đầy đủ, chính xác, minh bạch; kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác từ bờ đến cảng và trên biển. Đồng thời, truy xuất được nguồn gốc thủy sản khai thác; xử lý nghiêm, đúng thẩm quyền, đúng thời hạn các hành vi vi phạm; không để phát sinh tàu cá Khánh Hòa vi phạm vùng biển nước ngoài.