Tàu ngầm hạt nhân Yasen-M 'Murmansk': 'Bóng ma' mới của Hải quân Nga

Đầu tháng 6, Sevmash – xưởng đóng tàu lớn nhất của Nga, nằm ở phía Tây Bắc đất nước – đã khởi đóng một tàu ngầm hạt nhân đa năng lớp Yasen-M mới, có tên gọi là "Murmansk".

Đây là chiếc thứ 9 thuộc lớp tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSGN) này, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược hiện đại hóa hải quân rộng lớn hơn của Moscow.

Điều này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt ở Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và môi trường an ninh hàng hải châu Âu rộng lớn hơn.

Tổng tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Aleksandr Moiseyev, đã khẳng định giá trị chiến lược của những "siêu thủy quái" này.

"Không phải quốc gia nào cũng có đủ khả năng để đóng những con tàu như vậy, cụ thể là tàu ngầm hạt nhân… Chúng tôi đang đóng những con tàu tốt nhất, những tàu ngầm hạt nhân tốt nhất. Đây là kết quả của công việc tập thể to lớn, mang tính cách mạng của toàn bộ đất nước", ông Moiseyev nói.

Hải quân Nga hiện đang vận hành 5 tàu ngầm lớp Yasen, trong khi 4 tàu khác, bao gồm cả chiếc "Murmansk" này, đang ở các giai đoạn xây dựng khác nhau.

Vào tháng 3, ông Moiseyev xác nhận rằng Hải quân Nga sẽ chuyển sang triển khai một hạm đội tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân chỉ bao gồm các tàu ngầm lớp Yasen và Yasen-M trong vòng 10 năm tới.

Tàu ngầm hạt nhân Yasen-M của Hải quân Nga. Ảnh: Barents Observer

Yasen-M là tàu ngầm tấn công hạt nhân đa năng thế hệ thứ 4, được thiết kế để thay thế các lớp tàu cũ hơn là Akula, Victor và Oscar của thời Liên Xô.

Lớp tàu ngầm này là sự kết hợp khả năng tàng hình, khả năng tấn công tầm xa, tích hợp vũ khí siêu thanh và các hệ thống tác chiến dưới nước tiên tiến trong một nền tảng hải quân đa năng duy nhất.

So với chiếc "Severodvinsk" đầu tiên trong lớp, phiên bản Yasen-M có thân tàu ngắn hơn, tăng dung lượng ống phóng thẳng đứng, tự động hóa cao hơn, giảm số lượng thủy thủ đoàn và tương thích hoàn hảo với tên lửa hành trình siêu thanh Zircon.

Tàu có lượng choán nước khoảng 8.600 tấn khi nổi và 13.800 tấn khi lặn, dài khoảng 130 mét, rộng 13-15 mét. Tốc độ tối đa dưới nước đạt 35 hải lý/giờ, tốc độ chạy êm khoảng 28 hải lý/giờ.

Vũ khí của Yasen-M cực kỳ mạnh mẽ. Tàu được trang bị 8-10 ống phóng thẳng đứng có thể mang 32-40 tên lửa, bao gồm tên lửa hành trình Kalibr tấn công đất liền, tên lửa chống hạm Oniks, và đặc biệt là tên lửa hành trình siêu thanh Zircon (hay Tsirkon) với các biến thể nâng cấp.

Ngoài ra, tàu còn có 10 ống phóng ngư lôi cỡ 533 mm để phóng ngư lôi hạng nặng Futlyar hoặc UGST-M, thủy lôi và tên lửa chống tàu ngầm.

Sự kết hợp này mang lại khả năng linh hoạt cao trong tác chiến chống tàu ngầm, chống tàu mặt nước và tấn công chính xác tầm xa vào các mục tiêu hải quân, cơ sở hạ tầng và trung tâm chỉ huy của địch.

Riêng trường hợp của "Murmansk", tàu ngầm này được mệnh danh là "bóng ma" mới nhờ công nghệ tàng hình âm thanh tiên tiến vượt trội.

Tàu ngầm được thiết kế theo cách gắn máy móc lên bệ cách ly để giảm tiếng ồn cơ khí. Nó có hệ thống sonar được thiết kế bám sát theo đường cong của vỏ tàu, động cơ đẩy ít tiếng ồn và lò phản ứng hạt nhân monoblock KTP-6.

Tất cả giúp giảm đáng kể dấu vết âm thanh, cho phép tàu hoạt động gần như vô hình dưới đáy biển, thu hẹp khoảng cách tàng hình với các tàu ngầm tấn công hạt nhân phương Tây hiện đại.

Với thủy thủ đoàn chỉ khoảng 64 người nhờ tự động hóa cao, "Murmansk" có khả năng duy trì hoạt động lâu dài ở Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.

Lớp tàu này được tối ưu hóa cho chiến lược "pháo đài Bắc Cực" của Nga, bảo vệ các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chiến lược và thực hiện các hoạt động phong tỏa khu vực.

Từ vị trí tương đối an toàn trong Biển Barents hay Biển Na Uy, các tàu ngầm lớp Yasen-M có thể đe dọa cơ sở hạ tầng, sân bay, cảng biển và lực lượng NATO mà không cần vượt qua các điểm nghẽn bị giám sát chặt chẽ như khu vực Greenland-Iceland-Anh (GIUK gap).

Việc đặt tên "Murmansk" cho con tàu còn mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc: Nó hồi sinh tên của tàu ngầm lớp Oscar K-206 trước đây và tôn vinh thành phố Murmansk – "Thành phố Anh hùng" của Liên Xô.

Minh Đức (Theo Military Watch, Defence Security Asia)