Tàu ngầm lớp Ghadir: Vũ khí tác chiến bất đối xứng của Iran tại eo biển Hormuz

Sở hữu khả năng ẩn mình hiệu quả trong vùng nước nông, đội tàu ngầm mini lớp Ghadir đóng vai trò then chốt trong chiến lược răn đe và bảo vệ lợi ích của Iran tại vùng Vịnh.

Tàu ngầm diesel-điện lớp Ghadir là dòng tàu ngầm mini chuyên dụng của Iran, được thiết kế tối ưu cho các hoạt động tác chiến bất đối xứng trong môi trường vùng nước nông và không gian hẹp. Với số lượng ước tính khoảng hơn 20 chiếc, đội tàu này được ví như những “người bảo vệ vô hình” tại eo biển Hormuz, nơi có địa hình hàng hải phức tạp và mật độ giao thông dày đặc.

Đặc điểm kỹ thuật và hỏa lực của tàu ngầm lớp Ghadir

Theo dữ liệu từ Tạp chí The National Interest, tàu ngầm lớp Ghadir có kích thước khiêm tốn với chiều dài 29m, rộng chưa đầy 3m và lượng choán nước tối đa khoảng 150 tấn. Tàu được vận hành bởi đội ngũ thủy thủ tinh gọn chỉ gồm 7 người. Về hiệu suất vận hành, tàu đạt tốc độ tối đa 10 hải lý/giờ khi nổi và 8 hải lý/giờ khi lặn.

Tàu ngầm lớp Ghadir của Iran. Ảnh: The Telegraph

Tàu ngầm lớp Ghadir của Iran. Ảnh: The Telegraph

Dù kích thước nhỏ, Ghadir vẫn được trang bị hỏa lực đáng kể với hai ống phóng ngư lôi cỡ 533mm. Hệ thống này cho phép tàu triển khai các loại ngư lôi hạng nặng như Valfajr, có khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng cho các tàu mặt nước trong phạm vi gần. Ngoài ra, tàu còn có khả năng rải từ 4 đến 8 quả thủy lôi mỗi nhiệm vụ và một số biến thể nâng cấp được cho là có thể phóng tên lửa hành trình từ dưới nước.

Ưu thế trong chiến tranh bất đối xứng

Mặc dù tồn tại một số hạn chế như thời gian hoạt động liên tục chỉ từ 7 đến 10 ngày và phải nổi lên để sạc pin do không có hệ thống động cơ đẩy không phụ thuộc không khí (AIP), lớp Ghadir vẫn mang lại những lợi thế chiến thuật riêng biệt:

Khả năng ẩn mình: Kích thước nhỏ cho phép tàu dễ dàng “nằm chờ” dưới đáy biển, tắt hầu hết các hệ thống điện tử để tránh bị phát hiện bởi radar hay sóng âm (sonar).
Tối ưu hóa địa hình: Tại eo biển Hormuz với độ sâu tối đa chỉ khoảng 100m, các tàu ngầm tấn công cỡ lớn thường gặp khó khăn trong việc ẩn náu, tạo điều kiện lý tưởng cho tàu ngầm mini hoạt động.
Hiệu quả kinh phí: Với chi phí chế tạo chỉ khoảng 20 triệu USD mỗi chiếc, Iran có thể duy trì số lượng lớn để thực hiện chiến thuật tiêu hao và kiểm soát cán cân chi phí trên chiến trường.

Vai trò chiến lược tại “yết hầu” Hormuz

Các chuyên gia quân sự nhận định, tàu ngầm lớp Ghadir phối hợp chặt chẽ với các phương tiện khác như máy bay không người lái và tên lửa để hình thành lưới lửa phòng thủ đa tầng. Trang Warrior Maven cho biết, nhiệm vụ trọng tâm của dòng tàu này là trinh sát, rải thủy lôi và thực hiện các chiến dịch đặc biệt tại vùng ven bờ.

Chuẩn đô đốc Shahram Irani, Tư lệnh Hải quân Iran, khẳng định việc mở rộng triển khai các tàu ngầm hạng nhẹ này nhằm đối phó với các thách thức an ninh đang gia tăng và củng cố lập trường tác chiến bất đối xứng của Tehran. Trong kịch bản xung đột, khả năng phục kích bất ngờ và duy trì sức bền hệ thống của đội tàu “cá heo Vịnh Ba Tư” này có thể định hình lại cục diện tại khu vực eo biển chiến lược nhất thế giới.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/tau-ngam-lop-ghadir-vu-khi-tac-chien-bat-doi-xung-cua-iran-tai-eo-bien-hormuz-444074.html